Kollaj: azattyq-ruhy.kz
Baǵdarlamanyń maqsaty men áreket etý tetigi
Jyldyń jaǵymdy jańalyqtarynyń biri «Ulttyq qor – balalarǵa» jobasynyń negizgi maqsaty – óskeleń urpaqty qoldaý jáne olarǵa ulttyq jınaq esebinen turǵyn úı jaǵdaılaryn jaqsartý nemese bilim alýǵa múmkindik berý.
Joba aıasynda balalarǵa baǵdarlamaǵa qatysqan árbir jyly úshin jyl saıyn esepti jyldan keıingi jyldyń basynda Ulttyq qordan ınvestısııalyq kiristi qosa alǵanda, nysanaly talaptar túrindegi qarajat eseptelip otyrady. Bul bala 18 jasqa tolǵanǵa deıin jalǵasady.
Bala 18 jasqa tolǵan jyly nysanaly jınaqtardy turǵyn úı jaǵdaılaryn jaqsartý nemese bilim alý aqysyn tóleý maqsatynda paıdalaný quqyǵyna ıe bolady.
2024 jylǵy 1 qańtardan bastap «Ulttyq qor – balalarǵa» baǵdarlamasynyń qatysýshylary retinde qosa alǵanda 01.01.2006 j. bastap 31.12.2023 j. týǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary bolyp esepteletin balalar tirkeldi. Kelesi jyldary týǵan balalar da avtomatty túrde baǵdarlamanyń qatysýshysy bolyp bekitiledi.
Alǵashqy nátıjeler
2024 jyldyń 1 aqpanynda Qazaqstan azamaty bolyp esepteletin barlyq bala úshin BJZQ-ǵa Ulttyq qordan alǵashqy qarjy aýdarylǵan. Sol kezde baǵdarlamaǵa qatysýshylar sany 6 919 131 bolǵan. Olardyń ishinde bıyl 18 jasqa tolatyn 304 815 bala bar edi. Olarǵa qarjy BJZQ-da ashylatyn nysanaly jınaqtaý shottaryna (NJSh) túsedi. Aıta keteıik, aqshany turǵyn úıge nemese bilim alýǵa jumsaýǵa bolady.
Baǵdarlama iske qosylǵannan keıingi 5 kún ishinde nysanaly jınaq tólemin alýǵa 30-dan astam ótinim túsken eken. Olar boıynsha tólem jasaldy.
2023 jyl úshin aýdarylǵan soma 100 AQSh dollary 52 sentti quraǵan. Jyl saıyn bul soma Ulttyq qor ósimi men ınvestısııalyq kiris esebinen ulǵaıyp otyratynyn aıta ketý kerek.
Ulttyq qordyń ınvestısııalyq kirisi jyldyq mánde - 1,39 mıllıard AQSh dollary. Bul Ulttyq qordyń 18 jyldaǵy ortasha jyldyq kirisi. Qordyń ınvestısııalyq kirisiniń 50% mólsheri – bul 2024 jyly esepteletin nysanaly talaptar somasy, ıaǵnı 695,5 mıllıon AQSh dollary. 695,5 mln AQSh dollary / 6 919 131 bala = árqaısysyna 100,52 AQSh dollarynan úlestirilgen.
Baǵdarlamaǵa qatysý deregin qalaı tekserýge bolady?
BJZQ balalar týraly barlyq málimetti «Jeke tulǵalar» memlekettik derekqorynan (JTMDQ) alyp otyrady. Balanyń baǵdarlamaǵa qatysý deregi jáne oǵan eseptelgen nysanaly talaptar týraly aqparatty kámeletke tolmaǵan balanyń ata anasy nemese basqa zańdy ókilderi arnaıy qurylǵan kids.enpf.kz saıtynan balanyń JSN boıynsha teksere alady. Sondaı-aq árbir balaǵa jasalǵan esepteýler týraly málimet egov.kz portalyndaǵy «Jeke kabınette» qoljetimdi.
Kámeletke tolǵan azamat nysanaly jınaqtaryn enpf.kz saıtyndaǵy «Jeke kabınetinde», BJZQ uıaly qosymshasynda nemese egov.kz portalynda óz betinshe de teksere alady.
«Ulttyq qor - balalarǵa» baǵdarlamasy iske qosylǵan birinshi kúni - 2024 jyldyń 1 aqpanynda kids.enpf.kz saıtyna 2,7 mıllıonnan asa adam kirdi. JSN boıynsha shamamen 5,5 mln suranys óńdeldi.
2024 jylǵy 1 sáýirdegi jaǵdaı boıynsha BJZQ jalpy somasy 199 323,1 AQSh dollaryna 1992 ótinishti oryndady. Onyń ishinde turǵyn úı jaǵdaılaryn jaqsartý maqsatynda - 78 798,04 $ somasyna 788 ótinish, bilim berý aqysyn tóleý úshin - 120 525,06 $ somasyna 1204 ótinish oryndaldy.
BJZQ derekterine sáıkes, 1 shildege qaraı turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartýǵa jáne bilim berý aqysyn tóleýge 16,6 myń ótinim berildi, onyń ishinde 13 myńǵa jýyǵy jalpy somasy $1,3 mıllıonǵa oryndaldy. Balalarǵa kelesi qarajat esepteý 2025 jyldyń aqpan aıynda josparlanyp otyr.
Qorytyndylaı kele, «Ulttyq qor - balalarǵa» baǵdarlamasy 2024 jyldyń eń mańyzdy áleýmettik jobalarynyń biri ekenin ańǵaramyz. Atalmysh jobaǵa Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bastamashy bolǵan. Prezıdent jobanyń mańyzy týraly «Ádiletti memleket. Birtutas ult. Berekeli qoǵam» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynda da aıtyp ótken.
«Árbir otbasy elimiz paıdalanyp jatqan ulttyq baılyqtyń ıgiligin kórýi kerek. Sondyqtan, men jarııalaǵan Balalar jylynyń aıasynda «Ulttyq qor – balalarǵa» atty múlde jańa baǵdarlamany júzege asyrý óte mańyzdy dep sanaımyn. Jınaqtalǵan qarjy balalar kámelet jasyna tolǵannan keıin olardyń baspana nemese bilim alýyna jumsalatyn bolady. Bul qarajat óskeleń urpaqtyń úlken ómirge qadam basýyna múmkindik beredi. Qor, shyn máninde, ulttyq mártebege ıe bolyp, halqymyzdyń ıgiligine qyzmet etedi», degen edi Prezıdent.
Osylaısha, atalǵan ıgi bastama arqyly el bolashaǵy - balalardyń sapaly bilim alýyna jáne baspanamen qamtamasyz etilýine jaǵdaı jasalyp otyr.
