foto ashyq derekkóz
Depýtat ótken joly Bıýro otyrysynda qoldanystaǵy aıyppuldardyń normasyn azaıtý máselesi talqylanǵannan keıin, ózi zertteý júrgizgenin aıtty.
«2023 jyly sáýir aıynda jergilikti atqarýshy organdardan memlekettik qadaǵalaý Úkimetke berilgen. Osy ýaqyttan búginge deıin kásipkerlerge birinshi ret Zańdy buzǵany úshin 1059 ákimshilik sharalar qoldanylǵan. Bul qandaı Zańdy buzýshylar? О́zderińiz jaqsy bilesizder, kóbińiz jergilikti jerde jumys jasadyńyzdar. Bul - baǵany durys qoımaý, baǵany tipti qoımaý nemese sórelerdegi taýarlardyń baǵasyn azaıtatyn aksııalar jazyp qoıý. Mysaly 50 paıyzǵa dep jazady, biraq kassaǵa kelgen ýaqytta basqa baǵany alady. Buǵan qosa merzimi ótip ketken taýarlardy satý, nemese tehnıkalyq reglamentke sáıkes kelmeıtin taýarlardy satý áreketteri bizdiń tutynýshylardyń birinshiden quqyn buzady, ekinshiden saýda erejesin buzyp otyr. Osyndaı kásipkerler bizdiń aramyzda bar. Mine bul norma solarǵa arnalǵan. Egerde ol ekinshi ret qaıtalanatyn bolsa, onyń aıyppuly úlkeıedi. Sol 1059 aıyppuldan keıin ekinshi ret zań buzǵandardyń sany kúrt azaıyp ketken. Bar bolǵany 47 fakt tirkelgen. Iаǵnı, bul norma jumys jasap jatyr degen sóz», dedi Edil Jańbyrshın.
Onyń aıtýynsha Qazaqstanda ǵana emes, búkil Eýropada, búkil ozyq memleketterde tutynýshynyń quqyǵyn shektegen nemese onyń quqyǵyn buzǵan kompanııalardyń bárine, kásipkerlerge úlken aıyppuldar salady.
«Brıtanııada Bırmıngem qalasynda TESCO degen kompanııa 400 gramm klýbnıkanyń baǵasyn durys qoımaı 500 myń dollarǵa shtraftalǵan. Chehııada pıvo satatyn Bıll degen kompanııaǵa sórede basqa baǵa, kassada basqa baǵa qoıǵany úshin 280 myń kronǵa shtraf salady. Bul bizdiń baǵamen qazirgi kýrspen eseptegende 6 mln-nyń ústindegi aqsha. Biz eń birinshi kezekte ádil qoǵam deıtin bolsaq, onda tutynýshyny qorǵaýymyz kerek. Úlken sýper, gıper marketterde kásipkerler áleýmettik mańyzy bar, kartop bolsyn, un bolsyn, sheker bolsyn, kúrish bolsyn soǵan 20 teńge, 30 teńgeden qosady nemese 20, 30 paıyzǵa baǵasyn kóteredi. Olardyń qýlyǵyna áleýmettik jaǵynan qorǵalmaǵan bizdiń azamattarymyz zeınetkerler, múgedekter, kóp balaly analar birinshi aldanady. Kásipkerler osylaı mıllıondaǵan negizsiz paıda taýyp otyr. Biz ol jaǵyn da qaraýymyz kerek» dedi depýtat.
Edil Jańbyrshın bul norma qazirgi tańda óziniń nátıjesin berip turǵandyqtan asyǵystyqqa barýdyń qajeti joqtyǵyn aıtty.
«Sebebi, mynadaı bir másele bar, kásipker jaqsy jumys jasaıtyn bolsa, ol zańdy buzbaıtyn bolsa, ol neden qorqady? Eshteńeni buzbasa, baǵany durys qoısa, ádil, ashyq jumys jasasa, sapaly zattardy satsa sonda eshkim aıyppul salmaıdy. Al egerde zań buzdy ma, onda memleket aldynda, halyqtyń aldynda jaýap berý kerek», dedi ol.
