Qazaq tilindegi alǵashqy «Kaz-LLM» modeli bıyl 16 jeltoqsanda kópshilikke tanystyrylady. Atalǵan júıe suraq qoıýshy taraptyń saýaldaryna qazaqsha saýatty hám sapaly jaýap beredi. Odan bólek, bul baǵdarlama orys, aǵylshyn jáne túrik tilinde erkin suhbattasa alady.
«Keıingi 5 jylda ISSAI qazaq tiline qatysty kóptegen derek jınaǵyn ázirledi. Bul jobany bıyl sáýirde qolǵa aldyq. Endi osy jyldyń qyrkúıek aıynda derekterdi jınaý jumysyn aıaqtaımyz. Bizge berilgen tapsyrma – jobany model retinde jasaý edi. Odan ári qazaq tiliniń aýqymdy modelin Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi júzege asyrady. «Kaz-LLM» modelin Táýelsizdik kúnine oraı jeltoqsanda qalyń jurtqa jarııalaımyz», dedi Nazarbaev ýnıversıteti Aqyldy júıeler jáne jasandy ıntellekt ınstıtýty (ISSAI) dırektorynyń operasııalyq qyzmetter jónindegi orynbasary Erbol Absalıamov.
Budan bólek, ISSAI ınstıtýty memlekettik tilge qatysty taǵy birneshe jobany usynyp otyr. Sonyń biri – «Umay». Bul – qazaq tilinde erkin sóıleıtin vırtýaldy kómekshi. Onyń múmkindigi birneshe salany qamtıdy. Atap aıtsaq, ǵylym, tarıh, tehnologııa, densaýlyq saqtaý salalaryndaǵy suraqtarǵa erkin jaýap beredi.
«Qazaq tilindegi úlken tildik model «KazLLM» 100 mlrd tokenge negizdeletin bolady. Token – derekterdi baǵalaý birligi, ol sóz nemese sózdiń bóligi bolýy múmkin. Álemdik trendter kórsetip otyrǵandaı, ártúrli chat-bottarǵa nemese «Alısa» men «Alexa» sııaqty assıstentterge úırengen bolsaq ta, bolashaqta kompıýterlermen qarym-qatynasymyz dál osyndaı formatqa ótedi. Iаǵnı bara-bara vırtýaldy avatarlarmen sóılesemiz. Biz olardy tek bızneste, bankterde ǵana emes, halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtarynda kezdestiretin bolamyz», dedi ISSAI derekter taldaýshysy Mádına Ábdirahmanova.
ISSAI jetekshisi, Nazarbaev ýnıversıtetiniń Injenerlik jáne sıfrlyq ǵylymdar mektebiniń professory Atakan Varoldyń aıtýynsha, buryn úlken derekter jıyntyǵynyń jetkiliksiz bolýy qazaq tilin sıfrly álemde shekteıtin edi. Endi eki myńnan astam adamnyń úsh júz saǵattyq jazbasyn jınaý nátıjesinde qazaqsha sózdi avtomatty túrde taný jobasy iske qosyldy.
«Jobanyń nátıjesi «KazLLM» modelin qurý bolǵanymen, eń basty maqsatymyz – elimizdegi jasandy ıntellekt salasyndaǵy ozyq ónimderdi jasaýǵa qabiletti mamandardyń ǵylymı tobyn qalyptastyrý. Iаǵnı biz otandyq zııatkerlik kúshtiń, atap aıtqanda shaǵyn «ISSAI» komandasynyń ozyq múmkindikterin kórsete alýymyz kerek. Ǵalymdarymyz sıfrlandyrý júıesinde álemdik básekege ilese alatynyn is júzinde kórsete bilýge tıis. «Umay» jumysynda bizdiń ınstıtýt ázirlegen birqatar negizgi tehnologııalardy qoldanady. Atap aıtsaq, mátin sózin túrlendirip, daýsyn qubylta alady. Sondaı-aq shynaıy beınedegi jasandy ıntellektiniń negizinde neıromashınalyq aýdarma jasaıdy», dedi professor.
«Umay» júıesin ashyp aıtsaq, ol OpenAI platformasynyń ChatGPT chat-boty arqyly suraqtarǵa jaýap tabady. Sodan soń, Nazarbaev ýnıversıtetinde ISSAI ázirlegen «Tilmash» neıromashınalyq aýdarmasynyń jetildirilgen úlgisin paıdalanady. Sonda bul júıe paıdalanýshylardyń suraqtaryn aldymen aǵylshyn tiline aýdaryp, keıin ChatGPT bergen jaýaptardy qaıtadan qazaq tiline aýdarady. Naqtyraq aıtsaq, «Tilmash» – qazaq, orys, aǵylshyn, túrik, tatar jáne ózbek tilderine eki jaqty aýdarma jasaýǵa múmkindik beretin joba. Ártúrli stıldegi úlken mátindik qordan qurastyrylǵan bul júıe «Google» jáne «Yandex» aýdarmashylarymen básekelese alady.
Búgingi aqparat zamanynda qazaqshaǵa jetik «Kaz-LLM», «Tilmash», «Umay» sekildi baǵdarlamalar qoǵamǵa qajet-aq. Osyndaı jasandy ıntellekt arqyly ozyq zertteýler júrgizip júrgen «Aqyldy júıeler jáne jasandy ıntellekt ınstıtýty» (ISSAI) elimizdiń sıfrlyq salasyndaǵy zertteýler men ınnovasııalardyń ortalyǵy retinde 2019 jyldyń qyrkúıeginde qurylǵan edi. Aıta keteıik, ISSAI – Azııa, Eýropa jáne Amerıka Qurama Shtattarynyń úlgilerin eskere otyryp, jasandy ıntellekt salasyndaǵy ulttyq áleýetti damytýǵa baǵyttalǵan.
