Shekara shebindegi Ahmetbulaq

Ár aýylda medısınalyq pýnkt, balalar oıyn alańy, sport keshenderi boı kótergen. Jeke­legen kásipkerler qatym­hana, toıhana salyp, aýyldas­taryna tartý etken. Bıyldyń ózinde aýdanda úsh birdeı medısınalyq pýnkt salynsa, byltyr osyndaı 6 ortalyq paıdalanýǵa berilipti.

Mańyraq aýlynan shyǵa bere Bozshanyń buryly­sy­na deıingi 15 shaqyrym jol taqtaıdaı tegis. Bıyl asfalt tóselip, ortasha jóndeý júrgizilgen. Zýlap qana oty­ra­syń. Keler jyldary Bozsha aý­lyna qaraıǵy úsh shaqy­rym da asfalttalady degen aýdan basshylary.

Arqar jortqan taý arasyn­daǵy soqpaqty qýalaı salǵan jol­men júıtkigen kúıi Maı­ly asýy­nan óttik daǵy, jap-jazyq sary daladan shyǵa keldik. Shilikti qazan­shuńqyry degeni­miz osy tus. Kóz ushy­nan Sary­óleń aýyly kórine­di. Jol boıyn­daǵy qabaqta kóz­deri Shyǵysqa qaraǵan «dzot» tur. Al­maǵaıyp zamanda qoıylsa kerek.

Quldılap Saryóleńge qaraı tústik. Tozyńqy aýyl eken. Terezesi úńireıgen bos úı kóp. Kóshesinde kóldeneń júrgen tiri jan kórinbedi. Aıaldasaq, aýyldyń arǵy-bergi tarıhyn aıtatyn aqsaqal kezdeser me edi, kim bilsin? Dit­tegen jerimiz Ahmetbulaq bol­ǵan soń Jańa aýylǵa da toqtaı qoıǵan joqpyz. Áıtpese, Jańa aýyl, Jańatalap aýyldary jańashyldyqqa bet burǵan. Jańatalap aýlyndaǵy oıyn alańynda balalar asyr salyp júrse, ortalyq kóshesindegi jańa toıhanada ulan-asyr toı ótip jatyr.

Toıhana ǵımaratyn tur­ǵyn­dar birlesip kóteripti. Budan aýyl­dyq­tar­dyń aýyzbirshiligin baı­qa­dyq. Atap otyrǵan aýyldar­dyń barlyǵy shekara shebinde jatyr. Al biz bara jat­qan Ahmetbulaq aýy­ly Qytaı sheka­rasynyń dál t­úbinde.

Jańa aýyl men Ahmetbulaq ara­syndaǵy dala joly asfaltqa ber­gisiz. Kúrep, tegistep otyrǵandyqtan ba, oıylyp ketken birde-bir jeri joq. Ahmetbulaqqa jete beriste myńǵyrǵan qoı, tabyn-tabyn sıyr jaıylyp júr. Aýyldy aınala, Qosaǵash ózeni aǵyp jatyr. Jelke tusynda adyr belder. Onyń eteginen shekarashylardyń munarasy menmundalaıdy. Sheka­ranyń shegesindeı bolyp turǵan munara emes, aýylda qalǵan halyq. Alaqandaı mekende otyz shaqty ǵana tútin bar. Deni – jas­tar. Kúnkóris kózi – mal sharýashylyǵy. Mektep pen balabaqshasy bar. Kóshe-kósheni kezip júrip, osy aýyldyń keıýanasy Iis Sarmoldınanyń shańyraǵyna at shaldyrǵanbyz.

– Qysta qar toqtamaıtyn qasıetti aımaq. Kóktemde ezilip, batpaq ta bolmaıdy. Osy aýylda týmasaq ta, ósip-óndik. Kishkentaı kúnimde kóship kelgen edim. Osynda oqydym, kommýnıstik partııaǵa óttim. Sol zamanda jumys istedik. Eńbegimiz eleýsiz qalmady. Qoı sharýashylyǵy baǵytyndaǵy keńshar boldy. Jer keń. 30 otar qoı jaıyldy. 120 sıyr, 120 jylqy ósirdi. Úsh keń­shardyń jemshóbi osy jaqtan daıyndaldy. Eńbekke erte aralasyp, shómele saldyq. Saı-saıdaǵy otaýdy qystyń kúni tartty. Keıin komsomol jastar brıgadasy quryldy. Jaman bolǵan joq. 120-nyń ústinde úı bolǵan, – dedi ótkennen órip, áńgime bastaǵan Iis apa.

Zeınetker ustaz Iis Sarmoldına Tarbaǵataı aýdanynyń qurmetti azamaty. Aýyl jastaryna aqyl-keńesin aıtyp otyrǵan syıly kisi. Qandaı da pikir aıtpas buryn salmaqtap, saralap alady. Oılanyp baryp, baıyppen sóıleıdi. Aýyldyń erteńine boljam jasap, aýdannyń áý-jaıyn aıtyp otyrǵanymyzda, daýystaı sálem berip, kórshisi kirgen. Ańqyldaǵan aýyl halqy biriniń úıine biri kúnige kirip-shyǵyp jatady emes pe. Esikterine qulyp ta salynbaıtyn shyǵar.

– Aýyldan esh jamandyq kórip otyrǵan joqpyz, – dep dastarqanǵa jaı­ǵasty aýyl turǵyny Jamal Isaqyzy, – Biz qalaǵa kóship ketip, qaıta kelgenbiz. Mal baǵyp otyrmyz. Ákimdik ınternetin tartyp berse, aýyldan jastar ketpeıdi. Munda turyp jatqandardyń báriniń qalada úıleri bar. Biraq tabys kózi aýylda. Sharýashylyq jetekshileri jumyspen qamtyp otyr. Biz on jylǵa jýyq mal baǵyp kelemiz, – deıdi Jamal Isaqyzy.

Ras, aýyldan tirshilik kózin tapqan turǵyndardyń ketkisi joq. Tek, arman-tilekteri ǵana bar. Ol degenderi, eń áýeli ınternet, jol, aýyzsý. Okrýg ákimi Sáý­le Aqylbekqyzynyń aıtýynsha, kele­si jyly ár úıge ortalyqtandyryl­ǵan aýyzsý tartylady. Eger ákimdik halyq únine qulaq asyp, tilekterin qabyl etse, aýyldan kóshkendi qoıyp, aýylǵa bet alatyndar kóbeıetin sekildi.

Bıyl ońtústik óńirlerden úsh otbasy kóship kelip, mal ósirip otyr. Sóı­tip, aýyl órkendep, jan sany arta tús­ken. Shekara shebi jalańash qalmaýy úshin memleket tarapynan áli de úlken áleý­mettik baǵdarlamalar kerek.

Shyǵys Qazaqstan oblysy,

Tarbaǵataı aýdany,

Ahmetbulaq aýyly