Infografıkany jasaǵan – Záýresh SMAǴUL, «EQ»
Baǵdarlamada birshama ózgeris bar
«Naýryz» baǵdarlamasyna sáıkes, salymshy depozıtinde úı alýy úshin 1 mln teńge kóleminde qarajat bolýy kerek. Degenmen bul soma azamattardyń ótinishi qabyldanǵan soń, úı alýyna jetpeıdi. Sondyqtan bank bul somany kóterý týraly oılana bastaǵan. Talqyǵa salǵan.
– Konkýrstan ótken salymshy az ýaqyt ishinde páter qunynyń 20%-yn salýǵa tıis. Qazir 2,5 myńnan astam ótinishtiń 39%-ynda ǵana 20%-dy quraıtyn jarna bar. Sondyqtan kelesi jyly baǵdarlamaǵa qatysý úshin salymshylardyń depozıtinde 2 mln teńge bolýyn usynamyz. Bul baǵdarlamany júzege asyrýdy tezdetedi. Atalǵan shara salymshylardy qorǵaý úshin jasalyp otyr. Salymshylar aqsha izdep, úıine jóndeý jasap júrmeýi kerek. Konkýrstan ótken soń, birden baspanasyna qonystanýy kerek, – dep túsindirdi bank tóraǵasy L.Ibragımova.
Aıtpaqshy, shilde aıynda konkýrstan ótken azamattarǵa 20 paıyzdyq somaǵa qatysty talaptardy oryndaýǵa 6 aı berilgen. Dese de, bank basshysynyń sózinshe, keıbir qatysýshylar sol ýaqyttan beri atalǵan qarajatty jınaı almaǵan.
«Naýryz» ıpotekalyq baǵdarlamasy boıynsha taza árleýdegi páterlerge alǵashqy jarna kólemi tómendetilip, mınımal depozıt mólsheri artady. Bul ózgeris keler jyldyń 1 qańtarynan bastap kúshine enedi. Kelesi jyly baǵdarlamaǵa 300 mlrd teńge bólý josparlanyp otyr.
– Taldaý barysynda eki másele anyqtaldy. Birinshiden, kóptegen satyp alýshy páterdiń daıyn bolǵanyn qalaıdy. Sebebi jóndeý shyǵyndary kóbeıedi. Osyǵan baılanysty bank turǵyn úı-qurylys kompanııalary qaýymdastyǵymen birneshe kezdesý ótkizdi. Endi taza árleýdegi páterler boıynsha bastapqy jarna 20%-dan 10%-ǵa deıin tómendeıdi. Bul – yntalandyrý sharasy, – dedi bank basshysy.
Sondaı-aq «Otbasy bank» jeńildetilgen «Naýryz» baǵdarlamasyn 2025 jyly da jalǵastyrý úshin 200 mlrd teńgeniń oblıgasııasyn shyǵarmaqshy.
– Baǵdarlamalardy jalǵastyrý úshin 2025 jyly qosymsha 200 mlrd teńgeniń oblıgasııasyn shyǵaramyz. Bank oblıgasııalardy 14-15%-dan naryqtyń baǵamymen shyǵarady. 7%-ǵa deıin memleketten sýbsıdııalanady. Birinshi ret 24 qańtarda bıýdjetten 8 mlrd 180 mln teńge bólýdi suraımyz. 2025 jyly «Naýryz» baǵdarlamasynyń tabysty júzege asýyna bıýdjet qarajatyn bólý úderisin tezdetýdi usynamyz. Atalǵan baǵdarlama jas otbasylar arasynda suranysqa ıe. Sondyqtan bank osy jumystardy ári qaraı jalǵastyrýdy josparlaıdy, – dedi.
Syıaqy berilmeýi múmkin
Biraz ýaqyt buryn «Otbasy banktiń» depozıtterge tólenetin memlekettik syıaqyny alyp tastaıtyny týraly aqparat taraǵan edi. Brıfıngte basqarma tóraǵasy Lázzat Ibragımova memlekettik syıaqy depozıt ashyp, ıpotekaǵa nesıe rásimdeıtin azamattarǵa beriletinin aıtty. Al depozıt ashyp, artynsha salynǵan qarajatyn shyǵaryp alatyndarǵa berilmeýi múmkin.
Demek aldaǵy ýaqytta «Otbasy bank» depozıtterindegi memlekettik syıaqy tóleýge qatysty norma ózgeredi. Qazir bank salymshylaryna beriletin memlekettik syıaqynyń kólemi – 75-80 mlrd teńge. Al normalarǵa ózgeris ense, el bıýdjetine túsetin salmaq azaımaq.
– Memlekettik syıaqy kólem jyl saıyn artyp keledi. El bıýdjetine aıtarlyqtaı salmaq túsip otyr. Qazirgi normalarǵa sáıkes, salymshy 3 jyl boıy aqsha jınap, depozıtin sheship alsa, ol jınalǵan somany syıaqymen birge, tolyq kólemde shyǵara alady. Biz osy máselege taldaý júrgizip jatyrmyz. Menińshe, bári ádil bolýy kerek. Memlekettik syıaqy eń muqtaj, páter alýǵa nıetti adamdarǵa berilýge tıis. Bank osyndaı ózgeristerdi kózdeıdi. Memlekettik syıaqy bankten ıpotekaǵa úı alatyn adamdarǵa ǵana berilýi kerek, – deıdi L.Ibragımova.
Tórt oblysta páter tapshylyǵy sezilmek
Bank tóraǵasynyń aıtýynsha, keler jyly 4 oblysta páter tapshylyǵy sezilýi múmkin. Sebebi «Naýryz» jáne «Otaý» baǵdarlamalary boıynsha 68 700 usynym berilgen. Degenmen Soltústik Qazaqstan, Pavlodar, Qyzylorda, Atyraý oblystarynda turǵyn tapshylyǵy baıqalady. Bul kelesi jyly da qaıtalanýy yqtımal. Al «Baspana Market» portalyna ilingen páterlerdiń baǵasy bir jyl boıy ózgermeıdi.
– 2024 jyldyń basty baǵdarlamasy «Naýryz jáne «Otaý» boldy. Atalǵan baǵdarlamalar iske qosylǵannan keıin naryqta turǵyn úı baǵasynyń kóterilýin boldyrmaý maqsatynda «Baspana Market» portalynda brondaý qolǵa alyndy. Qurylysshylar osy portalǵa óz páterlerin qoıǵanda 12 aı boıy páter baǵasyn ósirmeýge tıis. Qazir portalda 921 nysannan turatyn 19 myńǵa jýyq páter bar, – dedi tóraǵa.
Eske sala keteıik, bıyl «Naýryz» ben «Otaý» baǵdarlamalary arqyly 9 370 otbasy jańa baspana aldy.
– «Otbasy banktiń» basty maqsatynyń biri – salymshylardy jańa turǵyn úımen qamtamasyz etý. Bank 11 aıdyń ishinde 32 895 zaem berdi. Jalpy somasy 571 mlrd teńge boldy. Onyń ishinde kezekte turǵan salymshylarǵa 7 861 zaem berildi. «Otbasy bank» operatory bolyp esepteletin basqa ıpotekalyq baǵdarlamalarda 25 034 otbasy jańa páterge kirdi. Onyń 40%-y «Naýryz» ben «Otaý» baǵdarlamalaryna tıesili. Osy arqyly 9 370 otbasy jańa baspanaly boldy. Jalpy somasy – 240 mlrd teńge. Baǵdarlamany naqty júzege asyrý maýsym aıynan bastaldy. Kelesi jyldyń basynda jalǵasady, – degen edi L. Ibragımova.
