Ǵalymdar kólik ınfraqurylymyn jańǵyrtý máselesin talqylady

Bilikti ǵalymdar bas qos­qan jıynda elimizdegi kólik ınfra­qu­ry­ly­­myn jańǵyrtýǵa ba­ǵyt­­tal­ǵan máseleler jan-jaq­­ty talqylandy. Sonymen qa­tar qatysýshylarǵa jol qury­ly­synda ónerkásiptik qatty mıneraldy qal­dyqtardy (QQQ) paı­dalaný tehnologııasy tanys­tyryldy.

Forým barysynda «Kaz­do­r­­ın­novasııa» JShS dırek­tory Rýslan Asmatýlaev jańa ­qu­rylys materıal­daryn ja­saýǵa TMQ paıdalanýdy kóz­deıtin ınnovasııalyq sheshim­­di usyndy. Bul qurylystyń ­eko­no­mı­kalyq tıimdiligin arttyryp qana qoı­maı, qaldyq­tar­­dyń jınalýyna baıla­nys­ty eko­logııalyq máselelerdi de ­oń sheshedi.

Sondaı-aq jol beriktigin edáýir arttyratyn, ásirese kúr­deli geologııalyq jaǵ­daılarda, jol jabyndarynyń be­rik­tigin qamtamasyz etetin topyraqty reak­tıvti eritindimen tóseý tehnologııasy da taqyryp arqaýyna aınaldy.

Jıynda bıznespen tyǵyz ynty­maq­tastyq mańyzyna aı­ryqsha nazar aýdaryldy. Fo­rýmǵa qatysýshylardyń basty maqsaty – ǵylymǵa arnalǵan teh­nologııalardy damytý ǵana emes, sonymen birge bızneske negizgi salalyq máselelerdi she­shýge tıimdi kómektesetin she­shimderdi jasaý. Bul ju­mys­tar bıznes suranysyn qana­ǵattandyryp, turaqty da jo­ǵary tehnologııalyq ınfra­qurylymdy qurýǵa yqpal etetin otandyq jol ónimin ázirleýge baǵyt­talýǵa tıis ekeni basa aıtyldy.

L.Gýmılev atyndaǵy Eýra­zııa ult­tyq ýnıversıtetiniń ǵalymdary Ásel Jeksembaeva men Marat Qonqanov materıaldar quramyn dál tańdaý, jańa jol tehnologııasyn synaýǵa nanoqurylymdar deń­geıinde tereń zertteýler júr­gizýge qatysty óz ıdeıa­laryn usyn­dy. Olar óndiristik qal­dyq­­tar negizindegi «jasyl» mate­rıaldardy belsendi paıdalaný­dy usynyp, jaqsy nátıjege jetýge bıznespen birlesip jumys isteýge shaqyrdy. Son­daı-aq joǵary oqý orynda­ry men ǵylymı-zertteý ıns­tı­týttarynyń ǵy­lymı ınfra­­­qu­rylymyn nyǵaıtýǵa maq­sat­­­­ty grant bólý týraly da aı­tyl­dy. Bul bastapqy kezeńde te­reń zertteý júrgizýge, jańa ma­te­rıal­dardyń sapasyn artty­rý­ǵa múmkindik bermek.

Sonymen qatar jıynda kadr máse­lesi de sóz boldy. «Qaz­dor­­ǴZI» AQ quzy­retterdi damytý ortalyǵynyń dırek­tory Gúljamal Omarova kadr­lyq daǵdarystyń sebepteri men onyń jaǵymsyz saldaryna toqtal­dy. Sheshim retinde jol quryly­syna ınnovasııalardy tabys­ty engizýge bilimdi mamandar daıarlaý júıesin jaqsar­tý, biliktilikti arttyrý jáne kásibı quzy­ret­tilikti damytý usynyldy.

Qysqasy, forým mańyzdy ózgeris­terdiń katalızatory bol­­dy. Ǵylym men bıznes el ın­fra­qurylymyn jańar­­typ, qa­­jet­ti ınvestısııalardy tar­ta­­tyn ­­jańa otandyq ónim­der men she­shim­derdi jasaý úshin birigip otyr. Ulttyq ǵy­lym aka­de­mııasy­­nyń qoldaýymen ótken maz­mun­dy is-shara eli­miz­degi jol sala­syn bolashaq­ta damytýda mańyz­dy ról at­qarady.