– Dıdara hanym, ARMAN-PV baspasy búginde elimizdegi oqýlyq ázirleıtin úzdik kompanııalardyń biri retinde tanylyp otyr. Qazirgi tańda baspa qandaı baǵyttarǵa basymdyq berip jatyr?
– Biz úshin eń basty maqsat – jaı ǵana kitap shyǵarý emes, sapaly ári zamanaýı oqý ádebıetteri arqyly elimizdiń bilim berý salasynyń damýyna úles qosý. Qazirgi ýaqytta mektepterge arnalǵan birneshe mańyzdy jobamen aınalysyp jatyrmyz. Olardyń arasynda «Qazaq ádebıeti», «Fızıka», «Rýsskıı ıazyk», «Sıfrlyq saýattylyq», «Sıfrovaıa gramotnost» pánderine arnalǵan oqýlyqtary men oqý-ádistemelik keshenderi.
Oqýlyq ázirleý ońaı sharýa emes. Bul – úlken jaýapkershilikti talap etetin, ár kezeńi muqııat josparlanatyn kúrdeli prosess. Biz aldymen mazmundy ǵylymı, pedagogıkalyq, dıdaktıkalyq talaptarǵa sáıkestendiremiz, sodan keıin materıaldy kórnekilikpen árlep, ınteraktıvti quraldarmen tolyqtyramyz. Sońynda, daıyn ónimdi sarapshylardyń birneshe kezeńdi saraptamasynan ótkizip, oqý prosesine engizemiz. Bul bir ǵana kitap emes, oqýshylar men muǵalimderge arnalǵan tolyqqandy oqý júıesi dep aıtýǵa bolady.
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev óziniń «Ádiletti Qazaqstan: quqyq tártibi, ekonomıkalyq órleý, qoǵamdyq optımızm» atty Joldaýynda bilim berý sapasyn arttyrýdy eldiń basty mindetteriniń biri retinde atap ótti. Arman-PV baspasy osy reformalardy qoldaı otyryp, zamanaýı jáne sapaly oqýlyqtar ázirleý arqyly elimizdiń bolashaǵyna úles qosýǵa umtylyp jatyr. Ár oqýlyqtyń qoljetimdi, talaptarǵa sáıkes jáne zamanaýı bolýy – bizdiń basty maqsatymyz. Biz oqýlyqtar arqyly jańa urpaqty tárbıelep, olardyń bilimin nyǵaıtýǵa jáne adamı qundylyqtaryn qalyptastyrýǵa úles qosyp kelemiz.
– Bıyl ARMAN-PV qandaı jańa kitaptar shyǵardy?
– 2024 jyl biz úshin óte ónimdi jyl boldy. Birneshe mańyzdy jobalardy iske asyrdyq. Mysaly, «Qazaq tili», «Kásipkerlik jáne bıznes negizderi», «Fızıka», «Rýsskıı ıazyk», «Aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar» jáne «Sıfrlyq saýattylyq», «Sıfrlıq savatlıq» elektrondyq oqýlyqtary daıyndaldy.
Bıylǵy daıyndalǵan oqýlyqtardyń qatarynda 5–9-synyptarǵa arnalǵan «Jahandyq quzyretter» oqýlyǵy bar. Bul oqýlyq oqýshylardyń synı oılaý, qarjylyq saýattylyq, medıasaýattylyq, ekologııalyq tárbıe jáne mádenıetaralyq qarym-qatynas daǵdylaryn damytýǵa baǵyttalǵan. Mundaı quzyretter zamanaýı álemde tabysty bolý úshin óte mańyzdy.
Bizdiń oqýlyqtar TIMSS jáne PISA formatyndaǵy tapsyrmalarmen tolyqtyrylǵan, bul oqýshylardyń 4 K modeli: kreatıv, krıtıkal, kollaborasııa, kommıkasııalyq daǵdylaryn damytyp, halyqaralyq deńgeıde bilim alýyna jol ashady. Sonymen qatar, árbir oqýlyq elektrondy qosymshalarmen, QR kodtarmen jabdyqtalǵan. Bul oqýshylarǵa qosymsha aqparat alýǵa, materıaldy tez meńgerýge jáne oqý prosesin jeńildetýge múmkindik beredi.
– Halyqaralyq kompanııalarmen baılanys ornatý tájirıbesi bar ma? Qazaqstandyq baspalar jalpy álemdik arenada belsendi me?
– Bıyl biz birneshe mańyzdy halyqaralyq kórmelerge qatystyq. Sonyń ishinde Frankfýrt kitap kórmesi bizdiń baspanyń strategııalyq damýyna jańa serpin berdi. Bul kórmege qatysýdy elimizdiń Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi uıymdastyryp, Qazaqstandy álemdik baspa naryǵynda laıyqty deńgeıde kórsetýge jaǵdaı jasady. Frankfýrt – bul tek kitap saýdasy ǵana emes, baspa ındýstrııasynyń bolashaǵyn aıqyndaıtyn mańyzdy alań. Munda biz oqýlyqtarymyzdy tanystyryp, Italııa, Germanııanyń bedeldi baspalarymen seriktestik ornattyq. Bıyl ótken Beıjiń halyqaralyq kitap kórmesinde Qytaı, Úndistan jáne Sıngapýr baspalarymen seriktestik ornattyq. Bul seriktestikter bolashaq jobalardy júzege asyrýǵa berik negiz boldy. Kórme bilim berý salasyndaǵy ınnovasııalyq sheshimderdi bólisip, jańa ıdeıalar alýǵa úlken múmkindik berdi. Al Abý-Dabıde jyl saıyn ótetin halyqaralyq kitap kórmesi bıyl jasandy ıntellekt taqyrybyna erekshe nazar aýdardy. Biz bul kórmede jasandy ıntellektti bilim berý salasynda qoldanýdyń zamanaýı tásilderin zerttep, óz jobalarymyzdy jetildirý úshin jańa ıdeıalar men tájirıbeler aldyq.
– El ishindegi kórmelerge qatysý qanshalyqty mańyzdy boldy?
– Halyqaralyq kórmelermen qatar, el ishindegi mańyzdy is-sharalarǵa da belsene qatystyq. Sonyń ishinde VII Eýrazııalyq halyqaralyq kitap kórmesi, BookFair-2024, KitapTime, jáne «Uly Jibek Jolymen» kórmeleri. Budan bólek, elimizdiń árbir óńirinde ózimiz ótkizgen kitap jármeńke-kórmeleri bar.
VII Eýrazııalyq halyqaralyq kitap kórmesi aıasynda ARMAN-PV baspasy kitap satylymynan túsken barlyq qarajatty eldegi sý tasqynynan zardap shekken aımaqtarǵa kómek retinde aýdardy. Bul bastama oqyrmandar arasynda úlken qoldaý taýyp, bıyl kitap satyp alǵandardyń sany aıtarlyqtaı ósti. Bul biz úshin tek qaıyrymdylyq qana emes, qoǵamnyń birligin kórsetken erekshe oqıǵa boldy. Osy bastamamyzǵa qoldaý bildirgen barlyq oqyrmandarymyzǵa shyn júrekten alǵys aıtamyn.
– «Joshy han» kitabynyń Gran-prı jeńýi týraly aıtyp ótseńiz.
– Uly Jibek Joly kórmesi biz «Joshy han. Uly Ulystyń bıleýshisi» kitabyn tanystyryp, halyqaralyq «Uly Jibek Joly – 2024» baıqaýynda Gran-prı jeńip aldyq. Bul joba Qazaqstannyń tarıhyn álemdik deńgeıde dáripteýge arnalǵan jáne bul jeńis elimizdiń tarıhı murasynyń jahandyq deńgeıde moıyndalǵanynyń dáleli.
Kitaptyń avtory, jýrnalıst ári dokýmentalıst Maııa Bekbaeva, arhıvtik derekterdi tereń zerttep, olardy zamanaýı ǵylymı izdenistermen tolyqtyrdy. Maııa Bekbaevanyń derekti jobalary meni árdaıym tańǵaldyratyn. Onyń ótkendi shynaıy ári tereń jetkizý sheberligi bizdiń muramyzdy jańa kózqaraspen túsinýge múmkindik beredi.
Kitap Joshy hannyń tarıhı róli men tulǵalyq qasıetterin jan-jaqty ashady. Ol Qazaqstan memlekettiliginiń bastaýynda turǵan uly tulǵanyń beınesin jańasha qyrynan kórsetedi. Biz tarıhı derekterdi zamanaýı tehnologııalarmen úılestire otyryp, oqyrman úshin mazmundy ári kórneki qural jasadyq. Kitaptyń ıllıýstrasııalary neırondyq jeliler men jasandy ıntellekt tehnologııalary arqyly jasalyp, tarıhı atmosferany dál berýge múmkindik berdi.
Onymen qosa, bıyl ARMAN-PV baspasynyń úsh birdeı kitaby TMD elderiniń XXI Halyqaralyq «Iskýsstvo knıgı» baıqaýynda joǵary marapattarǵa ıe boldy, onyń ishinde «Qazaqstan men Orta Azııanyń sırek jáne ásem kóbelekteri» kitaby «Art-kitap» nomınasııasynda I dárejeli dıplommen marapattaldy. «Ýdıvıtelnye skazkı» kitaby «Sodrýjestvo» nomınasııasynda II orynǵa, al «My pokorıaem Vselennýıý! Taıny kosmosa» kitaby «Iskýsstvo ıllıýstrasıı» nomınasııasynda III orynǵa ıe boldy.
– Oqýlyqtardan bólek, sizderdiń elektrondy oqýlyqtaryńyz da bar. Olardyń damýy men progresi qandaı?
– Joǵaryda aıtyp ótkenimdeı, Abý-Dabı halyqaralyq kitap kórmesinen keıin biz elektrondy oqýlyqtardy jetildirý maqsatynda jasandy ıntellektti keńinen qoldanýdy qolǵa aldyq. Bul tehnologııalar oqýlyqtardy ázirleý prosesin aıtarlyqtaı jeńildetip, jyldamdatty. Mátinderdi óńdeý, qurylymdaý jáne aýdarý sııaqty kúrdeli jumystar avtomattandyryldy, bul avtorlar men ádiskerlerdiń shyǵarmashylyq jumysyna kóbirek ýaqyt bólýine múmkindik berdi.
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev óziniń Joldaýynda jasandy ıntellekttiń eldiń damýyndaǵy mańyzdy rólin erekshe atap ótti. Arman-PV baspasy osy baǵytty tolyq qoldaı otyryp, oqytý prosesterine jasandy ıntellektti ıntegrasııalaý arqyly sıfrlyq bilim berý salasynda jańa múmkindikter ashyp otyr.
– Bolashaqqa qandaı josparlaryńyz bar?
– Biz sıfrlyq bilim berý salasyndaǵy ınnovasııalardy jalǵastyramyz. Ekitap.kz platformasyn odan ári jetildirý, jasandy ıntellektti keńinen ıntegrasııalaý jáne oqyrmandar men oqýshylarǵa yńǵaıly jaǵdaı jasaý – aldaǵy jyldardaǵy negizgi mindetterimizdiń biri.
Kele jatqan 2025 jyl árbirińiz úshin ıgi ister men jemisti jetistikter jyly bolsyn. Bilim berý salasyn damytý baǵytyndaǵy jumystarymyz ári qaraı da tabysty jalǵasyn tabady dep úmittenemin. Jańa jylda sáttilik, bereke jáne baqyt tileımin.
– Suhbat úshin raqmet, Dıdara hanym.
