Mańǵystaý oblysynda mal sanynyń kórsetkishi óńirdiń tabıǵı erekshelikterine, ekonomıkalyq ózgeristerge baılanysty ózgerip otyrady. Mańǵystaý oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń málimetterine súıensek, óńirde mal sany keıingi 20 jylda 546 631 basty qurap, 24,2% ósken, ıaǵnı 2003 jyly 440 187 bas mal bolǵan. Esep túıe sanynyń 2003 jylǵy 30 252 bastan 89 476 basqa jetip, úsh esege, jylqynyń 20 jyl ishinde 26 569 bastan 131 269 basqa jetip, bes esege óskenin, al qoı men eshkiniń 2003 jylǵy 376 957 bastan 306 846 basqa kemigendigin kórsetedi.
Bıyl aýyl sharýashylyǵy salasynda 18,5 mlrd teńgeniń ónimi óndirilip, kórsetkish keıingi on jylda 3,5 esege ósken, onyń ishinde mal sharýashylyǵynda ónim shyǵarý kólemi 17,0 mlrd teńgege nemese 3,6 esege kóbeıgen. Agroónerkásiptik keshen salasyn damytý úshin ınvestısııa tartýǵa memleket tarapynan kórsetilgen qoldaý nátıjesinde oblysta keıingi bes jylda 3 000-nan astam agroónerkásiptik keshen nysandaryna 5,2 mlrd teńge kóleminde sýbsıdııa berilgen. Naqty aıtsaq, 2024 jyly aýyl sharýashylyǵy salasyn damytý maqsatynda, 2,8 mlrd teńge qarajat bólinip, qazirgi tańda 490 agroónerkásip nysandaryna 1,2 mlrd teńge kóleminde sýbsıdııa tólendi. 2024 jyly mal sharýashylyǵyn damytý maqsatynda, jergilikti bıýdjetten 1,7 mlrd teńge qarajat qarastyrylyp, 283 nysanǵa 483,6 mln teńge sýbsıdııa tólengen.
Memleket basshysy Q.Toqaevtyń tapsyrmasymen 2023 jyly qolǵa alynǵan «Aýyl amanaty» jobasy aıasynda aýyl halqynyń tabysyn arttyrý maqsatynda 1,2 mlrd teńgege 165 joba qarjylandyryldy. Sondaı-aq Soltústik Qazaqstan oblysynyń tájirıbesin masshtabtaý turǵysynda «Agroónerkásiptik keshen salasyndaǵy jobalarǵa kredıt berý» jańa baǵdarlamasyn iske asyrýǵa respýblıkalyq bıýdjetten Mańǵystaý oblysyna 3,0 mlrd teńge bólinip, atalǵan baǵdarlama aıasynda agroónerkásiptik keshen salasyndaǵy ınvestısııalyq jobalardy iske asyrý josparlanǵan. Atalǵan memlekettik qoldaý nátıjesinde jeke ınvestorlardyń kómegimen aýyl sharýashylyǵy salasynda keıingi 5 jylda 13,2 mlrd teńgeni quraıtyn 24 ınvestısııalyq joba iske asyryldy. 2022 jyly agroónerkásiptik keshen salasyndaǵy ınvestısııalyq jobalar aıasynda jalpy quny 2,2 mlrd teńgeni quraıtyn 3 ınvestısııalyq jobany júzege asyrý arqyly 209 jańa jumys orny ashylsa, 2023 jyly jalpy quny 1,0 mlrd teńgeni quraıtyn 100-ge jýyq jańa jumys oryndaryn usynǵan 4 joba júzege asyryldy. Atalǵan baǵytta 2024–2026 jyldary jalpy somasy 13,8 mlrd teńgeni quraıtyn 10 ınvestısııalyq jobany iske asyrý josparlanǵan. Olardyń arasynda bıyl Aqtaý qalasynda ornalasqan «ORS Aqtaý» JShS kókónis saqtaý qoımasyn, Beıneý aýdanynda ornalasqan «Karıbaev» JK jylyjaı keshenin, Jańaózen qalasynda ornalasqan «Naızabekov» JK shaǵyn qus fermasyn, 2025 jyly josparǵa sáıkes jalpy quny 3,4 mlrd teńgeni quraıtyn, 81 jańa jumys orny bar 2 jobany iske qosý josparlanǵan. О́ńirdiń aýyl sharýashylyǵyn damytý baǵytynda basqa da aýqymdy jumys qolǵa alynyp jatyr. Bir sózben aıtqanda, aýyl sharýashylyǵy salasy shopandar toıyna jańa joba, tyń josparlarmen keldi.
Kıiz úıler qaz-qatar tigilip, án-kúı tógilgen shopandar toıy typ-tynysh dala tórine sán-saltanat syılady. Aýyl sharýashylyǵy salasynyń qyzmetkerleri, sala ardagerleri men aýyl turǵyndary qatysqan toıda alaman, taı báıgeleri, ulttyq oıyn túrlerinen jarystar ótip, jergilikti ónimder men sheberler kórmesi uıymdastyryldy.
Dala eńbekkerleriniń merekesine Mańǵystaý oblysynyń ákimi Nurdáýlet Qılybaı qatysty.
«Aýyl sharýashylyǵy – ekonomıkanyń adamzattyń ómir sapasyna tikeleı áser etetin basty salalarynyń biri. Sizderdiń tirshilikke qajetti tynymsyz eńbekterińizdiń arqasynda búginde otandyq agrarlyq sektor turaqty damyp keledi. Aýyl sharýashylyǵy salasy – óńirde qarqyn alyp kele jatqan salalardyń biri. Aǵymdaǵy jyly aýyl sharýashylyǵy salasynda 18,5 mlrd teńgeniń ónimi óndirildi, bul 2023 jylǵy sáıkes kezeńmen salystyrǵanda 16,7%-ǵa artyq. Onyń ishinde mal sharýashylyǵynda ónim shyǵarý kólemi 17,0 mlrd teńgege nemese 22,5%-ǵa kóbeıdi. Agroónerkásiptik keshen salasyn damytýǵa ınvestısııa tartý kún tártibinen bir de túsken emes. Atqarýshy bılik bul máseleni qashanda nazarynda ustap keledi. Memlekettik qoldaý nátıjesinde jeke ınvestorlardyń kómegimen aýyl sharýashylyǵy salasynda keıingi 5 jylda jalpy somasy 13,2 mlrd teńgeni quraıtyn 24 ınvestısııalyq joba iske asyryldy. Qazirgi tańda 15 joba jumys istep tur. Áli de sheshimin tappaǵan máseleler bar, degenmen Mańǵystaý oblysyndaǵy ınvestısııalyq jobalar aýyl sharýashylyǵynyń turaqty damýyna yqpal etip, oblys ekonomıkasynyń ósýine serpin beretinine senim mol. Bul kásibı mereke – kásibin jermen baılanystyryp eńbek etetin, mal sharýashylyǵymen aınalysatyn, azyq-túlik ónerkásibinde jumys isteıtin elimizdiń, óńirimizdiń qajettiligine saı azyq-túlikpen qamtamasyz etýge talmaı úles qosyp júrgen jandardyń basyn qosatyn ortaq meıram. Jerimizdi durys paıdalana alsaq, taýsylmaıtyn qazyna, molaıyp otyratyn zor baılyq. Bizge ata kásipti jańǵyrtý – ulttyq murat, memlekettik maqsat», dedi óńir basshysy quttyqtaý sózinde.
Saltanatty jıynda Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Mal sharýashylyǵy departamentiniń dırektory Hasym Itqusov is-sharaǵa qatysýshylardy merekemen quttyqtap, oblys mal sharýashylyǵynda erekshe oryn alatyn jylqy, túıe, qoı sharýashylyqtaryn damytý jónindegi memlekettik qoldaý sharalary týraly habardar etti. Saltanat barysynda Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi atynan sala ardagerleri men oblys aýyl sharýashylyǵy salasynyń qyzmetkerleri «Eńbek ardageri», «Aýyl sharýashylyǵynyń úzdigi» tósbelgilerimen, Qurmet gramotalarymen marapattaldy.
Alaman báıgeniń jeńimpazyna avtokólik syıǵa berildi. Bir kún boıy dańǵaıyr dala tósin kórkem kúıge, án-dýmanǵa bólegen shopandar toıy barsha buqaranyń kóńilinen shyqty.
Mańǵystaý oblysy
