О́ńirde ótken jyly qaterli isiktiń 2 myńnan astam jaǵdaıy tirkeldi. Onyń ishinde sút bezi obyry, kolorektaldy obyr, ókpeniń qaterli isigi, asqazannyń qaterli isigi, jatyr moıny obyry jıi tirkeledi. О́ńir qaterli isikke shaldyqqandardyń sany jóninen respýblıkada aldyńǵy qatardan túspeı tur.
– О́tken jyly Pavlodar oblysynda qaterli isikterdiń 2 200 jańa jaǵdaıy anyqtaldy. Aldaǵy jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda edáýir tómen. Degenmen naýqastardyń jalpy sany azaıǵan joq. 123 316 adam skrınıngten ótip, onyń 137-sinde obyr anyqtaldy. Sút bezi obyryna 98, jatyr moıny qaterli isigine jańadan 18 áıel shaldyqqan. Kolorektaldy qaterli isik skrınıngi boıynsha 53 332 skrınıngtik zertteýler júrgizilip, 21 qaterli isik anyqtaldy. 2023 jyly qaterli isikten 746 adam, 2024 jyly 678 adam qaıtys boldy, – deıdi oblystyq onkologııalyq dıspanser dırektorynyń uıymdastyrý-ádistemelik jumysy jónindegi orynbasary Ásel Asqarova.
Atap ótý kerek, «Pavlodar oblystyq onkologııalyq dıspanseri» KMK qajetti jabdyqtarmen jaraqtandyrylǵan, bilikti onkolog dárigerler toptasqan óńirdegi jalǵyz mamandandyrylǵan onkologııalyq mekeme. Dıspanserdiń 2019 jyly ashylǵan jańa ǵımaratynda radıasııalyq bólimshe, endoskopııalyq bólimshe, eki zerthana, 200 tósektik oryndyq stasıonardyń jeke korpýsy, ýltradybystyq dıagnostıka bólimshesi, zamanaýı operasııalyq, reanımasııalyq blok, morfologııalyq zerthanasy bar patologııalyq-anatomııalyq bólimshe, ıntervensııalyq joǵary tehnologııalyq zertteý jumystaryn júrgizýge arnalǵan býnkerleri bar radıologııalyq korpýs ornalasqan. Emhana bólimshesiniń aýysymyna 100 adamdy qabyldaýǵa arnalǵan jeke ǵımaraty bar. Zamanaýı KT, MRT apparattarymen qosa, «Varian Medical Systems» KT-sımýlıatorly jelilik údetkishpen jabdyqtalǵan. Osyndaı zamanaýı múmkindikterdiń arqasynda aýrýdy erte satysynda anyqtaý, emdeý múmkin bolyp otyr. Mekemede ótken jyly 8 510 pasıent emdeldi. Onyń ishinde 5 195 adam táýlik boıy jumys isteıtin stasıonarda, 3 315 pasıent kúndizgi stasıonarda em alyp shyqty.
– Keıingi onjyldyqta pasıentterge qoljetimdi onkologııalyq emdeý ádisterin tańdaý aıtarlyqtaı keńeıdi. Halyqaralyq standarttarǵa sáıkes radıkaldy hırýrgııalyq emdeý, radıologııalyq emdeý, hımıoterapııa, targent, ımmýnoterapııa sııaqty onkologııalyq aýrýlardy zamanaýı mamandandyrylǵan emdeýdiń barlyq túrin júrgizemiz. Bilikti medısınalyq personal óziniń kásibı daıarlyǵyn arttyrý baǵytynda únemi jumys isteıdi, bul dıagnostıka men emdeýde zamanaýı tásilderdi tıimdi qoldanýǵa múmkindik berip otyr, – deıdi Á.Asqarova.
Emdeýdiń sáttiligi kóbine anyqtalǵan aýrýdyń satysyna, naýqastyń jasyna, qatar júretin aýrýlarǵa, ózge de jeke faktorlarǵa táýeldi ekenin eskerý mańyzdy. Onkologterdiń aıtýynsha, erte satydaǵy qaterli isik 80-90% jaǵdaıda tolyq emdeledi eken. Sondyqtan erte dıagnostıkany onkologııalyq aýrýlarmen kúresýdiń negizgi kezeńi dep qabyldaǵan abzal.
– Onkologııalyq aýrýlardy syrqattyń erte satysynda emdeý áldeqaıda jeńil. Qaterli isikti erte anyqtaý kezeńderiniń biri – skrınıngtik baǵdarlamalardan ótý, APV vaksınasııasyn júrgizý. Elimizde jatyr moıny obyry áıelderdegi onkopatologııa arasynda ekinshi, barlyq neoplazııalar arasynda besinshi orynda tur. Qazirgi ýaqytta APV vaksınasııasyn, skrınıng arqyly qaıtalama profılaktıkany qoldana otyryp, bastapqy profılaktıka arqyly jatyr moıny obyryn baqylaýdyń tıimdi ári dáleldengen ádisteri bar. Qalǵan qaterli isikter belgilerine súıene otyryp anyqtalady, – dedi Ásel Toqmaǵambetqyzy.
Búginde elimizde qaterli isikterdiń úsh skrınıngi bar: jatyr moıny obyry, sút bezi obyry, kolorektaldy obyr. Skrınıngten ótý tegin. Odan ótý úshin turǵylyqty, tirkelgen jeri boıynsha emhanaǵa júginý qajet.
Densaýlyq saqtaý kodeksiniń talaptaryna sáıkes azamattar ómir jasynyń ár kezeńinde ártúrli dertti erte anyqtaý maqsatynda skrınıngke shaqyrylady. Bul tekserý – aýrýdy aldyn ala anyqtap, ońtaıly emdeý ádisin tańdaýǵa, ýaqtyly em-dom qabyldaýǵa kómek. Sonymen qatar oblystyq dıspanserde aı saıyn «Ashyq esik» kúnderi ótkizilip, mamandar kelýshilerge túrli konsýltasııa beredi. Osyny paıdalanyp, turǵyndar densaýlyǵyn kútýdiń, syrqattyń aldyn alýdyń joldaryn izdestirgeni abzal.
Pavlodar oblysy
