Jumys • 18 Qazan, 2024

Jumysshyǵa suranys joǵary

190 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Qyrkúıekte eńbek naryǵynda jumys izdeýshilerdiń azaıǵanyna baılanys­ty bos jumys oryndary kóbeıgen. Ju­mys dınamıkasy men túıindemedegi aıyr­mashylyqtar eldegi ekonomıkalyq bel­sendiliktiń barlyq aımaqta birkelki emestigin kórsetedi. Soǵan qaramastan, suranys pen usynystyń biliktilik qury­lymynda tepe-teńdik baıqalady.

Jumysshyǵa suranys joǵary

Sýret: enbek.kz

О́tken aıda Enbek.kz elektrondyq eńbek bırjasynda uzyn-sany 136,6 myń bos jumys orny ornalastyrylǵan. Bul tamyz aıyndaǵy derekpen salystyrǵanda 4%-ǵa (4,9 myń) artyq. Osy rette  jumys izdeýshilerdiń belsendi­ligi tómendegeni baıqalady. Qyrkúıekte eńbek bırjasyna 122,5 myń túıindeme jarııalansa, bul tamyzdaǵy kórsetkishke qaraǵanda 5%-ǵa ­(6,4 myń) az. Kadrlarǵa suranystyń aıtarlyqtaı óskeni kúzgi-qysqy jylytý maýsymy men ónerkásip, qurylys, kólik jumysshylaryna suranystyń artqanynan qalyptasyp otyr. Mundaı jumystarǵa 1,1 myń bos oryn usynylypty.

Eńbek naryǵyndaǵy túrli ózgeristerge qaramastan, bilim berý salasy eń suranysqa ıe sala bolyp qala beredi. О́ıtkeni eńbek bırjasynda ornalastyrylǵan bos jumys oryndarynyń úshten birinen astamyn osy sala quraǵan (53,2 myń). О́zge de qyzmet kórsetý túrleri salasyna taǵy 15,8 myń qyzmet­ker qajet bolypty. Sol sekildi 9,5 myń bos jumys ornyn densaýlyq saqtaý, halyqqa áleýmettik qyzmet kórsetý salasynyń uıymdary ornalastyrǵan. Tarqatyp aıtar bolsaq, bilim berý salasynda tárbıeshilerge 2,7 myń bos jumys orny usynylǵan. Matematıka muǵalimderine 2,1 myń, bastaýysh synyp muǵa­lim­derine 2,1 myń bos jumys orny suranysqa ıe bolypty. Osyǵan qosa densaýlyq saqtaý sala­synda sanıtarlarǵa 1,3 myń bos jumys orny, medbıkelerge 1,3 myń, jalpy praktıka dárigerlerine 604 bos jumys orny usynylypty.

Bos jumys oryndarynyń kóbeıýine qara­mastan, qyrkúıekte aýmaqtarǵa qatysty dınamıka aıtarlyqtaı ózgergen. Bos jumys oryndarynyń ósýi Jambyl (40%-ǵa), Túr­kistan (39%-ǵa) oblystarynda, sondaı-aq Shym­kent qalasynda (34%-ǵa) tirkelgen.  Bul atalǵan óńirlerde ekonomıkalyq bel­sen­diliktiń artqanyn kórsetedi. Kerisinshe bos oryndar sanynyń aıtarlyqtaı tómendeýi Atyraý (28%-ǵa), Shyǵys Qazaqstan óńirlerinde (23%-ǵa), Abaı oblysynda (17%-ǵa) baıqalǵan. Bul maýsymdyq jumystardyń aıaqtalýyna nemese basqa jergilikti faktorlarǵa baılanysty bolýy múmkin deıdi mamandar.

Túıindeme sany Atyraý oblysynda, Almaty qalasynda, Abaı oblysynda edáýir tómendegen. Qyzylorda, Almaty, Shyǵys Qazaqstan, Mań­ǵystaý, Aqtóbe oblystaryndaǵy kórsetkish 10%-dan asa azaıǵan. Astana qalasynda túıindeme sany 9%-dy quraǵan. Bir qyzyǵy, keıbir aımaqtarda kerisinshe, túıindemelerdiń kóbeıgeni baıqalǵan. Mysaly, Jambyl oblysynda 18%-ǵa, Qostanaı oblysynda 16%-ǵa, Aqmola oblysynda 14%-ǵa, Túrkistan oblysynda 11%-ǵa kóbeıgen.

Taǵy bir statıstıkany keltirsek, qyrkúıek­te jumys berýshiler bas qurylysshylarǵa (aıyna 716 myń teńge), avıasııa salasyndaǵy ınjenerlerge (565 myń teńge), taý-ken óner­kásibindegi qyzmet basshylaryna (502 myń teńge) joǵary jalaqy usynǵan. Al jumys izdeýshiler bolsa óndirýshi ónerkásiptiń qurylymdyq bólimsheleriniń basshylyǵyna (1,2 mln teńge), aqparat, baılanys salasyndaǵy basshylardyń orynbasarlyǵyna (858 myń teńge), kommersııalyq sektordaǵy marketıng qyzmetiniń basshylyǵyna (847 myń teńge) joǵary jalaqy suraǵan.