Baıanaýyldyń Kúrkeli aýyldyq okrýgi aýmaǵyndaǵy Shalqar kólinde úırek tuqymdas qus – saralaqazdyń jappaı qyrylýy tirkeldi. Jergilikti azamattar túsirgen beınejazbadan baıqaǵanymyzdaı, qaýyrsyn qanattylar kóldi aınala jappaı jýsap jatyr.
Shalqar kóli oblys ortalyǵynan 300 shaqyrymdaı jerde ornalasqan. Atalǵan másele boıynsha óńirlik veterınarlyq basqarmasynyń mamandary oqıǵa ornyna jedel baryp, kól mańaıynda ólip jatqan qustardyń ushalaryn jınap, órtegen.
– О́lgen qustardyń barlyǵy – úırek tuqymdastarǵa jatatyn saralaqaz. Ári 90 paıyzy byltyrǵy balapandar ekeni anyqtalyp otyr. Qustardan materıal alynyp, Astanadaǵy ulttyq zerthanaǵa jiberdik, nátıjesi apta sońyna deıin belgili bolyp qalýy kerek. Onda qus indetiniń 7-8 túri jáne ýlaný boıynsha tekseriledi. Kól mańaıynan bizdiń qyzmetkerlerimiz jalpy sany 150-deı qustyń óleksesin tapty. О́zge qustar men jan-janýarǵa zııany tımeýi úshin barlyǵyn jınap, órtep jiberdik. Qazir Jumat Shanın aýyly men ózge de jaqyn eldi mekender aınalasyndaǵy kólderge monıtorıng júrgizip jatyrmyz. Biraq ózge kólderde mundaı jaǵdaı tirkelgen joq, – deıdi Pavlodar oblysy veterınarııa basqarmasy basshysynyń mindetin atqarýshy Asyltas Tileýbaev.
Basqarma ókiliniń boljamynsha, qustar áldebir ýly shópti jep, sodan qyrylýy múmkin. Sebebi kól sýynan ýlaný múmkin emes. Onda saralaqazdan ózge basqa da túrli qustar mekendeıdi. Al olardyń barlyǵy din aman.
– Al qus indeti tarady desek, onda kóldegi barlyq qus shaldyǵar edi. Sondyqtan qustardyń shópten ýlanýy ábden múmkin. Bıyl barlyq jerde sııaqty Baıanaýyl óńirinde de ylǵal mol bolyp, aýmaqta ósetin shóptiń barlyq túri shyǵyp ketken. Olardyń arasynda túrli ýly ósimdikter kezdesedi. Keıde ony jegen úıdegi jas tólder, qozy-laq, buzaýdyń ólip qalatyn jaǵdaılary tirkeledi, – deıdi A.Tileýbaev.
Jergilikti turǵyndardyń aıtýynsha, Shalqar kezinde eki kólden turǵan. Biriniń sýy – ashy, ekinshisiniki tushy bolǵan eken. Keıingi jyldary sý aıdyndary kemerinen asyp, bir-birimen qosylyp ketken. Qazirdiń ózinde kóldiń bir bóliginde sý ashy, ekinshi jaǵynda tushy ekeni baıqalady. Mamandar qustyń ólimine bul eshqandaı sebep emes deıdi. Sebebi kez kelgen qus sýdyń ashy-tushylyǵyn tanı alady.
Pavlodar oblysy,
Baıanaýyl aýdany,
Jumat Shanın aýyly
