– Ádettegideı tańerteńgisin gaz jabdyǵyn tekserý úshin Shymkent qalasyndaǵy páterlerdi aralap júrgen edim. Aldymnan shyqqan páter ıesi óziniń jalǵa bergen úıindegi gaz jabdyǵyn tekserip berýdi ótindi. Alaıda tez arada esikti eshkim asha qoımady, qosymsha kiltpen kirdik. Úıge engen sátte sulap jatqan adamdardy kórdim, olardyń ýly gazben – kómirtegi totyǵymen ýlanǵanyn birden túsindim. 19 jyl osy salada eńbek etkendikten, mundaı oqıǵalardy talaı kórgem, sondyqtan janymdaǵy úı ıesine sabyr qylýǵa, dereý jedel járdem shaqyrýǵa keńes berdim. Esik-terezeni ashyp, gaz burandalaryn japtym. Aldymen eń qatty ýlanǵan kishkene balaǵa alǵashqy medısınalyq kómek kórsettim. Jasandy dem berip, tilin tarttym, óıtkeni onyń denesi jartylaı jansyz edi. Arada 7 mınýt ótkende dárigerler de kelip úlgerdi. Eń bastysy, Alla saqtap, otbasyn ajal tyrnaǵynan aman alyp qaldyq, – deıdi E.Mańqaraev.
Jedel járdem mamandary otbasy múshelerine shuǵyl kómek kórsetken soń, olardy aýrýhanaǵa alyp ketti. Dárigerler ýlanǵan tórt adamdy qutqarý barysynda qaýipsizdik sharalarynyń barlyǵy durys ári shuǵyl jasalǵanynyń nátıjesinde oqıǵa ólim-jitimsiz aıaqtaldy dep esepteıdi. Ermahan Alaıdaruly turmysta gaz tutynýdaǵy qaýipsizdikke nemquraıdylyq tanytýdyń qanshama adam ómirin jalmap jatqanyn taǵy da qınala jetkizdi. Ol muny erlik jasadym dep emes, óz jumysyn adaldyqpen atqardym, adamı ári kásibı paryzym dep sanaıdy.
Keıipkerimiz ispetti elimizde isine adal, jaýapty mamandar, árıne, az emes. Páterin jalǵa bergen úı ıesi Baǵdat ta oqıǵany óz kózimen kórip, kýá bolǵan jaıttan ómirlik sabaq alǵanyn, kógildir otynǵa jaýapkershilikpen qaramaǵan jaǵdaıda onyń tilsiz jaý ekenin aıtyp aqtaldy. Sebebi úıindegi gaz jabdyǵy/sý gaz jylytqyshy shkafqa ornatylǵany, ıaǵnı arnaıy orynǵa qoıylmaǵany, qaýipsizdik sharalary saqtalmaǵany anyqtaldy. Sonyń saldarynan aýa durys tartpaı, adam ólimine alyp kele jazdady. Gaz mamanynyń aıtýynsha, 1 tekshe metr gaz paıdalanylǵan kezde 10 tekshe metr aýa jumsalýǵa tıis. Al bul úıde aýa almasý balansy múlde buzylǵan.
Elimizde jylytý kezeńiniń bastalýyna baılanysty halyqty turmysta gazdy qaýipsiz paıdalaný qaǵıdalarymen tanystyrýǵa baǵyttalǵan is-sharalar kesheni turaqty júrgiziledi. Desek te, ýlaný men jarylystyń edáýir bóligi jylytý qurylǵylaryn paıdalaný úderisinde tutynýshylardyń ómiri men densaýlyǵyna nemquraıdy qaraýy – basty sebep. Turǵyndar keıde jylytý quraldaryn óz betinshe qosady nemese tasymaldaıdy, sondaı-aq kúmándi, qoldan jasalǵan gaz jabdyqtaryn paıdalanady. Munyń saldaryn 2022 jyldan 2024 jylǵa deıingi jylytý kezeńindegi jazataıym oqıǵalardy taldaý nátıjeleri de anyq kórsetip otyr. Máselen, 2022-2024 jyldar aralyǵynda tirkelgen aýadaǵy gaz qospasynyń jarylys oqıǵasy 65 ret bolǵan: 2022 jyly – 19, 2023 jyly – 21, 2024 jyly – 10. Osy kezeńdegi kómirtegi totyǵymen ýlaný jaǵdaılarynyń sany 232-ge teń: 2022 jyly– 34, 2023 jyly – 62, 2024 jyly – 28. Atalǵan kezeńde 634 adam zardap shekken, sonyń 233-i ólimmen aıaqtaldy.
– Este saqtar mańyzdy jaıt: turmystyq gazdyń ıisi de, túsi de joq. Sondyqtan árqashan gaz jabdyǵyn mamandarǵa teksertip, ýaqtyly qaýipsizdik sharalaryn oryndaý qajet. Kógildir otynnyń ıgiligin kórýmen qatar, onyń qaýipsizdigine de asa abaı bolý óte mańyzdy. Endeshe, ár otbasynyń ómiri men densaýlyǵy, qaýipsizdigi óz qolynda, – deıdi E.Mańqaraev.
