Qulpynaıyn qulpyrtqan
Nan, sút, jartylaı fabrıkat óndirýge – 8 joba, oqytý ortalyqtaryna – 3 joba, jıhaz jáne tigin sehtaryna – 9 joba, sán salony men massaj ortalyqtaryna – 5 joba, goncharlyq ónim, at ábzelderin óndirý jáne metall konstrýksııalaryn óndiretin sehtarǵa – 4 joba, aýyl sharýashylyǵy salasyna 2 joba qorǵalyp, komıssııanyń oń sheshimin aldy.
«Grant alǵan azamattar jeke kásipkerlikpen aınalysyp, ýaqytynda esebin tapsyryp jatyr» deıdi aýdandyq «Atameken» kásipkerlik palatasynyń dırektory Orynbaı Janádil. Almalybaq eldi mekeniniń turǵyny Ashat Zulqarnaıuly aýlasyna jylyjaı salyp, qulpynaı ósirýdi uıǵarady. Osy maqsatta «Mansap» ortalyǵyna usynǵan bıznes-jospary qoldaý taýyp, 400 AEK kóleminde qarjylaı grant alǵan. Qazir qulpynaıdyń «Albıon» sortyn ósirip jatyr. Aýmaǵy 102 sharshy metr jylyjaıǵa 2 myń túp qulpynaı otyrǵyzǵan.
«Bul sort tózimdi ári qulpynaı ósirýmen aınalysýdy bastaǵan alǵashqy kezde óte yńǵaıly. 2023 jylǵy jazda jylyjaı qurylysyn aıaqtap, kúzden bastap qulpynaı kóshetterin otyrǵyzdym. Alaıda tájirıbe jetispeı, birinshi jyly jemis ala almadym. Jylyna tórt ret ónim alýǵa bolatyn jylyjaıdy kútip-baptaý isimen túbegeıli ózim aınalysamyn. О́nim alý úshin mindetti túrde ekologııalyq taza ári tabıǵı qorektik zattar berip, kútim jasaımyn. Qulpynaıdy qulpyrta ósirýde súttiń sarysýyn paıdalaný tıimdi ekenin bildim. Ol qulpynaıǵa erekshe qýat beredi», deıdi.
Aptasyna eki ret tamshylatyp sýarylatyn jylyjaıdyń qysqy temperatýrasy kúndizgi ýaqytta 26-27 gradýs bolsa, túnde 16 gradýstan tómendemeýi tıis eken. Al jylyjaıǵa qoıylǵan peshtiń qondyrǵysy osy temperatýraǵa ózdiginen aýysyp turady. Baptaýyndaǵy amerıkalyq qulpynaıdyń bir taly 50-60 gramm shamasynda salmaq basatyn kórinedi. О́nimniń alǵashqy tolqynynda 60 kıloǵa jýyq qulpynaı jınap, jaqyn-juraǵatqa satylǵan. Endi ekinshi tolqynda tabys eselene túser dep úmittenip otyr. Kásipkerdiń aldaǵy maqsaty – jylyjaı aýmaǵyn 200 sharshy metrge deıin keńeıtý.
Lımon ósirýdi bastady
Erinbeı eńbek etken jannyń kóńili toq, kóılegi bútin bolaryn sanaǵa sińirip ósken Erlan Aldabergenov lımon ósirýdi qolǵa alǵan. Batan aýylynyń turǵyny topyraǵy qunarly jerge erte kóktemnen kókónis kóshetterin otyrǵyzyp, qııar men qyzanaq ósirgen. Ýaqyt óte kele jylyjaı sharýashylyǵymen túbegeıli aınalysýǵa nıettenip, sapaly ári tabıǵı taza ónim alý jolynda tynymsyz izdenedi. Tájirıbesi tolysa kele lımon kóshetterin egýge kóńili aýady. Táýekel etip, tashkenttik kásipkerlermen tájirıbe almasyp, úı irgesindegi jylyjaıyna 72 túp lımon kóshetin ekken.
«Buǵan deıin de qyzanaq pen qııar egip, nápaqamyzdy taptyq. Tolaıym tabysqa kenelmesek te, eshkimnen kem qalmaı tirshilik jasadyq. Jylyjaı jumysyn úılestirý ońaı emes. Ár isti utymdy uıymdastyrý kerek. Lımon ósirsem degen kópten kókeıde júrgen sharýany bastaýda biraz izdeniske bardym. Sebebi lımon ósirý úırenshikti is bolmaǵandyqtan qyr-syry bizge beımálim», deıdi.
Kásip ıesi byltyr alǵash ret qaıtarymsyz grant alyp, 800 sharshy metr jerge jylyjaı qurylysyn júrgizgen. Jylyjaı ishine sementten eden tósep, jylytý júıesine qosqan. Qosymsha jylý beretin arnaıy jeldetkish ornatqan. Tamshylatyp sýarý tehnologııasyn engizgen. Sóıtip, úsh jyl buryn oıǵa oralǵan lımon ósirý ıdeıasyn júzege asyrýǵa bilek sybana kirisip ketken. Kásipkerdiń jylyjaıynda qys ortasynda 72 túp lımon kósheti ósip tur. Alǵash otyrǵyzǵannan bergi tórt aı ishinde 20 santımetrge bıiktegenin baıqaǵan 6 jasar uly Nurqadyrdyń qýanyshynda shek joq. Balaqaı búginde ákesiniń qolǵanatyna aınalyp, lımonnyń jemis berýin asyǵa kútip júr. Lımon aǵashy 2-2,5 metrge deıin ósedi eken.
«Tashkentke baryp, lımon ósirýmen aınalysatyn jylyjaılardyń jumysymen tanystym. «Meır» dep atalatyn sortyn alyp kelip otyrǵyzdym. Mamandar aldymen topyraq quramyn zerttedi. Lımon – tazalyqty erekshe súıetin jemis. Onyń tóńiregi taza, aramshópten ada bolýy kerek. Osy túpter jersinip, jemis berse budan keler paıda da mol bolmaq. Bastapqy úsh jylda lımon jemis bermeıdi, sol sebepti, osy ýaqytta tek shyǵynǵa jumys istep otyrmyn. Sebebi gazdyń tarıfi ósip ketti. Qańtar aıyna osy sharshy metrge 284 703 teńge tólemaqy keldi. Bólip tóleýge de múmkindik bermeıdi. Aı saıyn mundaı aqsha tóleıtin jaǵdaıym joq», deıdi.
Onyń aıtýynsha, ózge jemis aǵashtary jyl saıyn qartaısa, lımon kerisinshe, jyl saıyn jańaryp, ósedi. О́nim kólemi de kóbeıe beredi.
«Kútimi kúshti bolsa, osy aýmaqtan shamamen 20 tonnaǵa deıin ónim alýǵa bolady. Lımonnyń bir túbi orta eseppen 40 kılodan artyq ónim beredi. Al lımonnyń adam aǵzasyna paıdasy orasan zor ekenin ekiniń biri biledi», deıdi kásipker. Eńbekqor azamat jylyjaıdyń bir bóligine qııar egip, qosymsha tabys tabýǵa talpynyp otyr. Tipti mandarın da egip, eksperıment jasap kórip jatyr. Árıne, táýekelshil jannyń iskerligi súısintpeı qoımaıdy.
Almaty oblysy,
Qarasaı aýdany
