Bir jyly shóp maıalaıtyn traktorshynyń qasynda maıanyń tóbesin shyǵarý jumysynda júredi. Úıilgen maıanyń ústinde turǵan adamǵa tóńirek alaqandaǵydaı kórinedi. Tursyn ákemiz qarap tursa, jaqyn jerde jaılaýdan kóship kelgen Qýatbek aqsaqaldyń ári-beri shapqylap birdeńe izdep júrgenin kóredi. Bir kezde aqsaqal at basyn maıashylarǵa qaraı buryp: «Jigitter, bir qunanymdy joǵaltyp, taba almaı júrmin, baıqamadyńdar ma?», deıdi. Maıanyń ústinen jylqynyń úıezdep jıdeniń kóleńkesinde turǵanyn kórip qalǵan Túkeń: «Aqsaqal, men qazir qumalaq ashyp jibereıin, nıet qylyp turyńyz, múmkin aq sóılep qalar», dep maıanyń túbinde jatqan túıeniń eki-úsh qumalaǵyn alyp, «bismillá» dep shashyp jiberedi de, «Súıinshi, aqsaqal, kúnbatysqa qaraı eki shaqyrym júrseńiz, jalǵyz jıdeniń túbinde tur», depti. Tura shapqan Qýatbek aqsaqal jıdeniń túbinen jylqysyn taýyp, zyrqyratyp úıge qaraı qýyp tastap, qaıtadan maıashylarǵa qaraı salady. Sonda maıanyń ústinde turǵan Tursyn ákemiz aqsaqaldyń úıine óziniń qurdasy, taıynshashy Omardyń kelip, atyn baılap jatqanyn kóredi. Shaýyp kelgen aqsaqal «Tursynjan, tús jerge, qaraǵym, túse ǵoı» deıdi.
«El seni jyndy Tursyn dep jamandaýshy edi, sen jyndy emes, áýlıe ekensiń ǵoı, qaraǵym. Qumalaǵyń dál shyǵyp, jylqymdy taýyp aldym, endi meniń otbasyma bal ashshy, qumalaǵyń ne deıdi eken?» dep taǵy ótinish qylady.
Eki aıtqyzatyn Túkeń be, «Iа, Pirim Alla, aq sóıle!» dep túıeniń qumalaǵyn jáne bir shashyp jiberedi de, «Astafıralla, aıtsam ba, aıtpasam ba?» dep shoshyǵansıdy ǵoı baıaǵy.
«Aıta ǵoı, Tursynjan, jalǵyzym Baqataıǵa qater tónip turǵan joq pa?» dep aqsaqalda záre qalmaıdy. Az-kem únsizdikten soń, Túkeń: «Aqsaqal, balańyzǵa tónip turǵan qaýip joq, uzaq jasaıdy eken. Qater sizdiń óz basyńyzǵa tónip tur. Dál qazir úıińizde kózinde terezesi, kóńilinde aram oıy bar bireý kóldeneń túsip jatyr», depti.
Aqsaqaldyń báıbishesi jastaý bolǵan soń, árneni syltaýratyp Omekeń kelgishteı beretin kórinedi. Kózinde terezesi degeni Omar ákemiz kózildirik taǵýshy edi. «Kóldeneń túsip jatyr» degeni kıiz úıde otyratyn oryndyq joq, kelgen kisige tórge kórpe salyp, shyntaǵyna jastyq tastaıtyn ádet boıynsha ony kórmeı-aq aıta berýge bolady.
«Áp, atańa nálet, ol Omar ǵoı», dep burynnan kúdiktenip júrgen aqsaqal úıge qaraı qaıta shaba jóneledi. Kelse, dál qumalaqtaǵydaı. Kózinde kózáınegi bar Omar tórde kóldeneńinen shyntaqtap jatyr eken.
Kúıip ketken aqsaqal áı-shaıǵa qaramaı, «Túıeniń qumalaǵyna túsken ákeńniń aýzyn», dep Omardy qamshynyń astyna ala jóneledi. Eshteńege túsinbegen Omekeń attaı-buttaı ázer qashyp shyǵyp, atyna mine salyp taıyp turady.
Omardy qýyp tastaǵan soń, aqsaqal attyń basyn qaıtadan maıashylarǵa burady.
«Tursynjan, moıyndadym, sen shyn áýlıe ekensiń, meni bir qaterden qutqardyń, bul jaqsylyǵyńdy óle-ólgenshe umytpaımyn, ólsem seni syılap júr dep Baqataıǵa ósıet aıtyp ketem», dep betinen súıip batasyn beredi de, «Erteń túske báriń qonaqqa kelińder, bir qoıymdy soıyp, toıdyramyn», degen eken. Aýzyn ashsa, júregi kórinetin qarttardyń ornyn sıpap qaldyq qoı.
Berikbol Qasymov,
Aqsý aýdanynyń qurmetti azamaty
