Alaıda zamandastary kompozıtordyń áleýetin tıisti deńgeıde baǵalaı alǵan joq. Biraq ony ózi de maqsat tutpady. «Malǵa kedeı bolsa da, ánge baımyn» degendeı, búkil ómirin shyǵarmashylyqqa arnady, dúnıe jınamady. Shabytty hálden týǵan shalqymaly áýeni halyqtyń júregin terbedi. Sol sebepti onyń esimi tarıh taqtasynda altyn áriptermen jazylyp qaldy. Sonymen búgingi áńgimemiz Volfgang Amadeı Mosart haqynda bolmaq.
Mosarttardyń otbasynda eki bala boldy. Ákesi Leopold keremet mýzykant qana emes, bilikti ustaz jáne tálimdi tárbıeshi-tuǵyn. Sonyń arqasynda úlken qyzy Marııa men uly Volfgang aspapty sheber meńgerip aldy. Balalar eseıgennen keıin, naqtyraq aıtsaq, qyzy onǵa, al uly altyǵa tolǵanda ákesi Eýropa astanalarynda konsert berýge kirisedi. Osylaısha, jas Mosart halyqqa tanyla bastaıdy.
Bala Volfgang notany keremet meńgergenimen qoımaı, ımprovızasııalyq qabiletimen kózge túsken. Ol halyqtyń qalaǵan mýzykasyn kózin tańyp qoıyp tarta beretin. Áıtse de ol óte alańǵasar edi. Eresekter úshin, ásirese ákesi úshin asa mańyzdy konsertter Volfgangqa qarapaıym oıyn retinde qabyldanatyn. Sondaı kúnniń birinde sahnaǵa bir mysyq shyǵyp alady. Ony kórgen Volfgang aspabyn tastaı salyp, tyńdarmanyn áp-sátte umytyp, mysyqtyń artynan qýa jóneledi. Ákesiniń qatty eskertýine ol bar bolǵany: «Áketaı, klavesın eshqaıda ketpeıdi, al mysyq qashyp ketedi ǵoı», dep jaýap beripti.
Ol eseıgen kúnniń ózinde máńgilik bala bolyp qaldy. О́mirdiń árbir máselesine balanyń kózimen qaraıdy. Balasha qýanady, balasha jylaıdy. Al bireýge kómektese alsa, odan asqan baqytty adam joq.
Birde Volfgang uıasynan qulap túsken balapandy baıqap, ony ornyna qoımaqshy bolady. Ákesi jaqyndap barsa, aǵashtyń butaǵynda áldı jyryn yńyldap otyrǵan balasyn kóredi. Sóıtse, balapandy uıasyna ornalastyrǵannan keıin perishte peıil perzenti anasy kelgenshe balapan qoryqpasyn dep oǵan túrli án aıtyp otyrǵan eken. Iá, Mosart ómiriniń sońyna deıin osy qalpynan tanbaıdy.
Kompozıtordyń ǵumyrnamasynda mynadaı qyzyq jaǵdaı bolǵan. Oǵan bir kisi qaıyr surap keledi. Onyń artyq aqshasy joq edi. Sol kezde Mosart jaqyn jerdegi dámhanadan qaǵaz ben qalam aldyryp, oǵan sanasyndaǵy áýenniń notalaryn túsire bastaıdy. Aıaqtaǵannan keıin qoljazbany tanys baspagerge joldaıdy. Qaıyrshy kompozıtordyń bul áreketi sátti bolatynyna asa senbeı turǵan edi. Biraq kóp uzamaı ekeýiniń qolyna beıtanys kisi bes altyn monetany ustatyp ketedi. Bul kompozıtordyń qalamaqysy bolatyn.
Baıqaǵanymyzdaı, Mosart óziniń múmkindigi bolmasa da, kómek suraǵan kisiden aıanbaıtyn. Sol úshin az opyq jegen joq. Teatr dırektorlary onyń eńbegin esh, tuzyn sor qylyp, tıisti aqshasyn bermeı ketetin. Al kompozıtor oǵan moıymaıtyn. Sebebi ol halyqtyń mahabbatyn bárinen de joǵary qoıa bildi. Eshqandaı jasandylyqtan habarsyz Mosart sonyń «arqasynda» dushpandaryn da kóbeıtip aldy. Dańqy men darynyn qyzǵanǵandar, onyń aıaǵyn únemi shalýmen boldy. Aqyry nemen aıaqtalǵany kópshilikke belgili...
Nege ekenin qaıdam, Mosartty osy bir qasıetin aıtyp otyrǵanda ózimizdiń talantty kompozıtor Shámshi Qaldaıaqov oıymyzǵa orala berdi. Estelikterdi oqı otyryp, ol aǵamyzdyń da boıynda Mosartqa uqsas ańǵaldyq, tazalyq bolǵanyn baıqaımyz.
Bálkim, shyn talanttar máńgilik bala kóńilin saqtap qalǵan jandar shyǵar?
