Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Syrttaǵy baýyrlarymyz kartany alǵan jaǵdaıda Qazaqstan azamattarymen hám elge kóshin burǵan ózge qandastarymyzben birdeı quqyqqa ıe bolady. Medısınalyq mekemelerde áleýmettik qyzmet túrlerin alýǵa, Eńbek kodeksi, «Halyqtyń kóshi-qon týraly» zań aıasynda el ishinde jumysqa ornalasýyna, Kásipkerlik kodeks pen ózge de quqyqtyq aktilerge saı kásibin júrgizýge óris ashylady. Memlekettik bilim uıymdarynda tegin, orta bilim, memlekettik orta, arnaýly nemese joǵary oqý oryndarynda konkýrstyq negizde tegin, jekemenshik oqý oryndarynda aqyly bilim alýǵa, «Advokattyq qyzmet jáne zań kómegi týraly» zańǵa sáıkes memleket kepildik bergen zań kómegine de júginýge quqyly. Sonymen qatar halyqaralyq sharttar men elimizdiń zańnamalyq quqyqtyq aktilerge sáıkes jeńildetilgen tártippen el azamattyǵyn alýǵa quqyq beriledi. Taǵy bir basymdyq – karta qolyna tıgen etnostyq qazaqtar qaı óńirge qonystanatynyn, qaı jerde kásibin ashyp, jumys isteıtinin ózi tańdaıdy. Tek «Ata jolyn» alǵandar memlekettik organdar men jergilikti ózin-ózi basqarý organdaryna saılaýǵa ári saılanýǵa quqyly emes, respýblıkalyq referendýmǵa qatysa almaıdy, memlekettik qyzmet atqarýǵa ruqsat etilmeıdi. Al el azamattyǵyn alsa, kartanyń kúshi joıylady.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev 2022 jyly 1 qyrkúıekte «Ádiletti memleket. Birtutas ult. Berekeli qoǵam» atty Joldaýynda shetelden bilikti mamandardy tartýdyń mańyzdylyǵyna da toqtaldy.
«Shetelden talantty mamandardy elimizge tartý, ásirese shyǵarmashylyq pen kásipkerlik salasynda jetistikke jetken mamandardy shaqyrý mańyzdy. Suranysqa ıe joǵary bilikti kadr tapshylyǵyn azaıtý qajet. Ǵylym, densaýlyq saqtaý, ónerkásip, IT salalarynyń baǵaly mamandaryna memleket jeńildikter engiziledi ári turýǵa ruqsat alý quqymen vıza beriledi», dep atap ótti.
Prezıdenttiń tapsyrmasyn júzege asyrý baǵytynda Úkimet byltyrdan bastap sheteldegi qazaqtarǵa «Ata joly» kartasyn berý jónindegi otandyq platformany iske qosty. Karta alý rásimi Qazaqstan Respýblıkasynyń 44 sheteldik mekemesi, «Qandas» avtomattandyrylǵan aqparattyq júıesi (AAJ) mobıldi qosymshasynda júzege asyrylady. «Suranysqa ıe mamandyqtar» shartyna saı karta alǵandardyń arasynda ınjener-fızık, ınjener-matematık, gaz-munaı qubyrlaryn jobalaý jáne paıdalaný, kompıýterlik baǵdarlamalyq qamtamasyz etý men esepteý tehnıkasy, hımııalyq tehnologııalar, sýasty ınjınırıngi, qoldanbaly matematıka, ushaq qurylysy, korporatıvtik quqyqtaný, sondaı-aq jaq-bet hırýrgııasy dárigerleri men pedıatrlar bar. Al bıznes-ımmıgrant retinde alǵan 21 adamnyń ishinde melıorasııa, rekýltıvasııa jáne jerdi qorǵaý, fızıka, ınformatıka, aýyl sharýashylyǵyn mehanıkalandyrý mamandary, dárigerler, shetelde bıznesin júıeli dóńgeletip otyrǵan kásipkerler de bar.
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi Kóshi-qon komıteti tóraǵasynyń orynbasary Erbolat Abýlhatın «Ata joly» kartasy sala tujyrymdamasynyń negizgi órisi ekenin aıtty. «Investısııalarǵa básekelestikti arttyrý maqsatynda eldegi bıznes ımmıgrasııasyn odan ári damytý jumysy júıeli júrgizilip jatyr. Atap aıtqanda, sheteldegi qazaqtardy «Ata joly» kartasyna tartýǵa qatysty sharalar qolǵa alyndy. Kartany alýǵa úmitkerlerdiń de geografııasy keńeıip keledi. Búginde Reseı Federasııasy, Qytaı, Germanııa syndy eldermen qatar, «Ata joly» kartasyn alýǵa AQSh, Eýropalyq odaq elderiniń azamattary, ıaǵnı sheteldegi qazaqtar qyzyǵýshylyq tanytyp otyr. Karta óz elderinde suranysqa ıe kásipteri bar, ne bolmasa tabysty bıznes keısterdi iske asyryp júrgen, ony Qazaqstanda da órkendetýge nıet tanytqan qazaqtarǵa beriledi. Búginge deıin «Ata joly» kartasyn 57 sheteldik qazaq aldy. Onyń ishinde 31 adam – suranysy joǵary mamandyq ıesi, al qalǵan 26 qandasymyz – kásipker. Kartany alǵandardyń kópshiligi Astana, Almaty qalalaryna qonystanyp, sharýasyn dóńgeletip otyr», dedi E.Abýlhatın.
Adamı áleýetti damytý, tarıhı otanymen baılanysty nyǵaıtyp, elge bilikti kadrlardy tartý maqsatynda 2023–2027 jyldarǵa arnalǵan kóshi-qon saıasatynyń tujyrymdamasyna sáıkes ázirlengen joba ınvestısııa tartý isine de serpin berýge tıis.
Ilkimdi jobanyń ıgiligin kórip, elimizge kelip eńbek etip júrgen qandastardyń biri – Serkan Shaban. Túrkııadan atajurtqa at basyn burǵan kásipker ınvestısııalyq jobalardy júzege asyryp, eki eldiń arasyna altyn kópir ornatýǵa kúsh salmaq.
«Ata joly» kartasynyń artyqshylyǵy – uzaq jylǵa beriledi ári vıza máselesi týyndamaıdy. О́ziniń kindik qany tamǵan memlekettiń azamattyǵy da saqtalady ári osy eldiń azamattarymen birdeı quqyq ıelenip, 10 jyl boıy kásibin júrgizýge múmkindik alady. Basqa elge baryp uzaq jumys isteýde vıza máselesi óte kúrdeli. Osy oraıda bizge atajurtymyz orasan múmkindik berip otyr», deıdi «AID Almaty Iatyrym ve Danyshmanlyk» JShS jetekshisi S.Shaban.
Medısına, energııa, qurylys materıaldaryn óndirý salasyna ınvestısııa tartýdy kásip etken Serkan byltyrdan beri kartanyń ıgiligin kórip keledi. Arnaıy fırma ashyp, Túrkııanyń beldi bıznes ókilderiniń elimizge ınvestısııa quıý isine úlesin qospaq. Ol «Ata joly» kartasyn alýǵa Túrkııada turatyn qazaqtar ǵana emes, Eýropanyń ózge elderindegi qandastardyń arasynda da qyzyǵýshylyq basym ekenin aıtty. Keleshekte kartany alýshylardyń qatary artyp, elge yrys quıýǵa umtylǵan jandarǵa óris keńı tússe degen tilegin jetkizdi.
