Qoǵam • 04 Shilde, 2024

Ulylar úndestigi

94 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Jýyrda Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetinde «Naýaı men Abaı: jalpyadamzattyq qundylyqtar sabaqtastyǵy» taqyrybynda halyqaralyq forým ótti. Atalǵan oqý ornynyń tikeleı bastamasymen uıymdastyrylǵan halyqaralyq forým Naýaı men Abaıdyń baı murasy arqyly qazirgi qoǵam damýynyń rýhanı, tarıhı jáne fılosofııalyq negizderin nasıhattaý, uly oıshyldardyń murasyn zertteıtin álemniń jetekshi ǵalymdary arasynda dıalog pen yntymaqtastyq úshin jańa alań qurýdy maqsat etedi.

Ulylar úndestigi

Búginde Qazaqstan men О́zbek­stan halyqtarynyń dos­ty­ǵy – shynaıy tatý kórshilik pen óz­ara syılastyqtyń jarqyn úlgisi. Ejelden senimdi odaqtas ári ma­ńyzdy áriptes bolyp tabyla­tyn eki memleket arasyndaǵy mádenı baılanysty damytý maqsatynda is-sharalar uıymdastyrý, urpaq arasyndaǵy sabaqtastyqty nyǵaıtý baǵytynda birlesken jobalardy júzege asyrý – bilim mekemeleriniń basty mindetteriniń biri.

Ejelden kórshi, túbi bir túrki áleminiń qos qazyǵyndaı bolǵan qazaq-ózbek halqynyń ǵasyrlar boıǵy baılanystarynyń tamyry tym tereńde ekeni belgili. Bizdiń salt-dástúrlerimiz, dilimiz ben qundylyqtarymyz barynsha jaqyn ári uqsas. Tatý kórshilik pen ózara qurmet qaǵıdattary – Shyǵys halyqtarynyń ejelden erekshe belgisi. Sol turǵyda áýelden qalyptasqan Qazaq­stan-О́zbekstan dostyq qarym-qa­tynastary Ortalyq Azııa el­deri úshin ǵana emes, búkil álem­dik qoǵamdastyq úshin de jaq­sy úlgi. Ár ulttyń kórshiles ult­tarmen tatý-tátti ómir súrýi – ári ulttyq, ári jalpyadamzattyq qundylyq, ortaq jaýapkershilik. Tarıhymyz «aýyly aralas, qoıy qoralas» jatqan halyqpen jibek jipteı birge óriledi. Uly Tóle bıimiz Tashkent tórinde jatyr. Tipti pedagogıkalyq bilim men ǵy­lym­nyń qara shańyraǵy – Abaı ýnı­versıtetiniń qurylý tarıhy da Tashkentpen baılanysty ekendigi zııaly qaýym ókilderine belgili.

Forým aıasynda oqytýshy­lar men stýdentter arasyndaǵy Naýaı shyǵarmashylyǵyna arnal­ǵan kórkem plener, «Almaty qala­syn­­daǵy stýdent jastardyń shy­­ǵar­­mashylyǵyndaǵy Shyǵys mo­tıvteri» kórmesi, Naýaı orta­lyǵynyń saltanatty ashylýy, Naýaı oqýlary: «Naýaı – álem tilderinde» mánerlep oqý baı­qaýy, «Álisher Naýaı murasy: ǵylym, bilim jáne tárbıe sınergııasy» taqyrybynda halyq­ara­lyq ǵylymı-ádistemelik semınar
ótti.

Atalǵan is-sharanyń plenar­lyq otyrysyna Abaı atyndaǵy QazUPÝ-dyń rektory Bolat ­Tilep, О́zbekstan Respýblıkasy­nyń Almaty qalasyndaǵy Bas konsýly Abdýrahım Kaıýmov, Qazaq­stan Respýblıkasynyń О́zbek­stan Respýblıkasyndaǵy elshi­liginiń ókili Erǵalı Qystaýbaev, О́zbekstandaǵy qazaq ulttyq máde­nı ortalyǵynyń jetekshisi Serik­baı Úsenov, «Almaty qalasy­nyń ózbek ulttyq mádenı ortalyǵy» qoǵamdyq birlestigi tóraǵasynyń orynbasary Abdýhalıl Oralbaev, Naýaı memlekettik pedagogıka­lyq ınstıtýtynyń ǵylymı ju­mys jáne ınnovasııalar jónin­degi prorektory Dılnoza Narzıký­lova, Á.Naýaı atyndaǵy Tash­kent memlekettik ózbek tili men áde­bıeti ýnıversıtetiniń strategııa­lyq damý jónindegi prorek­tory Nodırbek Djýrakýzıev, Shyr­shyq memlekettik pedagogıka­lyq ýnıversıtetiniń dosenti О́ser­baı Baıqabylov, basqa da О́z­bekstan jáne Almaty qalasy joǵary ­oqý oryndarynyń ǵalymdary men ­qo­ǵam qaıratkerleri qatysyp, sóz sóıledi. Eki eldiń uly tulǵalary Naýaı men Abaı muralary jan-jaqty barynsha zerdelenip, uly oıshyldardyń shyǵarmashyly­ǵy týraly taǵylymdy oılar or­taǵa salynyp, ǵylymı negiz­­de talqylandy. Eki oıshyl shy­ǵar­­ma­shylyǵyndaǵy jalpy­adam­zat­tyq qundylyqtar saralandy. Bir tamyrdan nár alǵan qazaq jáne óz­bek ádebı baılanystaryn zertteý – búgingi kún talaby dep oı­laımyz. Sondyqtan kórkem týyndylary álemdik ádebıetttiń jaýhary­na aınalǵan Abaı men Naýaı búgin­de baýyr­las qazaq-ózbek jurty­nyń ádebı, mádenı baılanystary­nyń altyn kópirine aınalyp otyr. Uly aqyndardyń ádebı murasy baýyr­las túrki halyqtarynyń jar­qyn bolashaǵy úshin qyzmet ete ber­mek. Jalpyadamzattyq qundy­lyqtardy dáriptep, ádildik pen dostyqty ýaǵyzdaıtyn qos aqyn­nyń kórkem shyǵarmalary О́zbek­stan men Qazaqstan arasyndaǵy ózara dostyq pen yntymaqtastyq qarym-qatynastardy nyǵaıtýǵa septigin tıgizedi. Túrki mádenıeti­niń qadir-qasıetin arttyryp, ortaq qundylyqtardy dáripteı alý – túrki jurtynyń birligin nyǵaıtýǵa qosqan úlesimiz bolmaq.

Alýa TAŃJARYQOVA,
fılologııa ǵylymdarynyń
doktory, professor

Sońǵy jańalyqtar