Qazaqtyń myńjyldyq mádenıeti men zamanaýı ınfraqurylymyn biriktirip turǵan elorda – el týrızmin damytýǵa eń áleýetti qala. Astana álemdegi mańyzdy májilisterdi ótkizýmen birge týrısterge qolaıly jaǵdaı jasaý arqyly Ortalyq Azııanyń iskerlik haby retinde damyp keledi. Resmı málimetterge úńilsek, bıyl astanaǵa kelgen týrıster byltyrǵy sáıkes kezeńmen salystyrǵanda 12,3% (1 324 047) kóp kelgen. Munda ishki týrısterdiń úlesi 1 036 921 adam bolsa, sheteldik týrısterdiń sany – 287 126. Týrıstik salany damytý tujyrymdamasyna sáıkes Astana – elimizdiń saıası, ákimshilik, iskerlik jáne mádenı ortalyǵy. Qala ákimdiginiń Investısııalar jáne kásipkerlikti damytý basqarmasy týrızmdi damytý bóliminiń málimetine súıensek, bas qalada týrızmdi damytýdyń birneshe negizgi baǵyty belgilengen. Atap aıtqanda, buǵan mańyzdy oqıǵalar ótkizý, iskerlik baǵytty (MICE-týrızm), medısınalyq týrızmdi damytý, Astana brendin qalyptastyrý, qajetti barlyq ınfraqurylymdy qurý jáne servıs sapasyn arttyrý jatady.
– Astanada týrısterge qajetti jaǵdaı jasalǵan. Qalada 257 qonaqúı, 68 iri týrıstik nysan, ıaǵnı teatrlar, mýzeıler, saıajaılar men saýda úıleri bar. Sonymen qatar týrısterge 2 myńnan asa qoǵamdyq tamaqtaný orny, halyqaralyq áýejaı men «Báıterek» monýmenti janynda kerek málimetterdi beretin 2 aqparattyq dúńgirshek, jaıaý júrginshilerge baǵyt berýdiń biryńǵaı júıesi jumys isteıdi, – dedi Týrızmdi damytý bóliminiń basshysy О́mirzaq Tileýjan.
Qaladaǵy 257 qonaqúıdegi 9 439 bólme 17,5 myń jatyn orynǵa eseptelgen. Bul qatarda 5 juldyzdy 8, 4 juldyzdy 11, 3 juldyzdy 5, kategorııasyz 205 qonaqúı bar. Al qalada týrıstik ınfraqurylymdy damytý sheńberinde «Red Bus» ekskýrsııalyq avtobýstary qatynaıdy. Bul avtobýstar aýdıogıdtermen jabdyqtalǵan. Ekskýrsııa týrısterge 8 tilde qoljetimdi. Qalanyń kórikti jerlerine saparlaýdy oılaǵan týrısterge «Astana City Pass» týrıstik kartasyn satyp alýǵa bolady. Bul eń áýeli qonaqtardyń ýaqytyn únemdeýge qolaıly. Týrıst kartasy qaladaǵy 11 mádenıet nysanyna 70%-ǵa deıin jeńildikpen barýǵa múmkindik beredi. Karta quny 24 saǵatqa 9 990 teńge, 72 saǵatqa 13 990 teńge shamasynda shyǵady. Sonymen qatar qalada aýdıotýrlar
«izi.TRAVEL» halyqaralyq platformasynda qoljetimdi. Onda elordadaǵy 164 kórnekti nysan boıynsha ekskýrsııa júktelgen. Týrısterge arnalǵan qyzmetti jaqsartý maqsatynda visitastana.kz aqparattyq júıesi jumys istep tur. Qonaqúıdi «Booking» halyqaralyq servısi arqyly aldyn ala jaldaýǵa múmkindik bar. Qalada ótetin aýqymdy is-sharalarǵa da osy júıeden bılet alýǵa jaǵdaı jasalǵan. Atalǵan portaldyń málimetinshe, bıyl 2 435 tamaqtaný orny, 2 myńǵa jýyq is-shara kórsetilgen. Bir sózben aıtqanda, servısi saqadaı saı.
Investısııalar jáne kásipkerlikti damytý basqarmasy basshysynyń orynbasary Maqsat Jańabaev Astanada týrıster ózderin jaıly sezinýi úshin barlyq qajetti ınfraqurylym jasalǵan deýge negiz bar ekenin aıtady.
– Týrıster keletin elderdiń qatarynda eń birinshi orynda kórshiles Reseı, odan keıin Qytaı, Túrkııa, Germanııa, О́zbekstan, AQSh, t.b. elder bar. 2023 jyly temirjol arqyly kelgen qonaqtar shamamen 5,5 mıllıon bolsa, bıyl bul kórsetkishtiń taǵy 4%-ǵa óskeni baıqalady. Negizgi ósý kórsetkishi áýe kóligimen kelgenderdiń enshisinde, munda 30 baǵyt boıynsha álemniń 13 eline 23 áýe kompanııasy tikeleı halyqaralyq reısterdi oryndaıdy. 79 elmen vızasyz rejim jańartyldy, – dedi ol.
Astananyń geografııalyq aýmaǵy, ınfraqurylymy oqıǵalyq, iskerlik, medısınalyq týrızmge qolaıly. Qyzmet kórsetý sapasy da ózge qalalardan kósh ilgeri.
– Astana týrızmin damytýdyń taǵy bir basym baǵyty – medısınalyq týrızm. Qalada JCI halyqaralyq sapa standartymen akkredıttelgen 7 klınıka jumys isteıdi. Astana qalasynda emdelýdiń negizgi baǵyttary – kardıohırýrgııa, neırohırýrgııa, stomatologııa, plastıkalyq hırýrgııa jáne onkologııalyq aýrýlardy emdeý. Negizgi artyqshylyǵy – sheteldik klınıkalarmen salystyrǵanda medısınalyq qyzmetterdiń quny tómen ári sapasy joǵary. Onyń ishinde bizdiń klınıkalar zamanaýı jabdyqtarmen jabdyqtalǵan jáne joǵary bilikti mamandar jumys isteıdi. Sondaı-aq medısınalyq týrızmdi damytý baǵytynda medısınalyq uıymdar men týrıstik sala ókilderiniń birlesýimen Qazaqstan medısınalyq týrızmi qaýymdastyǵy quryldy. Oǵan búgingi tańda 46 klınıka men medısınalyq uıym kirdi, – deıdi M.Jańabaev.
Elorda qonaqtary jıi baratyn 10 oryn
1. Botanıkalyq baq pen Bas meshit
«Kazakhstan.travel» saıtynyń málimetinshe, qazir Astanada negizi 21 týrıstik nysan bar eken. Jyl saıyn túrlene túsetin Astana taǵy da qyzyqty oryndarmen tolyqty. Bul qatarǵa kúmbezi kúmbirlegen kórikti meshitterdi aıtýǵa bolady. Ásirese bir jyldyń ishinde týrıster eń kóp baratyn oryndardyń birine aınalǵan oryn Bas meshit bolyp tur. Sonymen qatar Astanaǵa aǵylǵan qonaqtardyń taǵy bir barmaı ketse, kóńili kónshimeıtin jeri – Botanıkalyq baq. Bul alty jylda Astananyń ajaryn ashyp turǵan kórikti oryndardyń ortasynan oıyp turyp oryn alǵan eken. Endeshe, Astananyń eń tanymal kórikti jerlerine toqtalaıyq.
2. «EKSPO» halyqaralyq kórme ortalyǵy
Astanaǵa kelgen árbir qonaq «EKSPO» halyqaralyq kórme ortalyǵyna soqpaı ketpeıdi. 2017 jyldyń aıtýly oqıǵasyna aınalǵan «EKSPO-2017» kórmesi TMD elderi aýmaǵynda alǵash ret Astanada uıymdastyryldy. Munda «Bolashaqtyń energııasy» taqyrybynda balamaly energııa kózderin tabý jóninde jańa tájirıbeler men tyń usynystar kórsetildi. Tipti sol jyldyń ózinde onda 2,4 mıllıon qonaq kelipti. «EKSPO» – jańa tehnologııalar men alýan túrli órkenıettiń toǵysqan ortalyǵy. Qyzmetkerlerdiń aıtýynsha, bir ǵana «Nur Álemdi» tolyq aralap shyǵýǵa 3–3,5 saǵat ýaqyt ketedi.
3. «Máńgilik el» saltanat qaqpasy
Astananyń kireberisinde ornalasqan «Máńgilik el» qaqpasy – qala qonaqtary kórýge tıis qyzyqty oryndardyń biri. Munda zamanaýı óner jumystary qoıylǵan kórme zaly men sholý alańy ornalasqan. Saltanat qaqpasy 2011 jyly Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵyna arnap turǵyzylǵandyqtan, onyń bıiktigi 20 metrdi quraıdy. Onyń jetinshi qabatynda aýmaǵy 120 sharshy metr bolatyn kórme zaly ornalasqan. Onda sheteldik jáne otandyq sýretshilerdiń, músinshilerdiń, sándik-qoldanbaly óner sheberleriniń týyndylary qoıylyp, túrli fotokórme ótkiziledi. Sondaı-aq Kórme zaly arqyly qaqpa tóbesinde ornalasqan sholý alańyna shyǵýǵa bolady. Kelýshiler sholý alańynyń tórt buryshyna qoıylǵan tórt dúrbimen tutas qalany tamashalaı alady. Sholý alańyna deıin kelýshilerdi kásipqoı gıdter Aqmola óńiriniń qalyptasýy men tarıhy kórsetilgen fotosýretteri bar baspaldaqpen alyp júredi jáne qazaq, orys, aǵylshyn tilderinde qala tarıhymen tanystyrady. Erekshe kútimdi qajet etetin kelýshilerge arnaıy lıft ornatylǵan.
4. Ulttyq mýzeı
Fransııanyń Parıj qalasyndaǵy ulttyq óner murajaıy – áıgili Lývrdy kórý úshin jyl saıyn mıllıondaǵan saıahatshy at sabyltyp barady. Sol tárizdi kez kelgen eldiń astanasyna baryp turyp, mýzeılerine bas suqpaı ketý múmkin emes. Astanadaǵy Ulttyq mýzeı de týrısterdi magnıtshe tartyp turǵan oryn deýge bolady. Bul – elimizdegi eń zamanaýı mýzeı. Onda elimizdiń erte ǵasyrdan búginge deıingi arheologııalyq, etnografııalyq jádigerleri men mádenı eskertkishteri jınaqtalǵan. 2014 jyly ashylǵan bul nysannyń jalpy aýdany 74 myń sharshy metrden asady jáne halyqaralyq standarttarǵa saı jabdyqtalǵan. Mýzeı ishindegi «Ejelgi jáne orta ǵasyr tarıhy», «Altyn», «Etnografııa», «Tarıh», «Táýelsiz Qazaqstan», «Astana», «Zamanaýı óner zaldarynan» elimizdiń qundy eksponattaryn kórýge bolady. Ulttyq mýzeımen birge Astana qonaqtaryna Aljır mýzeıi, Sáken Seıfýllın mýzeıi, Qarýly kúshterdiń áskerı-tarıhı mýzeıi ishki týrıster úshin ilkimdi oryndardyń birine aınalǵan.
5. «Qazaq eli» monýmenti alańy
Bul – Almatydaǵy Táýelsizdik alańynan keıingi elimizde basty alańdardyń biri. Monýment alańy – Astananyń betke ustar orny. Aq mármárdan quıylǵan monýmenttiń bıiktigi 91 metrdi quraıdy, bul Qazaqstan táýelsizdigin alǵan 1991 jyldy bildiredi. Al onyń basyndaǵy altyn tústes alyp Samuryq qus el tynyshtyǵyn kúzetip turǵanyn bildiredi. Astana qonaqtary alań aınalasynda ornalasqan «Áziret Sultan» meshiti, «Shabyt» Qazaq ulttyq óner ýnıversıteti, Ulttyq mýzeı, Beıbitshilik jáne kelisim saraıy (Pıramıda) syndy mańyzdy nysandarǵa bara alady.
6. Arbat
Esil ózeniniń jaǵalaýynda ashylǵan Arbat jármeńkesi de Astana qonaqtarynyń kóńilinen shyqqan oryndardyń qataryna kiripti. Munda qolóner sheberleri, sýretshiler, ártister, aqyndar, taǵy basqa shyǵarmashyl adamdardyń jármeńkesi ornalasqan jáne týrıster ulttyq buıymdar men kádesyılardy kóptep satyp alady. Kóshe sýretshilerine tapsyrys berip, ónerpazdardyń án-kúıin tyńdaýǵa bolady. Jármeńkeden shyqqan halyq Esil ózeniniń jaǵalaýynda serýendep, keme arqyly Esil ózeninde júze alady jáne keshki ýaqytta Esil ózeni ústindegi lazer shoýyn tamashalaı alady.
7. «Báıterek» monýmenti
Alystan qaı aǵaıynymyz kelse de, ala júgiretin bir jerimiz – «Báıterek» monýmenti. О́ıtkeni qalamyzda qansha záýlim ǵımarattar boı kóterse de, alyp Báıterek Astananyń naǵyz sımvoly bolyp qala beredi. Munda 98 metr bıiktikten bas shahardy alaqandaǵydaı kórýge bolady jáne kelýshilerdiń qarasy qysy-jazy úzilmeıdi.
8. «Hanshatyr» saýda-oıyn-saýyq ortalyǵy
«Hanshatyr» Astananyń ǵana emes, tutas Ortalyq Azııanyń kóz tartarlyq ǵımarattardyń biri desek, artyq bolmas. Bul álemdegi eń bıik shatyr retinde tanymal. Ǵımarat ishinde tropıkalyq baq, sarqyramalar, jasandy ózender men kólder, qumdy jaǵalaý bar. Buǵan qosa saýda núkteleri, balalarǵa arnalǵan oıyn alańdary, meıramhanalar, fıtnes ortalyqtary, kınozaldar syndy oıyn-saýyqqa qajetti dúnıelerdiń barlyǵy qamtylǵan. Ertede jaýynger saq babalarymyz uzyn qyl shashaqty naızany (tý) ortaǵa shanshyp, jan-jaǵyn naızamen qalap shatyr tikken. Ǵımarattyń sáýleti osydan alynǵan eken. Naǵyz kóshpeliler órkenıetiniń tarıhynan syr shertetin sáýletti ǵımarat saıahatshylar bas suqpaı ótpeıtin orynǵa aınalypty.
9. «Dýman» oıyn-saýyq ortalyǵy
Astananyń maqtanyshyna aınalǵan taǵy bir oryn – «Dýman» oıyn-saýyq ortalyǵy. Onda tropıkalyq balyqtary bar okeanarıým, 5M-kınoteatry, Úlken kúmbezdi keńistik, «Djýnglı» attraksıony jáne tamaqtandyrý kásiporyndary men saýda núkteleri ornalasqan. Munda álemniń túkpir-túkpirinen jetkizilgen 2 myńǵa jýyq teńiz jándigi tirshilik etedi jáne sýdyń qory 3 mıllıon lıtrdi quraıdy. Ony ázirleýge 120 tonna teńiz tuzy paıdalanylǵan. «Dýman» oıyn-saýyq ortalyǵy janynda eń bıik attraksıon ornalasqan. Nysannyń bıiktigi – 65 metr, bul 22 qabatty ǵımarattyń bıiktigimen birdeı. Salystyryp qarar bolsaq, almatylyq attraksıonnyń bıiktigi – 60 metr. Jańa «dóńgelektiń» aýa baptaǵyshy ári jylytý qondyrǵysy ornatylǵan 36 kabınasy bar.
10. Býrabaı kýrortty aımaǵy
«Qazaqstannyń Shveısarııasy» atanǵan Býrabaı kýrortty aımaǵy elordadan 250 shaqyrym jerde ornalasqan, Astanaǵa kelgen týrısterdiń kóbi sonda barady eken. Býrabaı TMD-daǵy eń tanymal kýrorttardyń úshtigine kiredi. Munda emdik qasıeti bar sý, taza aýa, Shyǵys ulttarynyń taǵamy jáne sanatorııler men týrıstik bazalar ornalasqan. Sondaı-aq týrıster Býrabaıdaǵy Abylaı han alańy, Oqjetpes taýy, Jumbaqtas, Jeke Batyr syndy biregeı oryndarǵa bara alady.
P.S. Atyraý, Mańǵystaý oblystarynan, Almaty qalasynan keıingi donor shaharǵa aınalǵan Astananyń baılyq qupııasy nede ekeni túsinikti bolsa kerek. Tipti qala ǵana emes, álemde búkil ekonomıkasynyń eń negizgi ózegin týrızmge negizdegen elder bar. Astana arqyly bizge de ondaı múmkindikterge qol jetkizýge bolady. Kúni keshe Memleket basshysy da elimizdiń týrıstik áleýeti óte joǵary ekenin aıtqan edi. Sonyń aıqyn dáleli – aıshyqty Astana.
