Aıta keterligi QR PIB Medortalyǵynyń Sanıtarlyq-epıdemıologııalyq saraptama ortalyǵy Bıologııalyq qaýipsizdik týraly zańdy júzege asyrý aıasynda bıologııalyq qaýipsizdik salasynda Qazaqstan men Ortalyq Azııadaǵy alǵashqy referens-zerthana atanyp otyr.
Alǵashqy referens-zerthana mártebesi Ortalyq zerthanalary Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııa alqasynyń 2022 jylǵy 31 mamyrdaǵy №22 «Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa múshe memleketterdiń referens-zerthana júıelerin qurý týraly» usynymdaryna saı keletinin aıqyndaıdy.
Bul ortalyqtyń referens-zerthana retinde akkredıttelýi halyqty sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qyzmetpen qamtamasyz etýde mańyzdy ról atqarady. Sonymen qatar jergilikti bıznes ónimderdiń qaýipsizdigin halyqaralyq deńgeıde rastaý qyzmetin jeńildetedi.
SESO-nyń 8 zerthanasynda bakterıologııalyq, parazıtologııalyq, molekýlıarlyq-genetıkalyq, sanıtarlyq-hımııalyq, toksıkologııalyq, hromatografııalyq zertteýler júrgiziledi. Sondaı-aq zerthanalarynda jasalǵan saraptamalar ILAK (Zerthanalardy akkredıtteý jónindegi halyqaralyq qaýymdastyq) quramyndaǵy 112 elde moıyndalady.
QR PIB Medısınalyq ortalyǵy basshysynyń orynbasary Lıýdmıla Bıýrabekova mundaı referens-ortalyq jumys sapasyn syrtqy baǵalaý júıesiniń, sonymen qatar dıagnostıkalyq kúrdeli ári saraptamalyq jaǵdaılarda zerthanalyq zertteý júrgizýdiń mańyzdy elementi bolyp sanalatanyn alǵa tartty.
«Sanıtarlyq-epıdemıologııalyq saraptama ortalyǵy joǵary dáldiktegi biregeı zerthanalyq jabdyqtarmen jabdyqtalǵan, munda joǵary bilikti mamandar eńbek etedi. Sonyń arqasynda kúrdeli zerthanalyq zertteýlerdi sapaly ári jedel jasaýǵa jol ashady. Bul elimizde bıologııalyq qaýipsizdik júıesin qurýda óte mańyzdy», dep túsindirdi Lıýdmıla Bıýrabekova.
QR PIB Medısınalyq otalyǵynyń Sanıtarlyq-epıdemıologııalyq saraptama ortalyǵy sanıtarlyq dárigeri Sandýǵash Muqajanovanyń aıtýynsha, bıologııalyq qaýipsizdik týraly zańnyń aıasynda normatıvtik quqyqtyq aktiler jasalǵan. SESO sol aktiniń QR Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń 102 buıryǵy boıynsha 11 talapqa sáıkes zertteýler júrgizedi.
«Bıylǵy bizdiń zerthana bıologııalyq qaýipsizdik salasynda referenttik zertteý júrgizetin mártebege ıe boldy. Bul mártebe bizge dıagnostıkalyq qıyn jaǵdaıda saraptamalyq qorytyndy berý úshin, asa qıyn jaǵdaılarda potogenderdi sáıkestendirý úshin, jańadan anyqtalǵan patogenderge referenttik zertteý júrgizýge múmkindik beredi», dep atap ótti Sandýǵash Muqajanova.
Aıta keteıik, bul rette SSEO zerthanalyq saraptama qyzmetin tek memlekettik qurylymdar ǵana emes, sonymen qatar jeke uıymdarǵa da paıdalananýǵa ruqsat berilgen. Iаǵnı, ortalyqtyń zertteý nátıjeleri ónimdi eksportqa shyǵarý úshin nemese óz obektilerinde óndiristik baqylaýdy júzege asyrý úshin paıdaly bolmaq.
«Bizdiń synaq zerthanamyz táýelsiz, tehnıkalyq quzyreti mol, synaq nátıjeleriniń sapasy kúmánsiz. Akkredıttelgen zerthananyń saraptamalary halyqaralyq deńgeıde moıyndalady. Bul óndirýshilerdiń jáne eksporttaýshylardyń shyǵynyn azaıtady, olar zertteýlerdiń keń spektrin eskere otyryp, belgili bir tónimge tolyqqandy saraptama jasaı alady, shetelde qaıtadan synaq júrgizip qosymsha shyǵynǵa ushyramaıdy», dedi SESO basshysy Sáýle Sháripova.
Sonymen qatar zerthana aýa, sý, topyraq sııaqty syrtqy orta obektilerine, sondaı-aq tamaq ónimderine, polımerli materıaldarǵa jáne basqa da ónim túrlerine keshendi zertteý júrgizýge quqyly. Sondaı-aq, ortalyq mamandary qyzmeti tamaq ónimderi men aýyz sýdy óndirýmen, saqtaýmen, tasymaldaýmen jáne ótkizýmen, balalardy tárbıeleý men oqytýmen, halyqqa kommýnaldyq jáne turmystyq qyzmet kórsetýmen baılanysty kásiporyndarǵa halyqaralyq trenıngter men sanıtarlyq-gıgıenalyq oqytý ótkizedi.
Aıta keteıik, bıylǵy jyldyń basynan beri QR PIB Medısınalyq ortalyǵynyń sanıtarlyq-epıdemıologııalyq saraptama ortalyǵynyń ujymy 775 myńnan astam zertteý júrgizgen. Bul zertteý sany ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda eki esege ulǵaıǵan.
SESO referens-zerthananyń sapaly jumysy qorshaǵan ortany saýyqtyrýǵa jáne halyqtyń sanıtarlyq-epıdemıologııalyq salaýatyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵanyn atap ótken jón.
