Tazalyq aksııasynyń tálimi zor

Taraz qalasy ákimdiginiń baspa­sóz qyzmeti kel­tirgen derekke júginsek, ekologııalyq aksııa­ny ýaqtyly ári turaqty túrde uıymdasty­rý maqsatynda arnaıy jelilik keste ázirlengen. Kestege sáıkes, jumys kóktem mezgilinen bas­tap qarqyn alǵan. 10 sáýir – 12 mamyr aralyǵynda tal ákteý, tarıhı eskertkishterdiń mańyn qoqystan tazartý, aýlalardy ret­ke keltirý maqsatynda 50-ge jýyq is-shara ótkizildi. Beki­til­gen kestege sáıkes tazalyq ju­mys­tary ár apta saıyn arnaıy ta­qyryp aıasynda atqaryldy. Jal­pyhalyqtyq senbilikterge jergilikti turǵyndar aıryqsha úles qosty.

Máselen, «Taza ólke» dep at qoıyp, aıdar taǵylǵan alǵashqy aptada qalada 29 senbilik ótkizildi. Nátıjesinde, qala kóshelerinde sanıtarlyq-tazalyq ju­mys­tary josparǵa saı júrgizildi. Son­daı-aq 2 175 dana túrli aǵash kóshetteri otyrǵyzyldy.

«Kıeli meken» degen ataýmen ótkizil­gen aptalyqta da oblys or­talyǵynda bir­qa­tar jumys atqaryldy. Is-sharalar aıasynda tarıhı-mádenı eskertkishterdiń mańyn abattandyrý jumysyna basa mán berildi. Qolǵa alynǵan jumystyń nátıjesinde 5 146 kó­shet otyrǵyzylyp, 500 dana raýshan gúli egildi. Eskertkishter­diń mańyn qoqystan tazartýdyń mańyzy aıryqsha zor. О́ıtkeni, eki myń jyldan astam tarıhy bar qalaǵa at basyn burǵandar birinshi kezekte tarıhı-mádenı eskertkishterdi aralaıdy.

Jalpy alǵanda qorshaǵan ortany taza ustaý maqsatynda bas­taý alǵan eko­logııalyq aksııaǵa barlyq sanattaǵy azamattar qol­dan kelgenshe úles qosty. «Jasyl aımaq» aptalyǵynda da bastalǵan jumys laıyqty túrde jalǵasty.

«О́negeli urpaq» dep atalǵan aptalyqta oblys ortalyǵynda turatyn belsendi jastar ortaq iske jumyldyryldy. Sony­men qatar «Jasyl el – Taraz» meke­mesi­niń qyzmetkerleri soǵys ardagerleri, tyl eńbekkerleri, zııaly qaýym ókilderi men qart­tar úıiniń sanıtarlyq-tazalyq jumystaryna atsalysty. Is-shara barysynda aǵash butaý, syrlaý jumystary josparǵa sáıkes júrgizildi.

«Taza Qazaqstan» ekologııa­lyq aksııasy aıasynda oblys orta­lyǵyndaǵy birqatar kanaldar qoqystan tazartyldy. Is-sharaǵa BAQ ókilderi de bir kisideı qatysty.

Qala turǵyndary jıi aıtatyn «Tóre­geldi», «Qarasý 1, 2», «Qapal», «Úshbulaq» sekildi ma­ńyzdy nysandardyń arnasy ju­dyryqtaı jumylǵan turǵyn­dardyń iskerliginiń arqasynda der kezinde qoqystan tazartyldy. Sondaı-aq sý qoı­malarynyń aınalasy men ózen-kólderdi kúl-qoqystan, túrli aram shópten tazalaý jumysy belgilengen kes­tege sáıkes ýaqtyly atqaryldy. Jergilikti atqarýshy bılik bul jumysqa qolda bar tehnıkanyń barlyǵyn jumyldyrdy.

Taraz qalasynda jańadan boı kótergen «Uly dala» shaǵyn aýdany da nazardan tys qalǵan joq. Qala bıliginiń qolǵa alýymen shaǵyn aýdanda «Bizdiń aýla» taqyrybynda arnaıy is-shara ótkizildi. Uıym­dastyrýshylardyń iske bilek sybanyp kirisýiniń arqasynda is-sharaǵa aýdan tur­ǵyndary belsendilikpen qatysty. Elimizdiń barlyq qıyrynda ótki­zilip jatqan ekologııalyq aksııa­nyń mán-mańyzyn jete túsin­gen turǵyndar shaǵyn aýdanda túrli aǵashtar otyrǵyzdy. Taza­lyq jumystaryna bir úıdiń ba­lasyndaı belsendilikpen atsa­lysty. Budan bólek, «Áýlıe bu­laq» kanalynyń boıynda uıym­dastyrylǵan is-sharada eri­k­tiler belsendilik tanytty. Arnaıy uıymdastyrylǵan baı­qaý barysynda «úzdik volonter» atalymynyń jeńimpazy anyq­talyp, arnaıy syılyq tabystaldy.

Aksııa aıasyndaǵy jumys shi­liń­gir shilde aıynda da tolas­ta­ǵan joq. Ja­ýapty mamandar jaz mezgiliniń aptap ys­tyǵyna qaramastan, ekologııalyq aksııa aıasyndaǵy jumysty jú­ıe­li túr­de jalǵastyrdy. Is-shara­lardan ańǵar­ǵanymyz, túrli etnos ókilderiniń jastary da qala tazalyǵyna beı-jaı qaramaıdy eken. Assambleıa jastary men mádenıet salasynyń maman­dary, sport salasy­nyń ókilde­ri, «Jasyl el – Taraz» mekemesi qyz­metkerleriniń birlese qolǵa ­alýymen «Kóktem» turǵyn ala­­bynda órttiń aldyn alý maq­satynda qýraǵan shópterdi orý jumysy ýaqtyly júrgizildi.

Taraz qalasynyń batys bó­liginde or­nalasqan «Báı­te­rek» shaǵyn aýdanyn qoqys­tan tazartý maqsatynda da bir­qa­tar jumys atqaryldy. Respýb­lıkalyq deńgeıde qolǵa alyn­ǵan ekologııalyq aksııaǵa qala tur­ǵyndarynan bólek, oblys orta­lyǵynda turatyn jastar da qol­dan kelgenshe kómektesti. Jergilik­ti atqarýshy bılik ókilderi kel­tirgen derekke súıensek, jalpy alǵanda, is-sharaǵa 250 azamat bel­sendilikpen qatysqan eken. Olardyń qatarynda ardagerler, eriktiler, kásipkerler, túrli salanyń mamandary bar.

«Kóktem» turǵyn alabynda ótkizilgen senbilikterge belsen­dilikpen qatysqandar is-shara aıasynda «EKO Life» bastamasyn odan ári jalǵastyrýǵa den qoıdy. Qala ishindegi jumystarǵa judyryq­taı jumylǵan jastar baıandy bastamany barlyq aımaqtarda jalǵastyrý maqsatynda «EKO Life» estafetasyn ­aýdandar men aýyldyq okrýg turǵyndary­na joldaǵan edi. Jergilikti azamattar jastardyń bul bastamasyn múmkindiginshe qoldady. Bastama aıasyndaǵy jumys jyl sońyna deıin jalǵasady.

Oblys ortalyǵyndaǵy ma­ńyzdy ny­sandardyń biri – «Mamyr» baǵy. Birer jyl bu­ryn qoqystan kóz ashpaı ket­ken «Mamyrdyń» tazalyǵyna jer­gilikti atqarýshy bılik sońǵy ýaqytta aıryqsha nazar aýdaryp otyr. Ekologııalyq aksııa aıasyn­da munda da aýyz toltyryp aıtarlyqtaı jumys atqaryl­dy. Arnaıy uıymdastyrylǵan sen­bilikterde eriktiler bastap, qala turǵyndary men ózge de birqatar mekeme qyzmetkerleri qoshtap, ortaq iske bir kisideı kirisip, sanıtarlyq-tazalyq ju­mysyn ýaqtyly qolǵa aldy. Jer­gilikti atqarýshy bıliktiń pár­menimen tazalyq aksııalaryna birneshe «Kamaz» júk kóligi, traktor sekildi asa qajetti tehnıkalar jumyldyryldy.

Áldeneshe jyl buryn Taraz qala­synyń turǵyndary «Seń­ki­baı» kana­lynyń aınalasy tazartýdy qajet ete­tinin jıi aıtyp, bılikke ótinishterin jet­ki­zip jatatyn. Sońǵy ýaqytta atal­ǵan nysannyń mańaıyn qoqystan ta­zartý maqsatynda az jumys at­qarylǵan joq. Máselen, qazan aıynda ótkizilgen senbilik kezinde kanaldyń aınalasyndaǵy 2,5 tonna qoqys shyǵaryldy. Senbilikke 200-ge jýyq qala turǵyny belsen­di túrde qatysty. Birer kún buryn ótken senbilikte «Ana men bala» balalar alańynyń aınalasyn tazartýǵa basymdyq berildi.

«Taza Qazaqstan» ekologııalyq aksııa­sy jyl bastalǵaly Taraz qalasynda jos­parǵa sáıkes júr­gizilip jatyr. Qalalyq ákimdik keltirgen derekke sensek, is-sharalar men senbilikterge jalpy sany 156 myń turǵyn qatysty. Olardyń arasynda 3 722 ardager, 4 122 úkimettik emes uıym ókili, 3 122 jeke kásipker, 25 172 máde­nıet salasynyń qyzmetkeri, 39 402 bilim salasynyń ókili, 40 myńǵa jýyq erikti bar.

Rasynda jergilikti turǵyndar «Taza Qazaqstan» ekologııalyq ak­sııasynyń tıimdiligin sezinip otyr. Buǵan jergilikti halyq naýqandyq jumys dep qarap qal­ǵan joq. Olar ortaq iske jyl sa­ıyn judyryqtaı jumylýǵa da­ıyn. Bir sóz­ben aıtqanda, jasyl qalanyń tazalyǵy barshaǵa ortaq jumys, eko mádenıetti saqtaý­dyń mańyzy zor ekenin turǵyndar anyq túsindi.

TARAZ