Altynǵa para-par kúmis júlde

Halyqaralyq shahmat federasııasy (FIDE) 45-álemdik Olımpıadasyn Majarstannyń Býdapesht qalasynda ótkizdi. Eli­mizdiń áıelder quramasy tań­­ǵajaıyp nátıje tirkep, ja­handyq Olımpıada dodasynda olja saldy. Qazaq sportynyń ta­rı­hynda buryn-sońdy mundaı báıge buıyrǵan emes.

Áıelder arasynda Úndistan quramasy Dúnıejúziliq shahmat olımpıadasynyń chempıony atansa, qola medal AQSh komandasyna buıyrdy. Erler synynda da Úndistan quramasynyń aldyna eshkim túse alǵan joq. Kúmisti – AQSh, qola júldeni О́zbekstan shahmatshylary ıelendi.

Bıyl alǵash ret álemdik Olım­pıadaǵa qatysýshy komandalar sany rekordtyq nátıjege jetti: erler synyna 188 komanda qatyssa, áıelder dodasyna 169 ujym qosyldy. Álemniń tańdaýly quramalarynyń arasynan oza shaýyp, kúmis medalǵa enshi salǵan qyzdarymyzdyń jeńisi maqtaýǵa da, maqtanýǵa da laıyq jetistik.

Azýy alty qarys, ozyq oıly grossmeısterlerin úki­lep ákelgen tegeýrindi qura­malardyń shahmatshylaryn qapy qaldyrǵan bizdiń qyzdar óre dodasynda osaldyq tanyt­pady. Grossmeıster Pavel Ko­sýr kapıtandyq mindetti ar­qalap, Aleksandr Moıseenko baptap aparǵan sańlaqtarymyz 11 týrdyń ár saıysy saıyn shyń­dalyp, túlep otyrdy. 20 jas­­taǵy álem chempıony Bı­bi­sara Asaý­baeva, 19-ǵa endi tol­ǵan Me­rýert Qamalıdenova, 18 jas­taǵy Ksenııa Balabaeva, Ámına Qa­ıyrbekova, 17 jasynda tuńǵysh ret eresekter Olımpıadasyna qatysýshy Alýa Nurman bastaǵan sań­laqtar syn sátinde saqa júris jasap, suńǵylalyǵyn tanytty. Byltyr Polshada ótken komandalyq álem chempıonatynda osy qyzdar kúmis medal oljalaǵan. Sol bıiginen bıyl da alasarmaı, abyroıymyzdy asyryp otyr.

Arýlardyń Dúnıejúzilik Olımpıadada kúmis medal ıe­lenýin tarıhı jeńis deýdiń negizi joq emes. Buǵan deıin 2022 jyly Úndistannyń Chennaı qalasynda ótken ǵalamdyq dodada 5-oryn buıyrdy, 2018 jyly Grýzııanyń Batýmı qalasy qabyldaǵan Olımpıada saıysynda 11-oryndy mise tutty. Al 2016 jyly Ázerbaıjan astanasy Bakýde ótken saıysta tipti 37-orynǵa ǵana taban tiredi.

«Áıelder quramasynyń Dúnıejúzilik shahmat Olım­pıadasyndaǵy kúmis júldesi – Qazaqstan shahmatynyń áleýetin álemge áıgileıtin je­tistik. Jas quramamyz úlken psıhologııalyq qysym men 11 matchtyq marafonǵa qaramastan, álemniń 169 elinen kelgen qar­sylastaryn yǵystyryp, úz­dikterdiń ortasynan kórindi. Men komandamen maqtanamyn, jattyqtyrýshylarǵa, ata-ana­larǵa alǵysymdy bildi­remin. Eki jyl ishinde osyndaı nátıjege jetkenimizge óte qýanyshtymyn. Baı tá­jirıbe men jeńiske degen qush­tarlyq bizdi keleshekte kemel jetistikke bastap, Dú­nıe­jú­zilik Olımpıadanyń altynyn oljalaýǵa bastaıtynyna senemin», dedi Qazaqstan shahmat federasııasynyń prezıdenti Tımýr Týrlov.

Qyzdarymyz Býdapeshtte ótken ǵalamdyq Olımpıadanyń irikteý kezeńinde Ýrýgvaı, Fın­­­lıandııa, Aýstrııa, Ser­bııa qu­ramalaryn aıqyn eń­ser­gen. Tek 5-týrda Úndistan qu­ra­ma­syna ese jiberdi. Eki jyl buryn ótken Dúnıejúzilik Olımpıadanyń qola medalin enshilegen ún­dis­tandyq komanda qalaıda chem­pıon atanýǵa bes qarýyn saılap kelgen eken. Dese de bizdiń qyzdar 6-týrdan bastap Kýba, Ázer­baı­­jan, Fransııa, Polsha koman­da­larynan basym túsip, tipti 9 týr­dyń qorytyndysy bo­ıyn­sha kósh bastaǵan edi. She­shýshi 10, 11-týrda AQSh pen Grýzııa quramasymen teń tú­sip, mańyzdy upaı enshiledi. Osylaısha, Dúnıejúzilik shah­mat Olımpıadasynda tek Ún­distan komandasyna ese ji­ber­gen qyzdar kúmis medalǵa ıe boldy.

О́kinishke qaraı, elimizdiń erler quramasy sonshalyqty sátti óner kórsetpedi. Jas grossmeısterler Denıs Mah­nıov, álem chempıony Qazbek Nógerbek, Ramazan Jalma­hanov, Álisher Súleımenov, Aldııar Ańsat bas­taǵan jigit­ter jalpy nátı­jede 29-oryndy qanaǵat tutty.