О́ner • 04 Shilde, 2024

Kesteniń bizi

150 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Oıyn oıýmen, sezimin sýretpen jetkizý – adamzat sanasynyń alyp jetistigi. Rámizdik oılaý júıesiniń erte zamannan qalyptasqanyn ejelgi órkenıet úlgilerine qarap kóz jetkizemiz. Astyrtyn aqparat, qupııa mátinniń barlyǵy urpaqqa kórkem rámizder arqyly tasymaldanady. Bul óner úderisi álemniń barsha halyqtaryna keń tanymal. Onyń ishinde qazaq halqynyń keste óneriniń syry men sıpaty erekshe.

Kesteniń bizi

Sizderdiń nazarlaryńyzǵa keste tigip otyrǵan qazaq áıeliniń sýretin usynyp otyrmyz. Sýretti túsirgen – fransýz admıraly Kavale de Kıývervıl.

Bizdiń paıymdaýymyzsha, bul – admıraldyń 1853 jyly Reseı ımperııasy men Ulybrıtanııa, Fransııa, Túrkııa, Sardınııa odaqtary arasynda ótken soǵys kezindegi Qyrymǵa barǵan mıssııasy kezinde jasalǵan rásim. Otyzǵa tola qoımaǵan jas kelinshek qara úıge súıenip keste tigip otyr.

Etnolog Sadyq Qasımanovtyń derekteýinshe, halyqtyq keste óneriniń alýan túrli ádisi bar. «Keste óneriniń kóneden kele jatqan túrleri mynaý: biz keste, aıqas tigý, basyp tigý, qaıyp tigý. Biz kesteniń shymkeste jáne áredik keste dep atalatyn eki túri bar. Biz keste dóńgelek nemese tórtburyshty etilip kergish aǵashqa kerilgen materıaldyń betine oıý-órnek boıynsha qarmaqty bizben ótkermelep shalý arqyly kestelenedi. Al shym keste dep tigiletin materıaldyń ashyq jerin qaldyrmaı nemese ashyq oryndy óte az qaldyryp, tutas kestelegen shymqaı kesteni aıtady. Áredik kestede materıaldyń ár jeri áshekeılenip, bólek-bólek órnek salynady» deıdi «Qazaq halqynyń qolóneri» eńbeginde. Endeshe, sýrettegi kelinshek materıaldy kergishke kerip biz keste tigip otyr dep tujyrymdaı alamyz.

Qazaq oqyrmany nazaryna alǵash usynǵan Serikbol Hasan ekenin aıta ketken jón.

Halyqta kesteni «kóńil syzady, qol tigedi, kóz synaıdy» degen sóz bar. Kóńiliniń kóshirmesindeı kesteni ádiptep otyrǵan kelinshektiń keskini muraǵattyń qundy jádigeri bolyp qala bermek.

Sońǵy jańalyqtar