Kollajdy jasaǵan – Amangeldi Qııas, «EQ»
Ekonomıkalyq zertteýler ınstıtýty Fıskaldyq saıasat ortalyǵynyń dırektory Ksenııa Zagaldyń aıtýynsha, QQS shegin tómendetýdiń birneshe sebebi bar. Bul – salyq júıesindegi ashyqtyqty arttyrý jáne salyq bazasyn keńeıtý.
«Qazir salyq zańnamasynda salyqtyq júktemeni azaıtýdyń zańdy tásilderi qarastyrylǵan. Alaıda keıbir kásiporyndar zańdy aınalyp ótip, QQS tóleýshi retinde tirkelmegen. Saldarynan QQS-tyń ekonomıkalyq máni buzylyp, ony tolyqqandy esepke alý tetigi durys jumys istemeı otyr. Mundaı jaǵdaı salyq júıesindegi ashyqtyqtyń tómendeýine, ákimshilik shyǵyndardyń artýyna jáne bıýdjetke túsetin kiristerdiń azaıýyna ákelip soǵady. Sebebi kóptegen kompanııa QQS esepke alý úderisine tolyq qatyspaıdy. QQS shegin tómendetý salyq bazasyn keńeıtip, salyqtyq aýyrtpalyqtyń ádil bólinýin qamtamasyz etedi. Sonymen qatar QQS esepke alý tizbeginiń úzdiksiz jumys isteýi onyń tıimdi mólsherlemesin 3-4%-ǵa deıin tómendetýge múmkindik beredi», deıdi maman.
Onyń aıtýynsha, QQS mólsherlemesiniń artýy bızneste qosymsha shyǵyndardyń paıda bolýyna ákeledi. Ony jeńildetý úshin Úkimet eńbekaqy qoryna salynatyn salyqty aıtarlyqtaı tómendetýge daıyn. Bul shara kompanııalarǵa qarjylyq qysymdy azaıtýǵa jáne iskerlik belsendilikti qoldaýǵa kómektesedi.
Mólsherlemesiniń ulǵaıýy taýarlardyń túpkilikti qunynyń qymbattaýyna áser etýi múmkin. Degenmen reforma aıasynda áleýmettik kómek, jalaqy jáne zeınetaqyny ınflıasııa deńgeıine sáıkes ındeksteý qarastyrylyp otyr. Bul áleýmettik osal toptardy qoldap, azamattarǵa tıgizetin keri áserdi barynsha azaıtpaq.
«QQS mólsherlemesiniń artýy ınflıasııalyq qysym týdyrýy múmkin, biraq bul qysqamerzimdi áser bolady. Ekonomıka jańa jaǵdaılarǵa beıimdelip, QQS-nan túsetin qosymsha kirister naqty sektordy damytýǵa jáne bıznesti qolaıly jaǵdaılarmen qamtamasyz etýge baǵyttalady», deıdi Ksenııa Zagal.
2023 jyly QQS mólsherlemesin 16%-ǵa kóterý usynylyp, alaıda bul sheshim Prezıdent tarapynan qoldaý tappaǵan edi. Osyǵan baılanysty «2025 jylǵy usynystyń ereksheligi qandaı?» degen suraq týyndaıdy. Ekonomıkalyq zertteýler ınstıtýty Fıskaldyq saıasat ortalyǵy dırektorynyń orynbasary Elmıra Osıpovanyń aıtýynsha, bıylǵy usynys 2023 jylǵy usynystan keshendi tásil men qosymsha sharalardyń engizilýimen erekshelenedi.
«2023 jyly tek QQS mólsherlemesin arttyrý máselesi qarastyrylǵan edi. Bul bıznes pen tutynýshy úshin keri áser etýi múmkin degen alańdaýshylyq týdyrdy jáne mundaı sheshimdi qabyldaýda neǵurlym teńgerimdi tásildi qoldaný qajettigi aıqyn boldy. Al Úkimettiń qazirgi usynysy QQS mólsherlemesin arttyrýdan bólek, jalpy salyq-bıýdjet júıesin jaqsartýǵa baǵyttalǵan qosymsha sharalardy qamtıdy. Olardyń qatarynda – eńbekaqy qoryna salynatyn salyq aýyrtpalyǵyn tómendetý bar, bul bıznes shyǵynyn azaıtýǵa jáne QQS-nyń ınflıasııaǵa áserin jumsartýǵa kómektesedi. Sonymen qatar áleýmettik kómek, jalaqy jáne zeınetaqyny ındeksteý júrgiziledi. Bul azamattardy baǵanyń ósýinen jáne ınflıasııalyq prosesterden qorǵaýdy qamtamasyz etedi», deıdi ol.
Ekonomıkalyq reformalar engizilgennen keıin alǵashqy ózgerister birneshe aı ishinde baıqala bastaıdy deıdi mamandar. Sóıtip, bıznes jańa jaǵdaılarǵa beıimdelip, 15 mln teńge sheginen asqan kásipkerlerdiń mindetti túrde QQS tóleýshi retinde tirkelýi jáne salyqty toqsan saıyn tóleý tártibi engiziledi.
«QQS mólsherlemesin kóterýden keletin alǵashqy kirister reforma kúshine engen alǵashqy toqsandarda-aq bıýdjetke túse bastaıdy. Alaıda tapshylyqty tolyq óteý birneshe jylǵa sozylýy múmkin. Bul kóterilgen mólsherlemeniń aýqymyna jáne salyqtyq-ekonomıkalyq sharalardyń tıimdi engizilýine baılanysty», deıdi E.Osıpova.
