Sýretti túsirgen – Esenjol ISABEK
«Damý» qory belgili bir taýarlardy shyǵarýda «kepildik» jáne «sýbsıdııalaý» quraldarymen qoldaý kórsetedi. Ishinara kepildik sharttary negizinde kásipkerler jobanyń qajetti kólemine deıin qarjy alady nemese qor kepildikteri esebinen nesıe somasyn ulǵaıtady. Memlekettiń osyndaı qoldaý sharapatyn sezingen kásiporynnyń biri – «Tandem-PV» JShS men «Tandem recycling» JShS.
«Tandem-PV» – naryqta 2007 jyldan beri tabysty jumys istep turǵan kásiporynnyń biri. Akkýmýlıator batareıalaryn satatyn bolashaǵy zor fırmalar sanatynda. Kompanııa osy ýaqyt ishinde Pavlodar, Ekibastuz, О́skemen, Qaraǵandy, Semeı, Almaty qalalarynda dúkenderdiń iri jelisin ashty.
Kásiporyn dırektorynyń orynbasary Gennadıı Bobylevtyń aıtýynsha, 2017 jyly jańa joba iske asyrylyp, paıdalanylǵan akkýmýlıatorlyq batareıalardy bastapqy óńdeý sehy ashyldy. Qazir sehtarda shamamen 12 bilikti maman jumys isteıdi.
«Al «Tandem recycling» JShS Pavlodar oblysynda ekinshi qaıtara óńdeletin polıpropılennen káriz qubyrlaryn óndirýdi kózdeıdi. Qazir elimizdiń aldynda turǵan ózekti ekologııalyq problemalardyń biri – «qorshaǵan ortanyń qorǵasynmen odan ári lastanýyn boldyrmaý». Kóp eldiń tájirıbesi kórsetkendeı, bul máseleni sheshý qorshaǵan ortanyń ekologııalyq jaǵdaıyn jaqsartýǵa, eń bastysy – halyqtyń densaýlyǵyn saqtaýǵa múmkindik beredi. Máselen, akkýmýlıatorlyq batareıalardy qaıta óńdeý jelisi búgingi kúnge deıin eń zamanaýı qural-jabdyqtarmen qamtamasyz etilgen. Iаǵnı seh maksımaldy qaýipsizdik pen jumys yńǵaılylyǵy úshin tolyǵymen avtomattandyrylǵan. Tabysty jumys istegen alǵashqy jyly kásiporyn 1 000 tonnaǵa jýyq akkýmýlıatordy kádege jaratty. Búginde bul san jylyna 3 000 tonnaǵa deıin ósti. 2019 jyly quıý sehy iske qosylyp, kásiporyn qaldyqtardan tazartylǵan qorǵasyn ala bastady. Al akkýmýlıatordyń syrtqy qorabynan qalatyn polıpropılen búginge deıin eskerilmeı kelgen. Endi ony da iske jaratýdyń jolyn taptyq», deıdi dırektordyń orynbasary.
«Tandem recycling» kásipornynyń salynyp jatqan jańa sehy «Pavlodar» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynda ornalasqan. «Damý» kómegimen fırma 230 mln teńge nesıe alyp, búginde polıpropılendi qaıtalap óńdeý úderisine kirisip jatyr.
«Elimizde jylyna 30 myń tonnadaı akkýmýlıator qaldyq retinde úıilip qalady. Biz bul baǵytta erinbeı jumys júrgizip, qazir eldegi akkýmýlıator óńdeıtin ekinshi iri zaýyt atanyp otyrmyz. Buryn tek Taldyqorǵanda jalǵyz zaýyt bolatyn. Kásipornymyz naryqta tanymal bola bastady. Qorǵasyndy balqytyp, qaıta quıamyz. Onyń tehnologııasyn ózimiz jasadyq. Ishindegi suıyqtyǵyn zalalsyzdandyryp, káriz júıesine aǵyzyp jiberemiz. Aldaǵy ýaqytta polıpropılennen jýandyǵy 110 mm-ge deıingi qubyrlar shyǵaramyz dep otyrmyz. О́ndiristik jeliden saǵatyna shamamen 180 kılo ónim shyǵady. Jetispeıtin shıkizatty syrttan satyp alamyz degen jospar bar. Degenmen bizde jylyna eski akkýmýlıatorlardan shamamen 700 tonnadaı ónim jınalyp qalady. Arnaıy ekonomıkalyq aımaqtaǵy jańa sehymyz tolyqtaı iske qosylǵanda quıylyp shyqqan polıpropılen qubyrlardy birden sol jerden satatyndaı múmkindik jasalady. Sehqa qajet qural-jabdyqty Qytaıdan jetkizdik. Keleshekte jańa óndiriste shamamen 70 adamdaı adam eńbek etedi», deıdi Gennadıı Valerevıch.
Kásipkerlikti damytý jónindegi memlekettik baǵdarlamanyń shapaǵatyn kórgen taǵy bir otandyq fırma – «L’Pakora» tigin fabrıkasy. Kásiporyn basshysy Larısa Reıdiń sózinshe, qazir kásipkerlerdiń qaryzy boıynsha paıyzdyq mólsherlemeni sýbsıdııalaý, kredıt boıynsha ishinara kepildik berý men bankter arqyly jeńildikti qarjylandyrý sııaqty qarjy quraldary eldegi kásipkerlik belsendilikti arttyra tústi. Atalǵan kásiporyn sporttyq forma, arnaıy korporatıvtik jáne birkelki forma, sondaı-aq toqylǵan kıimderdi shyǵarýǵa baǵyttalǵan tolyq sıkldi iske qosty. Zamanaýı tigin mashınalarymen jaraqtanǵan seh otqa tózimdi qysqy jáne jazǵy kombınezondar, sıgnaldyq jáne maýsymdyq jıletter, adam denesin óndiristegi zııandy faktorlardan jan-jaqty qorǵaýǵa múmkindik beretin qorǵanysh kıimderin, balabaqshaǵa arnalǵan tósek jıyntyqtaryn tigedi.
«Jalpy aýdany shamamen 400 sharshy metr sehty jalǵa aldyq. Fabrıkada 17 tiginshi jumys isteıdi. Qala kolledjderiniń stýdentteri de taǵylymdamadan ótedi. Memlekettik baǵdarlamalar kómegimen óz ǵımaratymyzǵa kóshsek degen josparymyz bar. Fabrıka úshin tigin jabdyqtaryn satyp alý jónindegi jobany «ForteBank» AQ «Biryńǵaı keshendi baǵdarlama» memlekettik baǵdarlamasy sheńberinde jyldyq 19,5%-ben qoldady. Munda qaryz alýshynyń túpkilikti mólsherlemesi – 8%-dan 10%-ǵa deıin. Al aıyrmashylyqty memleket óteıdi», dedi kásiporyn dırektory.
Atap óterligi, «Damý» qory Pavlodar oblysynyń shaǵyn jáne orta kásiporyndaryna jyl basynan beri jalpy somasy 60,7 mlrd teńgege qoldaý kórsetken. Barlyǵy 791 joba qoldaý tapty. Onyń ishinde sýbsıdııalaý baǵytynda – 46,6 mlrd teńgege 466 joba, kepildik berý baǵytynda – 14,1 mlrd teńgege 325 joba, jeńildetilgen nesıeleý baǵytynda 4 mlrd teńge somasyna 41 joba qarjylandyryldy.
«Sýbsıdııalaý nátıjesinde kásipkerlerdiń nesıe boıynsha paıyzdyq mólsherlemesi tómendeıdi jáne aı saıynǵy tólemderi azaıady. Pavlodar oblysynda 2010-2023 jyldar aralyǵynda memlekettik qoldaý alǵan kásipkerler 16 myń jańa jumys ornyn ashyp, bıýdjetke 454 mlrd teńge salyq tóledi», deıdi «Damý» qorynyń Pavlodar oblystyq fılıalynyń dırektory Igor Odınokıı.
Pavlodar oblysy
