Sýretterdi túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Jyl saıyn syrǵanaý maýsymy kezinde jaraqattanatyn, tipti qar kóshkininiń astynda qalyp jazym bolǵan qaıǵyly oqıǵa da tirkeledi. Munyń barlyǵy da eń aldymen qaýipsizdik erejesin eskermeýden týyndaıdy.
Taý týrızmi – keıingi jyldary qarqyn alǵan salanyń biri. Qala turǵyndary ǵana emes, Almatyǵa arnaıy kelgen qonaqtar da jol dorbasyn bókterip, Alataýdyń san salaly silemderindegi súrleýge túsedi. Jyldyń tórt mezgilinde de aq basty qarly asýǵa qaraı umtylǵan týrısterdiń qatary jyldan-jylǵa artyp keledi. Tabıǵat aıasynda seıildegen jaqsy-aq, biraq tosynnan tónetin qaýip-qaterge qamsyz bolmaý kerek.
«Shymbulaq» taý shańǵy kesheniniń mamandary taýǵa shyǵý kezindegi qaýipsizdik sharasyn týrıster qaperine salyp, arnaıy semınar, jıyn da ótkizedi. Áleýmettik aqparattandyrý baǵytynda júzege asatyn is-sharada qala turǵyndary men qonaqtaryna taý týrızmi týraly jan-jaqty málimet beriledi. «Shymbulak Outdoor» bóliminiń mamandary taý sportynyń ókilderimen birge Almaty qalasyndaǵy mektepterde, joǵary oqý oryndarynda, uıymdarda kezdesý ótkizip, maýsymdyq serýen kezindegi qaýipsizdik sharasy týraly aǵartýshylyq jumysty iske asyryp keledi. Jaqynda osy ujym «Taýdaǵy qaýipsizdik: qys mezgili» taqyryby aıasynda konferensııa ótkizdi. Tabıǵat qateriniń aldyn alatyn qutqarýshy mamandar, alpınızm nusqaýshylary, taý shańǵysyn úıretýshiler, taý týrızminiń gıdteri kópshilikti qaýipsizdik sharasy jóninen qulaǵdar etti.
III sanattaǵy alpınızm nusqaýshysy, 3-synypty qutqarýshy Baqyt Danabekov seıil quryp taýǵa shyqqan týrısterdiń arasynda qaza tapqandardyń deni qaýipsizdik sharasyn ustanbaǵandyqtan oryn alatynyn eskertti. «Almaty qalasynyń qutqarý qyzmetinde jumys istep kele jatqanyma eki jyldyń júzi boldy. Osy jyldar ishinde túrli oqıǵalardy ótkerdik. Baıqaǵanym, taýda kóz jumǵan jandardyń basym kópshiligi – saıaq ketip jan tapsyrǵandar. Baǵytynan adasady, quzdan qulaıdy, basqa da faktor áserinen ajal qushady. Ásirese qys mezgilinde jalǵyz ketip, jolynan jańylǵan jolaýshy týrısti tabý qıyndyq týdyrady. Onyń ústine, qysqa kún de uıasyna tez qonady. Kún raıy kúrt buzylyp, qar jaýsa, olardyń izin jasyryp, odan beter qıyndata túsedi. Mysaly, «109» qutqarý qyzmetiniń nómirine qońyraý tússe, jaz mezgilinde qutqarýshylar 2 saǵat mólsherinde jetetin jerge qys kúnderi 4 saǵat ýaqytyńdy jumsaısyń. Bul aralyqta adasqan týrıst úsip qalýy múmkin. Qozǵalysta bolmaǵan soń sýyqqa da tez urynady», dedi qutqarýshy.
B.Danabekov serýenge shyqqanda jospardy durys qurmaý, tipti kıgen kıimniń juqalyǵy, yqshamdy bolmaýy, aýa raıyna nazar aýdarmaý da qaterge uryndyratynyn atap ótti. Lajy bolsa, kúnniń kózi eńkeımeı úıge erte qaıtý qajet ekenin alǵa tartty.
«Almaty týrızmi bıýrosy» týrızmdi damytý departamentiniń bas menedjeri Aıbol Murathan taý bókterlerindegi súrleý mańynda adasqan adamdarǵa, tótenshe jaǵdaıǵa tap bolǵan jandarǵa pana bolar úıshikterdiń soǵylǵanyn jetkizdi. «Almaty qalasynyń týrızm basqarmasy men «109» qutqarý qyzmetiniń mamandary birlesip ornatqan úıshikte týrısterge qajettiniń bári bar. 3 adamǵa arnalǵan tósek-oryn, telefon qýattaǵysh, qys mezgilinde ishin jylytatyn qurylǵy da qosylǵan. Eger jolaýshylar jaraqattansa, alǵashqy medısınalyq kómekke qajetti qobdıshasy da turady», deıdi A.Murathan.
Trekıng gıd, «Almaty Trekking» kompanııasynyń negizin qalaýshy Mahambet Abdýllaev taýǵa shyǵýdy kózdegende daıyndyqqa basa mán berý qajettigin qaperge saldy.
«Ǵalamtordan daıyndyqqa qatysty málimetti kóptep keziktirýge bolady. Eń aldymen júretin baǵytyńdy zertteý qajet. Qaıda baratynyńyzdy qasyńyzdaǵy adamdarǵa eskertken durys. Aýa raıyn jiti zertteý kerek, óz kúshińdi durys baǵamdaı alý da mańyzdy. О́zine qajetti qural-jabdyqty túgendep alǵan durys. О́ıtkeni qater tóngende kez kelgen oqys oqıǵaǵa daıyn bolýy kerek. Júretin jolyńyzdyń qashyqtyǵyn, shyǵatyn shyńnyń bıiktigin mólshermen baǵamdap alǵan artyq bolmaıdy. Eger týrıst orta jolda ózin jaısyz sezinse, keri qaıtqany abzal, bolmasa ózgelerge shuǵyl habarlasqany durys. О́ıtkeni ýaqyttan keshigý qashanda opyq jegizedi. Joryq kezinde josparly baǵyttan aýytqýǵa bolmaıdy, sebebi adasyp ketken jaǵdaıda qutqarýshylar sol baǵyt sorabymen izdestiredi», degen M.Abdýllaev ár adam qashanda aldymen ózine senýi kerek ekenin eskertti.
