Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
О́ńirlik jer qoınaýyn paıdalaný, qorshaǵan orta jáne sý resýrstary basqarmasynyń mamandary bıyl kóktemde egilgen aǵash kóshetteriniń jersiný, ıaǵnı ósý qabiletin saqtap qalý kórsetkishi ótken jyldarmen salystyrǵanda edáýir artyq ekenin málim etti.
– Pavlodar oblysy ákimdigine qarasty orman qorǵaý mekemeleriniń aýmaǵynda 6,8 mıllıon dana eki jyldyq qaraǵaı kóshetteri otyrǵyzyldy. Olardyń jalpy aýdany 1,2 myń gektardan asady. Ormandardy molyqtyrýdyń bekitilgen keshendi josparyna sáıkes otyrǵyzý kólemi tolyq ıgerildi. Aıta ketý kerek, orman-mádenı jumystardyń bir bóligi, shamamen 25 paıyzy memorandým sheńberinde Eýrazııalyq top kásiporyndarynyń qarjylandyrý esebinen júzege asyryldy. Júrgizilgen túgendeý qorytyndysynda kóktemgi ekpelerdiń jersiný kórsetkishi ortasha alǵanda 56,4 paıyzdy qurady, bul ótken jyldardaǵy kórsetkishterden edáýir asyp tústi. Orman kúzeti otyrǵyzylǵan kóshetterdi tıisti kútimmen, qorǵaýmen qamtamasyz etedi, – dep habarlady basqarma basshysy Saǵyn Tóleýtaev.
Al oblystyq orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúnıesi aýmaqtyq ınspeksııasy ótken aıda úsh birdeı orman qorǵaý mekemesin zerttep, keıbir jerlerde egilgen kóshetterdiń 70 paıyzǵa deıingisi ósý qabiletin saqtap qalǵanyn anyqtaǵan. Mundaı zertteý jumystary aldaǵy kúnderi «Ertic ormany» rezervaty men Baıanaýyl ulttyq parki aýmaǵynda júrgiziledi dep kútilip otyr.
Pavlodar oblysyndaǵy memlekettik orman qorynyń jalpy aýmaǵy – 478,7 myń gektar. Onyń 275,5 myń gektary (57,5 paıyzy) ormanmen kómkerilgen. О́ńirdegi orman qorynyń saqtalýyna «Ertis ormany» MOTR» RMM, «Baıanaýyl memlekettik ulttyq tabıǵı parki» RMM, oblys ákimdigine qaraıtyn Pavlodar, Úrlitúp, Maksım Gorkıı orman mekemeleri, sondaı-aq «Qazaqstan temir joly» ulttyq kompanııasy» AQ men «QazAvtoJol» UK» AQ-nyń jergilikti fılıaldary jaýapty. Ormanda negizinen qaraǵaı, qaıyń, qaraǵash, kókterek, terek ósedi.
Atalǵan orman sharýashylyqtarynyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtý búginde negizgi másele bolyp tur. Oblystyq ákimdikke qaraıtyn orman qurylymdary órt sóndirý kólikterimen tolyqtaı qamtylǵan.
«Sońǵy 3 jylda óńirdegi orman mekemelerine oblystyq bıýdjetten shamamen 1,6 mıllıard teńge qarjy bólindi. Oǵan 5 órt avtosısternasy, 8 traktor, 10 shaǵyn orman órt kesheni, 33 motosıkl, 16 aǵash otyrǵyzý mashınasy, 11 soqa, 4 dıskili tyrma, 101 rasııa satyp alyndy. Bıyl 4 órt sóndirý avtosısternasy jetkizildi. Osylaısha, orman sharýashylyǵyn órt sóndirý mashınalarymen jaraqtandyrý máselesi tolyǵymen sheshilip, bul kórsetkish úsh óńirlik mekemede 100 paıyzdy qurady. Iаǵnı 3 mekemede 15 birlik tehnıka bar», dep habarlady Pavlodar oblysynyń jer qoınaýyn paıdalaný, qorshaǵan orta jáne sý resýrstary basqarmasynan.
Jyl sońyna deıin orman kúzetine patrýldik tehnıka, ákimshilik isterdi júrgizýge arnalǵan planshetter satyp alý, sondaı-aq orman sharýashylyqtarynyń radıobaılanysy men uıymdastyrý tehnıkasyn jańartý josparlanyp otyr.
Bıyl «Ertis ormany» rezervatynda aǵashtardy zańsyz kesý oqıǵalarynyń kúrt azaıǵany da tirkelip otyr. Jyl basynan orman urlyǵyna qatysty nebári bir fakti anyqtalǵan.
«Rezervat qyzmetkerleri men tártip saqshylarynyń birlesken jumysynyń nátıjesinde ótken jylmen salystyrǵanda bıyl zańsyz aǵash kesý 97 paıyzǵa azaıdy. Salystyrmaly túrde aıtsaq, 2023 jyldyń 9 aıynda zańsyz aǵash kesýdiń 30 oqıǵasy tirkelip, kólemi 452,5 tekshe metr (keltirilgen shyǵyn kólemi – 9 mln 328,1 myń teńge) zalal keltirilgen. Al jyl basynan «Ertis ormany» boıynsha 2,2 tekshe metr kóleminde zańsyz aǵash kesý, orman urlaýdyń bir faktisi tirkeldi», deıdi rezervattyń bas dırektorynyń mindetin atqarýshy Qazbek Ámetov.
Jergilikti orman sharýashylyqtary keler jyly 1400 gektar alańda 8,5 mln dana kóleminde orman daqyldaryn otyrǵyzýdy josparlap otyr.
Pavlodar oblysy
