Sýretterdi túsirgen – Nurbek IHSAN
«Jumystyń jamany joq, túptep kelgende, barlyq eńbek qadirli. О́z isin jetik meńgergender ult sapasyn arttyrady. Elimizde eńbek adamynyń mártebesi árqashan ózgelerden bıik turady. Ataýly jyl osy maqsatty kózdeıdi. Kásiptik-tehnıkalyq oqý oryndary bilikti kadrlar daıarlaýy qajet. Bul rette aýdan ortalyǵyndaǵy agrarlyq-tehnıkalyq kolledjge zor mindet júkteledi. Túlep ushqan mamandardyń jumysqa ornalasýy, biliktiligi, óńirde suranysqa ıe mamandyqtarǵa taldaý júrgizý – osynyń bári bir sátke de baqylaýdan túsirýge bolmaıtyn jumys», dedi óz sózinde aýdan basshysy M.Serdalın.
Aqjaıyq agrarlyq-tehnıkalyq kolledjiniń dırektory Jaras Saǵyndyqovtyń aıtýynsha, bilim ordasy túlekteriniń eńbek naryǵyndaǵy básekelestigin arttyrýǵa basymdyq berilip otyr. Qazir kolledjde 166 stýdent 5 túrli mamandyq boıynsha bilim alyp jatyr. Gaz-elektrmen dánekerleýshi, esepteý tehnıkasy, baǵdarlamalyq qamtamasyz etý, tamaqtandyrýdy uıymdastyrý, aýyl sharýashylyǵyn mehanıkalandyrý, veterınarııa – suranysqa ıe mamandyqtar. Aýdan ortalyǵyndaǵy mekeme, bıznes ókilderimen memorandým jasalyp, qazirde veterınarııa tehnıgi, tamaqtandyrýdy uıymdastyrý mamandyqtaryna oqıtyn stýdentter teorııalyq bilimdi kolledjden alyp, sheberligin jergilikti kásiporyndarda shyńdap júr.
Aldaǵy oqý jylynan bastap elimizdiń 10-11 synyp oqýshylary mekteppen qatar kolledjde oqyp, kásiptik-tehnıkalyq mamandyq ala alady. Sóıtip, 17-18 jastaǵy jasóspirim arnaıy orta bilim alyp, eńbek naryǵyna erte qadam basady. Kolledj túlekterin oqytýǵa arnalǵan qarajat eki esege, 437 myń teńgeden 912 teńgege ósedi. Bul oqý oryndarynyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn jańǵyrtýǵa da oń áser etedi.
Aýdandyq mansap ortalyǵynyń dırektory Orynbek Japashev jumysshy mamandyqtaryna qysqamerzimdi kýrstarda oqytý jónindegi ahýaldy baıandap berdi. Búginde aýdanda aspazdar men kondıterge, kólik júrgizýshilerine, santehnık, slesar, elektrık, dánekerleýshi mamandarǵa, mehanık pen traktorshylarǵa qajettilik bar. Byltyr aýdanda 1 134 adam turaqty jumysqa ornalassa, sonyń 80%-y jumysshy mamandar bolǵan.
Aqjaıyq aýdanynyń ǵana emes, taıaý bolashaqta oblystyń ekonomıkasyna úlken úles qosqaly otyrǵan «Sátımola» ken orny týraly jańalyqty halyq yqylaspen tyńdady. «Qazaq Kalium LTD» jeke kompanııasynyń bas ekonomısi Tileýbergen Ǵabdollın jańa kásiporynnyń kalıı tyńaıtqyshtaryn óndirýdegi múmkindigi jóninde aıtyp, kompanııa josparyn jarııa etti. Kompanııa BQO-daǵy alǵashqy kalıı taý-ken óndirisin damytýǵa 2,4 mlrd AQSh dollary kóleminde ınvestısııa quıǵaly otyr.
«2024 jyly álemde kalıı hlorıdine qajettilik 86 mln tonna boldy. 2035 jylǵa qaraı bul qajettilik 97 mln tonnaǵa jetedi deıdi mamandar. Qazir bul shıkizattyń 26%-yn – Qytaı, 17%-yn – AQSh, 15%-yn – Brazılııa, 8%-yn – Úndistan, 9%-yn Ońtústik Shyǵys Azııa elderi óndirip keledi. 2030 jylǵa deıin álemdik qajettiliktiń 8%-yn óndirýge qol jetkizsek, osy mıneraldy álemge eksporttaıtyn 5 úzdik eldiń qataryna enemiz», dedi T.Ǵabdollın.
Álbette, mundaı nátıjege jetý jolynda kásiporynǵa bilikti mamandar, onyń ishinde qarapaıym jumyskerler, kenshiler kerek. Qajetti mamandar tiziminde 60–70-ke jýyq túrli sala ókili bar. Qazirdiń ózinde jeke kompanııaǵa qajet mamandardy daıarlaý máselesi qolǵa alynǵan. Kásiporynda 2025 jyly – 500, 2026 jyly – 2000, 2027 jyly – 2500, 2028 jyly – 3000, 2029 jyly – 3500, al 2030 jyly 4000 maman qyzmet etpek.
«Jumysqa eń aldymen jergilikti turǵyndardy, sonyń ishinde Bazarsholan, Taıpaq, Sarytoǵaı, Bazartóbe aýyldarynyń ókilderin alamyz. Olar jerasty shahtasynda, óńdeý zaýytynda, qosalqy óndiris sehtarynda jumys isteıdi», dedi T.Ǵabdollın.
Batys Qazaqstan oblysy
