Ekologııalyq sana – basty qazyna

Búginde adam sanasy barlyq is-áreketin ekologııalyq turǵydan qaras­tyr­masa, tirshiligimizge qaýip tónip tur­ǵany sózsiz. Ál-Farabı atamyz aıtqan­daı, «Dúnıede bári matematıkalyq dáldik­pen ornalasqan, ornynan bir nárse jyl­jysa, tabıǵattaǵy tepe-teńdik buzylady». Bir jaqsysy, osy rette jas­tar óz bolashaǵyna jaýapkershilikpen qaraı­tynyn olardyń jyl saıynǵy ótetin Ulttyq ekologııalyq forýmǵa qaty­sýy­nan bilýge bolady. II Ulttyq ekolo­gııa­lyq jastar forýmy «Jandaný álemi» qory­nyń quryltaıshysy Á.Nazar­baeva­nyń jeke bastamasymen jaqynda ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-da ótken bolatyn.

Forýmnyń bas áriptesi Tuńǵysh Prezıdent qory, forýmnyń uıymdas­ty­rýshylary Bilim jáne ǵylym mınıstr­ligi jáne «Jandaný álemi» qory bolyp tabylady. Forýmnyń basty maq­saty jastardyń qorshaǵan ortaǵa degen yq­palyn jaqsartý, ekologııalyq aǵartý, ekologııalyq mádenıetin qurý jáne qoǵamnyń túısigin qalyptastyrý salasyndaǵy «jasyl ekonomıkaǵa» kóshý jónindegi tujyrymdamasyn júzege asyrý; jastardyń ózekti ekologııalyq máselelerdi sheshýge baılanysty zertteýlerge, tájirıbelik jáne qoǵamdyq jumysqa belsendi tartylýyn qamtamasyz etý. Jıyndy Ǵylym jáne bilim mınıstrligi ókilderiniń, Germanııa men Fınlıandııanyń ǵylymı sarapshylarynyń qatysýymen ekologııa salasyndaǵy halyqaralyq bilim berý baǵdarlamalarynyń tusaýkeseri ashty. Bul forýmǵa elimizdiń barlyq joǵa­ry oqý oryndarynyń ókilderi qatyst­y. Ár oqý ornynan jalyndy jastar­dan quralǵan komandalar keldi. Forým­nyń úsh kúndik jumysy barysynda Respýb­lıkalyq ǵylymı-zertteý jumys­tarynyń baıqaýy sheńberinde ekologııa sala­syndaǵy birlesken jobalardy josparlaý, tabıǵatty qorǵaý qyzmeti salasyndaǵy teorııalyq jáne tájirıbelik bilimdi talqylaýǵa arnalǵan alań quryldy. Forýmǵa kelip túsken stý­dent­ter­diń 100-ge jýyq ǵylymı eń­begi jınaq­talyp, osy sala­daǵy sarapshylar ujy­my úlken saralaý jumysyn júrgizdi. Eko-forýmnyń baǵdarlamasyna «Meniń jasyl qalam – meniń arman qalam» taqyrybyna JOO arasynda Botanıka baǵynyń aýma­ǵynda ótken baıqaýlyq baǵ­d­arlama, Medeý shatqalyna eks­kýrsııalyq týr, «Barlyǵy otbasynan bastalady» beınerolıkter baıqaýy, «Balalyq shaqtyń baldáýren ǵalamshary» balalar eko-shyǵarmashylyǵynyń kórmesi kirdi. Ulttyq forým Gala-konsertpen aıaqtaldy, onda Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdenti qorynyń «Jandaný álemi» qorymen birlesip júzege asyratyn «Balalyq shaqtyń baldáýren álemi» áleýmettik jobasynyń tusaýkeseri boldy. Forýmnyń jumysyna Qazaqstannyń barlyq aımaǵyn qamtyǵan elimizdiń 34 joǵary jáne arnaıy oqý oryndarynan kelgen 1540 delegat qatysty. Eń úzdik jumystardyń avtorlary, forýmnyń bas áriptesi Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdenti qory taǵaıyndaǵan arnaıy syılyqtardy Ý.Asen, A.Bolatbek, A.Dármenqulova, M.Ju­mabekova, Sh.Jelenova, G.El­­shibek, G.Seıtmaǵanbetova, M.Sar­­man, A.Iаkýsenıa syndy ál-Fa­rabı atyndaǵy QazUÝ stýdent­teri enshilegenin maqtan tutamyz. Stýdent jastarymyzdyń bel­sendi oı, pikirtalasyna qa­rap, keńi­nen qanat jaıǵan eko­lo­­gııa­lyq forýmǵa aq jol tileımiz. Álııa Na­zarbaeva bas­ta­ǵan uıymdas­tyrýshy azamattar­dyń osy otan­súıgishtik rýhtaǵy patrıot­tyq bastamasy jastary­myzdyń boıynda eń basty qazy­nalarymyzdyń biri – ekologııalyq sanany qalyp­tastyrýǵa bolashaqqa da qyzmet ete berse, nur ústine nur demekpiz.

Tursynkúl BAZARBAEVA, ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-dyń energoekologııa kafedrasynyń meńgerýshisi, geografııa ǵylym­darynyń kandıdaty, dosent.

ALMATY.

Sýret: http://www.zhandanu.com/