Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Marııa Leonıdqyzy Ekibastuzǵa kósher aldynda Astanadaǵy agroqalashyq aýdanynda saıajaı úıin jaldap turǵandaryn esine aldy. Úıdiń jaǵdaıy jaman bolǵan joq, alaıda tólemi de soǵurlym kóp edi, otbasynyń tabysy jetpedi. 2018 jyly bes balasy barlar ǵana kópbalaly otbasy dep esepteletin, al ol tusta otbasynda tórtinshi bala jaryq dúnıe esigin ashty. Nátıjesinde, baspana kezegine bul sanat boıynsha tura almady.
– Qonys aýdarar aldynda balam bir jasqa endi tolǵan, sondyqtan jumys istemedim. Úıde tapsyryspen aıaqkıim tigetinmin. Kúıeýim kólik júrgizýshi bolyp eńbek etti. Qolyna alatyny – 120 myń teńge. Otbasymyzda 6 adam bolǵandyqtan, kúıeýimniń eńbekaqysy jetpeıtin. 2019 jyldyń 21 mamyry kúni Ekibastuzǵa qonys aýdarýshylardyń ekinshi legi attandy, sol kezde meniń tanysyma býhgalter kelip, Ekibastuzda kópbalaly otbasylarǵa páter beriletinin aıtypty. Tanysym basymda baspana joǵyn biletin, estigen jańalyǵyn birden maǵan jetkizdi. Men qujattarymdy aparyp berdim, keıin Pavlodar oblysynan ókilder kelgen kezde taǵy bardym. Áńgimelesýden ótý kezinde ózim aıaqkıim tige alatynymdy, al kúıeýimde elektrolıfter mamandyǵy boıynsha dıplom bary týraly aıttym, – deıdi Marııa Qazymbaeva.
Onyń pikirinshe, qonys aýdarýǵa kúıeýimniń dıplomy sep bolǵan. Atalǵan óńirge bilimi bar adamdar qajet edi. Erli-zaıyptylar bir apta aqyldasa kele, jańa mekenge kóshse, eshteńe joǵaltpaıtynyna kózi jetti. Keıin qalap jatsaq, elordaǵa kóship kelemiz dep sheshti. Sóıtip, 2019 jyldyń 1 maýsymynda olar Ekibastuzǵa taban tiredi.
Kenshiler qalasyndaǵy otbasyna aýmaǵy 80 sharshy metr bolatyn úsh bólmeli páter berildi. Qazir balalarynyń jeke bólmesi bar. Kópbalaly ananyń aıtýynsha, mundaǵy qolaıly jaǵdaıdy Astanada turǵan jyldarmen salystyrýǵa kelmeıdi. Páter jaldamaly bolsa da burynǵy baspanaǵa berip kelgendeı kóp soma talap etpeıdi. Ári taǵy bir artyqshylyǵy, balalaryn birden balabaqshaǵa resimdegen.
– Astanada turǵanda kishi ulymyzdy týa sala birden balabaqshaǵa kezekke qoıǵanbyz. Ol 6 jasynda mektepke bardy, alaıda balabaqshaǵa bara almady. Al Ekibastuzǵa kóship kelgende bizge biraz ýaqyttan soń balabaqshadan tegin oryn usynyldy. Eń kishi qyzymyz munda mektepke bardy, úlkenimiz ınstıtýtqa tústi. Astanada balabaqsha úshin tóleýge múmkindik bolmady, qala úlken, kezek te qalyń edi. Balabaqshada bala tez damıtyny ras. Men balalarymdy mektepke múlde daıyndaǵan joqpyn, olar barlyǵyn balabaqshadan úırendi. Qazir ózimniń jeke kásipkerligim bar, bıge arnalǵan aıaqkıimder tigemin. Ekibastuzdyń ózinde mundaı aıaqkıimderge tapsyrys joq, biraq el boıynsha aldyratyndar bar. Jýyqta biz Astana Opera jáne balet teatry úshin tapsyrysty aıaqtadyq, – deıdi Marııa Leonıdqyzy.
Ekibastuzǵa kóship kelgen soń arada úsh kún ótkende joldasy jumysqa ornalasty. Áýeli kólik júrgizýshi bolsa, odan soń eńbekaqysy kóp dep jylyjaıǵa ketti. Al qazir «Bogatyr-Kómirde» eńbek etip júr.
– Ekibastuzda kóńilge qonbaıtyny – qala shaǵyn jáne oıyn-saýyq ortalyqtary sanaýly ǵana. Bir orynǵa ǵana bara beresiń. Astanada ondaı ortalyq kóp ekeni ras. Biraq bul – aıtarlyqtaı másele emes. Birde bizdiń balabaqshada isteıtin áldebir áıel adam jumystan shyǵyp ketti. Sebebin suraǵanymda: «Astanaǵa kóship barǵymyz keledi», dep jaýap qaıtardy. Men: «Ol jaqta ne bitiresiń? Basyńda baspanań bolmasa, elordada ómir súrý qıyn» degen edim. Arada biraz ýaqyt ótkende ol kisini ushyrastyryp qaldym. Qyzyq bolǵanda, meniń bastapqyda aıtqan sózderimdi qaıtalady. Elordaǵa qonys aýdaryp, rasynda, ol jaqta turýdyń aýyr ekenine kóz jetkizipti. Úlken qalada ıpoteka alsań, únemi sonyń tólemi úshin jumys isteýge týra keledi ári qazirgi úılerdiń baǵasy degen ushyp tur ǵoı. Biz aldaǵy 10 jylda, balalarymyz mektep bitirgenshe eshqaıda ketpeımiz. Astanada mundaǵydaı eńbekaqy joq, – dep oıyn qosty Marııa Qazymbaeva.
Ekibastuzǵa kóship kelip, kóńili tynysh tapqan shańyraqtyń taǵy biri – Aıymbetovter otbasy. Olar 2019 jyly Ekibastuz qalasynda úsh bólmeli páterge ıe boldy. Kámshat Ámerqulqyzynyń aıtýynsha, Astanadaǵy emhanada dáriger bolyp istese de, jalaqysy 53 myń teńge ǵana bolypty.
– Oqýymdy támamdap, turmysqa shyqqan soń 2013 jyly joldasymnyń jumysy boıynsha Astanaǵa kóship barǵanbyz. Ol qurylysshy bolyp eńbek etti. 2013–2019 jyldar aralyǵynda jataqhanalarda, birneshe otbasymen jaldamaly páterlerde turdyq. 2019 jyly kósher aldynda meniń tórt balam bar edi ári barlyǵy kishkentaı bolatyn. Jataqhanada, nebári 9 sharshy metrlik bólmede turdyq, – dep sol jyldardyń qıyndyǵyn esine aldy Kámshat Aıymbetova.
Astanada turǵanda joldasy túnde jumys istep kelip, kúndiz Kámshat emhanaǵa shyqqanda balalarymen úıde otyratyn. Balalarynyń úlkeni altyda, al eń kishkentaılary tórt jasta bolatyn. Aqsha jetpegendikten balalary balabaqshaǵa barmaıtyn.
– Áriptesim Ekibastuzda jaldamaly páter beredi, jumysqa ornalastyrady eken, sol jaqqa kóship baryńdar dep aqyl qosty. Men Pavlodar oblysy týraly bilmeıtinmin, Ekibastuzdyń qaıda ornalasqanynan da beıhabarmyn. О́zimiz ońtústik óńirden, Túrkistan oblysynan kóship kelgenbiz. Aqyry kúıeýim ekeýimiz aqyldasa kele, osynda qonys aýdarýdy uıǵardyq. 2019 jyldyń tamyzynda Ekibastuzǵa keldik, – dep áńgimesin jalǵastyrdy Kámshat Aıymbetova.
Alǵashqy kezderi kúıeýi Ekibastuzda turaqty jumys tappady, balalardy qarap, keıde taksıde istep nápaqa tapty. Qazir jergilikti MAES-te eńbek etip júr. Kámshattyń ózi qalalyq emhanada jumys isteıdi.
Ekibastuz qalasynyń ákimdigi habarlaǵandaı, 2019 jyldyń mamyr-jeltoqsan aılary aralyǵynda kenshiler qalasyna 243 otbasy kóship kelgen, olardyń jartysy – kópbalaly shańyraqtar. Naqtyraq aıtsaq, 1 325 adam, sonyń ishinde 873 bala tirkeldi.
«Barlyq otbasyna jaldamaly baspana berildi. Otbasylarda eńbekke jaramdy 443 adam bolsa, solardyń 280-i turaqty eńbek oryndaryna ornalastyryldy. 2019 jyldyń basynda 724 bos jumys orny jarııalansa, sonyń 280-i bilikti mamandardyń kóship kelýi esebinen jabyldy», dep habarlady qalalyq ákimdikten.
Sheneýnikter qonys aýdarýdan eshkim utylǵan joq dep esepteıdi. Aıtpaqshy, bes jyl ótken soń otbasylar jaldamaly baspanany zańdastyryp alý quqyǵyna ıe bolady. 2024 jyldyń tamyz aıynan bastap ótinish berý bastalyp ketipti. Búginde 10 otbasy páterdi menshigine ótkizip alǵan.
Pavlodar oblysy,
Ekibastuz qalasy
