Ár qalamgerdiń oqyrmanǵa tanytqan shoqtyǵy bıik shyǵarmasy bolady. Mereıtoı ıesiniń sondaı dúnıesi – «Aqmola úshin aıqas» atty maqalasy. Avtordyń budan qalamgerligin ǵana emes, qaıratkerligin de kóresiz. Otyz jyldan asa muzdaı siresken Selınograd atanǵan qalanyń baıyrǵy ataýy – Aqmolany qaıtaryp alýǵa Muratbek Toqtaǵazın, beınelep aıtqanda, eshteńeden taıynbady. Reseıdiń sonaý Nıjnıı Novgorod (burynǵy Gorkıı) shaharyna arnaıy baryp, onyń tarıhı ataýy qalaı qalpyna keltirilgenin zerttedi. Sol kezdegi ózi menshikti tilshi bolyp isteıtin «Egemen Qazaqstanǵa» dúrkin-dúrkin maqala jazdy. Qala turǵyndarynan qol jınady. Zııalylardy sóıletti. Odan qaldy, jýrnalıst-depýtat retinde Selınograd qalalyq keńesiniń sessııasynda másele kóterip, Aqmola ataýyn qaıtarýdy shahar turǵyndarynyń ǵana emes, búkil qazaqtyń tilegi ekenin jetkizip, málimdeme jasady. Mine, osyndaı tabandy kúrestiń nátıjesinde 1992 jyly qalanyń tarıhı ataýy qaıtaryldy.
Jıynda ótkir jýrnalıstiń osy qaıratkerligi kóbirek aýyzǵa ilindi. Ǵylymı konferensııa eki bólikten turdy. Aldymen mereıtoı ıesine arnap joldaǵan Parlament Senatynyń tóraǵasy M.Áshimbaevtyń, Parlament Májilisiniń tóraǵasy E.Qoshanovtyń, Memlekettik keńesshi E.Qarınniń, Mádenıet jáne aqparat mınıstri A. Balaevanyń, Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri S.Nurbektiń, Abaı oblysynyń ákimi N.Uranhaevtyń jáne Túrkistan oblysynyń ákimi D.Satybaldynyń quttyqtaýy oqyldy.
Odan keıin kezek baıandamashylarǵa tıdi. Qarymdy qalamger, akademık Baýyrjan Omaruly Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde bes jyl birge oqyp, bir bólmede turǵan áriptesiniń ómiri men shyǵarmashylyǵynyń ózindik evolıýsııasy bar ekenin ázilmen árlep, ádemi jetkizdi.
«Ony úsh tarapqa bólýge bolar. Stýdent. Jýrnalıst. Zertteýshi. Al siz «Qaıratkerligi qalyp qoıdy ǵoı», dep daý aıtarsyz. Kelisemiz. Biraq onyń qaıratkerligi mektepte júrgende-aq bastalyp ketken syńaıly. Sondyqtan jańaǵy biz aıtqan úsh arnanyń úsheýi de qarymdy qaıratkerliginiń qalqasynda turady. Biz ony bilemiz. Biletin sebebimiz, birge oqydyq. Bir bólmede turdyq. Bir aýdıtorııada bilim aldyq. O bastan qoldy-aıaqqa turmaıtyn adam aıtqysyz jybyrlaq bala boldy ózi. Bir ózinde jıyrma bes attyń kúshi bar shyǵar. Ol «Tom men Djerrı» mýltfılminiń keıipkerleri sekildi kóz ilespes jyldamdyqpen áldeqaıda zýlap bara jatady. Kók bazardyń janyndaǵy toǵyz qabatty úıge shetimizden súırep aparady. Tanymaıtyn adamy joq. Tynymsyzdyń tynymsyzy. Sol toqtamaıtyn Toqtaǵazınniń arqasynda ózimiz de aqparat álemindegi aǵa býynmen tyǵyz baılanys ornattyq», dedi ol. Al Parlament Senatynyń depýtaty, Bas redaktorlar klýbynyń prezıdenti Bıbigúl Jeksenbaı ózi jetekshilik etip otyrǵan klýbtyń irgeli ortaǵa aınalýyna M.Balqybekulynyń úlesi mol ekenin aıtyp, klýb músheleri atynan oǵan alǵysyn aıtty.
Jampoz jýrnalıst joǵary oqý ornyn bitirgennen keıin alǵashqy eńbek jolyn burynǵy Selınograd oblysynyń qazirgi «Arqa ajary» gazetinen bastaǵan. Munda zerdeli jasty qazaq baspasóziniń tarlandary Aqseleý Seıdimbek pen Jomart Ábdihalyq ekeýi qolynan jetelep, «О́mirdi kórgiń kelse, óńirdi kór!» dep, ertip kelgen. Sonaý Kókshetaýdan at arytyp jetken jazýshy Jabal Erǵalıev halqymyzdyń ardaqty azamaty Sáken Seıfýllın negizin qalaǵan basylymda qyzmet istegen Muratbektiń qaıratkerligi men shyǵarmashylyǵy týraly parasatty oı qozǵap, qazirgi otandyq jýrnalıstıkanyń aldynda turǵan mindetterine de toqtaldy. «Jýrnalıstiń sanasy, qalamy eshqashan toqyrap kórgen emes. О́ıtkeni halyq, memleket aldynda biz aıtatyn, kóteretin másele óte kóp. Ulttyń jańa bolmysyn, sanasyn qalyptastyrý, ony búgingi jahandyq jaǵdaıǵa beıimdelý máselesinde de aldymyzda úlken mindet tur. Táýelsizdikke, memleketke adal qyzmet etip kele jatqan eki mamandyq ıesi bolsa, sonyń biri – jýrnalıst», deı kelip, mereıgerge Aqmola oblysynyń ákimi M.Ahmetjanovtyń quttyqtaýyn tabystady. Sondaı-aq halyqaralyq TÚRKSOI uıymynyń bas hatshysy Sultan Raevtyń jyly lebizin jetkizgen akademık Kárimbek Qurmanalıev ony atalǵan uıymnyń Ahmet Baıtursynuly atyndaǵy altyn medalimen marapattady.
Muratbek aǵamyz «Egemen Qazaqstannyń» Aqmola oblysyndaǵy menshikti tilshisi bolǵan jyldary, basylym betinde jasyndaı jarqyldady. Ulttyq máselemen birge astyqty ólkeniń san alýan problemasyn kóterdi. Esimi elge tanyldy. «Qazaq gazetteri» seriktestigi bas dırektorynyń orynbasary Qambar Ahmetov jýrnalıstiń qaıratkerlik, uıymdastyrýshylyq qabiletiniń eń bir jarqyrap kóringen sáti, el gazetimen tyǵyz baılanysty ekenin aıta kelip: «Dálirek aıtqanda, bas basylym Almatydan Arqaǵa qonys aýdarǵanda ujymdy qarsy alyp, ornalastyrý jumystaryna atsalystyńyz. Osynda kelgen jýrnalısterdiń páter alýyna kómektestińiz. Osy eńbegińizdi áriptesterińiz erekshe qurmetpen aıtady», dep oǵan bas dırektor D.Qamzabekulynyń quttyqtaýyn tapsyrdy.
Shyn máninde, «toqtamaıtyn» Toqtaǵazınniń boıynda san túrli qasıet toǵysqan. Ol júırik jýrnalıst qana emes, izdenimpaz ǵalym. Halyq jazýshysy Á.Nurshaıyqovtyń týyndylary negizinde kandıdattyq dıssertasııa qorǵap, ǵylymda aıshyqty qoltańbasyn daralady. Búginge deıin onyń jýrnalıstıkanyń ózekti máselelerin keshendi zerttegen 2 monografııasy men 2 oqý quraly jaryq kórgen. Sonymen birge 80-nen astam ǵylymı zertteý maqalalary halyqaralyq ǵylymı jýrnaldarda jarııalanǵan.
Bir sózben aıtqanda, konferensııa barysynda qanattas, qalamdas dostary abyroıly azamattyń shyǵarmashylyǵy men elgezek bolmysy týraly salmaqty sóz sóıledi. Ǵalymdar ǵylymı eńbekteri jaıynda baıypty baıandama jasady. Sondaı-aq mereıtoı ıesine Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti ǵylymı keńesiniń sheshimimen «Kúltegin» medali berildi. Al jerlesteriniń sálemin alyp kelgen Abaı oblysy Aıagóz aýdany ákiminiń orynbasary Erlan Moldabaev «Aıagóz aýdanynyń qurmetti azamaty» tósbelgisin tabys etti.
