Vaksınalaý salasynan tájirıbe almasty

«Birinshi kezekte qazaq eli­niń qonaqjaı, darqan minezine, ekinshiden búgingi alǵan bilim men tájirıbe úshin alǵys aıtamyn. Immýndaý kúntizbesindegi jańa vaksınalardy qoldaný halyq arasynda kóptegen suraq týǵyzatyny ras. Osy oraıda biz Qazaqstanǵa áriptesterimiz­den tájirıbe úırenýge, sóıtip, atal­ǵan vaksınalaýdy óz elimizde qoldaný úshin keldik. Qazaqstan TMD memleketteri ishinde medısına salasy eń damyǵan el bolyp sanalady. Kóptegen kúrdeli aýrýdy emdeý úshin buryn shetelge shyqsaq, qazir keıbir dert túrlerin Qazaqstanda da emdeýge bolatynyna kózimiz jetip júr. Sonyń ishinde qaterli isikpen kúresýde Qazaqstannan úırener nárse kóp. Ásirese Shymkent qalasy sońǵy jyldary medısınada alǵa qaraı qaryshty qadam jasady. Úlken megapolıstiń bul saladaǵy tabystary bizdi de qýantyp otyr. Tájikstan Respýblıkasy 2025 jyldan bas­tap adam papılloma vırýsyna qarsy vaksına salýdy bastaıdy. Osyǵan baılanysty qazirden bastap daıyndyq jasap jatyrmyz», dedi Tájikstandaǵy ımmýnoprofılaktıka ortalyǵy­nyń bas dırektory Faızalı
Barot.

Shymkent qalasynda adam pa­pılloma vırýsyna qarsy ekpe egý jumystary áli toqtaǵan joq. Jospar boıynsha ekpe alýǵa tıis jasóspirim qyzdardyń 50 paıyz­dan astamyna vaksına salyndy. Bul kórsetkishpen Shymkent respýblıkada aldyńǵy qatarda keledi. Búginge deıin vaksına alǵandar qatarynda janama áserge tap bolǵandar kezdespedi.

Aıta ketý kerek, tájikstan­dyq medısına mamandarynyń qatysýymen ótken tájirıbe almasý is-sharasyn Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy men Qazaqstannyń Densaýlyq saqtaý mınıstrligi, sondaı-aq qalalyq Densaýlyq saqtaý basqarmasy uıymdastyrǵan. Halyqaralyq deńgeıdegi bul kezdesý megapo­lısten bólek, Túrkistan oblysynda da jalǵasyn tapty.

Qazan aıynan beri elimizde jatyr moıny obyrynyń negiz­gi sebebi bolyp sanalatyn adam papılloma vırýsyna qarsy qyzdardy jappaı vaksınalaý jumysy júrip jatyr. Den­saýlyq saqtaý mınıstrligi­niń málimetinshe, qazir respýb­lıka kóleminde 57 myńnan asa qyz bala APV-ǵa qarsy vak­sına alǵan. Sonyń ishinde Shymkentte 5,3 myń qyz bala ekpe qabyldaǵan. Mınıstrlik bir aılyq bul statıstıkany joǵary kórsetkish retinde baǵalap otyr. Degenmen mamandardyń aıtýynsha, elimizde jatyr moıny obyrynan bolatyn qaıǵyly oqıǵalardy azaıtý úshin áli de aýyl-aımaqtarda nasıhat jumystaryn jalǵastyra túsý kerek. Osy rette, mınıstrlik ókilderi mektepter men den­saýlyq saqtaý mekemelerinde túsindirme jumysyn turaqty júrgizýge keńes berip otyr. Sonyń aıasynda shahardaǵy №52 mektep-lıseıinde jo­ǵa­ryda atalǵan tájikstandyq ma­mandardyń qatysýymen arnaıy jıyn ótti.

Jalpy, APV shyryshty qabyqtar men terini za­qymdaıtyn vırýstardyń eń kóp taraǵan toptarynyń birine jatady. Bul vırýs shynynda da adam úshin óte qaýipti, óıt­keni ol aǵzaǵa tez taralyp, ja­sýshalardyń qaterli isiginiń qoz­dyrǵyshyna aınalady jáne qaterli isiktiń paıda bolýy bastapqy kezde bilinbeıdi. Sonyń saldarynan aǵzadaǵy aýrý týdyrǵan ózgerister kóp jaǵdaıda sımptomsyz júredi. О́z kezeginde jatyr moıny obyry onkologııalyq aýrý bolyp sanalady. Statıstıka kórsetkendeı jyl saıyn áıel­derdiń 7,5 paıyzy osy adam pa­pılloma vırýsynan qaterli isikke shaldyǵyp, kóz jumady. Aıta ketetin jaıt, adam papılloma vırýsyna qarsy vaksına alý úshin eń áýeli ata-ananyń kelisimi qajet. Sondyqtan bilim berý uıymdarynda ótetin osy taqyryptaǵy jıyndardyń basym kópshiligine ata-analar arnaıy shaqyrylady. Budan bólek, APV-ǵa qarsy ekpeni ata-analardyń qalaýymen qyz balalar ózderi tirkelgen emhanalar arqyly da ala alady.