foto kursiv.media
Ortalyq Azııa men EAEO elderiniń ishinde Qazaqstan 47-orynǵa ıe bolǵan, Reseıden keıin ekinshi orynda tur. Qazaqstanda jasandy ıntellektini qoldaný ásirese memlekettik qyzmet kórsetý salasynda belsendi damyp keledi, bul týraly McKinsey & Company halyqaralyq agenttigi atap ótti. Mysaldardyń biri JI-dy aýyldyq óńirlerdegi ınfraqurylymdy baǵalaý jáne josparlaý úshin paıdalaný bolyp tabylady. Bul model Qazaqstanǵa ınfraqurylym men áleýmettik qyzmetterdi jaqsartý úshin 3500 perspektıvti aýyldyq eldi mekenderdi aıqyndaýǵa kómektesti.
О́ńirdegi basqa elderdiń ishinde Qazaqstan Armenııadan (71-oryn), Belarýsten (82-oryn), Qyrǵyzstannan (99-oryn) jáne Tájikstannan (123-oryn) alda. О́zbekstan Ortalyq Azııa elderiniń tizimin 131-shi orynda aıaqtap otyr.
Qazaqstanda jasandy ıntellekttiń birneshe baǵyttary qolǵa alynǵan, eń suranysqa ıe túri – bıometrııa. MarketsandMarkets málimetteri boıynsha, bıometrııanyń jahandyq naryǵy 2022 jyly 42,9 mıllıard dollardy quraǵan, al 2027 jylǵa qaraı 82,9 mıllıard dollarǵa jetedi dep boljam jasaıdy. Qazaqstanda bıometrııa tehnologııasyn negizinen bankter, telekommýnıkasııa kompanııalary, FMCG iri jelileri paıdalanady.
Sıfrlyq bankıng, bólshek saýda jáne baılanys operatorlarynan basqa, jasandy ıntellekt medısınada salasynda da belsendi túrde qoldanylyp keledi. Eń tanymal qazaqstandyq medtech-startapy Cerebra ıshemııalyq jáne gemorragııalyq ınsýlttiń avtomattandyrylǵan dıagnostıkasy úshin neıroradıologııa salasyndaǵy jasandy ıntellektti paıdalanady.
Pandemııa kezinde ókpeniń patogendi 17 aýrýyn, sonyń ishinde pnevmonııa, týberkýlez, qaterli isik jáne COVID-19-dy jyldam jáne dál anyqtaý úshin JI negizindegi PneumoNet platformasy ázirlendi. Júıeni Qazaq onkologııa jáne radıologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýty, Forus Data jáne Crystal Spring kiretin ınnovasııalyq konsorsıým ázirledi. Jobanyń donorlarynyń biri Dúnıejúzilik bank boldy.
Bıyl Úkimet Jasandy ıntellektini damytýdyń 2024-2029 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasyn qabyldady
Ekonomısterdiń esepteýlerine sáıkes, jasandy ıntellektini qoldaný 2030 jylǵa qaraı jahandyq JIО́-ni 14%-ǵa arttyrýy múmkin. Búgingi tańda Qazaqstanda 93 aqparattyq baza qosylǵan Smart Data Ukimet-te memlekettik organdardyń derekterin jınaý boıynsha sharalar kesheni júzege asyrylýda. Infraqurylymdy damytý sheńberinde elimizde sýperkompıýterdi ornalastyrý, derekterdi óńdeý ortalyqtaryn salý, Ulttyq JI platformasyn qurý jáne talshyqty-optıkalyq baılanysty damytý kózdelgen. Sonymen qatar adamı kapıtaldyń ósýi úshin birqatar bilim berý jáne akselerasııalyq baǵdarlamalardy iske asyrý josparlanǵan. Qazirgi ýaqytta 17 joǵary oqý orny JI boıynsha 15 baǵytty engizdi. Osy mamandyqtar boıynsha pánderdi 2 196 stýdent oqıdy.
Sonymen qatar Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi mádenı jáne tildik murany damytý úshin zamanaýı úlken til modelin (LLM) qurý boıynsha jumys júrgizip keledi. Búgingi tańda birneshe bilim berý uıymynan – Aqparattyq jáne esepteý tehnologııalary ınstıtýtynan, Sátbaev ýnıversıtetinen, Nazarbaev ýnıversıtetinen, Sh. Shaıahmetov atyndaǵy «Til-Qazyna» UǴPO, A. Baıtursynov atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynan jáne QazUÝ-dan konsorsıým quryldy. Mamandar shamamen 6 mlrd sóz qoldanysyn jınady, jıyntyqty sheshimder arqyly sýperkompıýterdi qoldana otyryp, LLM modeli úıretilip jatyr.
Jasandy ıntellekt quraldaryn qoldaný kóptegen kúndelikti mindetterdi avtomattandyrýǵa múmkindik beredi. Atap aıtqanda, birqatar óndiristik prosester, densaýlyq saqtaý salasyndaǵy táýekelderdi jáne tótenshe jaǵdaı boljamdaryn eseptep, ártúrli qaýipter men kıbershabýyldardy anyqtaı alady.
Elimizde jasandy ıntellektini engizýge arnalǵan ekonomıkanyń basym sektorlary aıqyndaldy. Olardyń qatarynda memlekettik basqarý, munaı-gaz, taý-ken óndirý, energetıka, kólik, logıstıka, sýmen jabdyqtaý jáne aýyl sharýashylyǵy salalaryndaǵy tabıǵı monopolııa sýbektileri bar.
