BIRLIK – TIRLIK TIREGI

Elimizdegi “Birligimiz jaras­qan!” naýqany aıasynda Syr aı­ma­ǵynda aıtýly sharalar jos­parly júrgizilýde. Oǵan jergilikti bılik pen jas­tar toby, úkimettik emes qo­ǵamdyq uıymdar ókil­deri, jal­py, syrboıylyqtardyń bári der­lik bel sheshe, bilek túre kirisip-aq ketken. Mamyra­jaı mamyr aıynan bastaý alǵan bul ıgilikti isterdi saýsaqpen sanamalap aıtý da múmkin emes. Dese de, “Birligi bekem eldiń berekesi mol bolmaq” degen atam qazaqtyń aıtýly ulaǵatyn tý etip ustanǵan ıgilikti sharalardyń birli-ja­rymy­na nazar aýdara ketken jón.Atap aıtqanda, osy aksııa aıa­syndaǵy is-sha­ra­lar múmkindigi shek­teýli jáne patronattyq tár­bıedegi múgedek balalar arasyn­daǵy “Mar­lam­qash” bilim saıy­sy­nan bastaý aldy. Saıysqa ár et­nos­tan 30 múgedek bala qatysyp, jeńimpaz jas­óspirimder qomaqty syılyqtarmen mara­pat­taldy. Sondaı-aq Túrkııa prezıdenti Ab­dýlla Gúldiń Qazaqstanǵa kelgen saparyna oraı Qy­zylorda mem­le­kettik ýnıversıtetinde bilim alyp júrgen túrik azamattarymen kez­desý ótkizilip, eki el arasyndaǵy dostyq jaıly áńgime órbidi. Aıta ketý kerek, Qyzylorda qalasynyń or­ta­lyq alańynda 3 myńǵa jýyq adamnyń qaty­sýy­men “Birligimiz jarasqan!” atty óńir­lik pat­rıot­tar forýmy el birligin nyǵaıtý, táýelsiz Qazaqstannyń kelbeti men qundylyqtaryn álemge áıgileý úderisterinen keremet qoıylym kór­setildi. Sherýge “Jas Otan” jastar qanaty, “Jas urpaq” oblystyq stýdent­ter alıan­sy, jastardyń qoǵam­dyq birlestikteri ókilderi qaty­syp, Otanǵa degen súıispenshi­likteri men maqtanyshtaryn pash etti. Syr boıyndaǵy “Birligimiz jarasqan” ak­sııa­sy aıasynda qaıy­rymdylyq sharalary erek­she qarqyn alýda. Atap aıtar bolsaq, az qamta­ma­syz etilgen, bolmasa je­tim, ata-analarynsyz qalǵan, patronattyq tárbıedegi 150 bala­nyń Astana qalasyna saıahatqa barýyna, 435 balanyń jazǵy tynyǵý lagerinde demalýlaryna jergilikti bıliktiń qamqor qol­dary sozyldy. Sondaı-aq oblys ákimdiginiń bastamasymen az qam­tylǵan muqtaj jandarǵa áleý­met­tik qoldaý kórsetý maq­satynda jyl boıy júrgiziletin “Syr meıirimi” jobasynyń tusaýy kesildi. Bul joba boıynsha 109 adamǵa dám­ha­nalarda, al júre almaıtyn 65 adam­nyń úıine ystyq tamaqty kúndelikti jet­ki­zip berý qolǵa alyndy. Jobaǵa jyl sońyna deıin jalpy sany 2 myńnan astam adam qam­tyl­maq. Mundaı ıgilikti ister aımaqtyń barlyq aýdandary men aýyldarynda josparly júrgizilýde. Kúni keshe Qyzylorda qala­syn­daǵy Oqýshy­lar parkinde osy naýqan aıasynda “Jastardyń taza­lyq aksııasy” utymdy uıym­das­tyryldy. Tazalyq aksııasyna oblystyq ishki saıasat bas­qar­masy, oblystyq “Jastar odaǵy” qaýym­das­ty­ǵy, “Jas Otan” jastar qanaty, “Aýyl jas­ta­ry odaǵy”, “Bolashaq jastar”, “Jasyl el” stýdenttik eńbek jasaqtary, “Qazaqstan stýdentter Alıansy”, taǵy basqa jastardyń qoǵamdyq birlestikteri muryndyq boldy. Osy shara barysynda jalyndy da jigerli jastar “Birligi bekem eldiń berekesi mol bolmaq” degen tatýlyq sózdi tý etip, jarysa kóter­ip, qala tazalyǵyn saqtaý­daǵy maqsattaryn pash etti. Aksııa so­ńyn­da jastar “Birligimiz jaras­qan!” uranyn flesh-mob for­ma­tyna ornalastyryp, birlik ny­sha­nyn aıshyqtady. Erkin ÁBIL, QYZYLORDA. NAZARDA – SALAMATTY О́MIR SALTY Ǵ.Músirepov aýdany oblys or­talyǵynan shalǵaı ornalasqanyna qaramastan túrli mádenı-sport­tyq sharalar júıeli uıymdas­ty­rylyp turady. Sońǵy jyldary aýdan ákimi Marat Tasmaǵam­be­tov­tiń bas bolýymen eldi meken­der­degi sport stadıondary men alań­dary jóndeýden ótip, sporttyń buqaralyǵyn arttyryp, salamat­ty ómir saltyn nyǵaıtýda birsha­ma jumystar tyndyryldy. Al oblystyq “Aqbıdaı-2010” sport oıyndary spartakıadasy aıasynda aýdan sportshylarynyń Nejınka aýylynda bas qosýy kezdeısoq­tyq­qa jatpaıdy. Jastaıynan sportty serik etken “Nejınka-Erke” JShS bas dırektory Murat Jumabekov aýyldastary men jastardyń shynyǵyp, shy­myr bolyp ósýin nazardan tys qaldyrǵan emes. Ol byltyr eski mádenıet úıin kúrdeli jóndeýden ótkizip, sport keshenine aınal­dyr­dy. Bul maqsat úshin 10 mıllıon teńge jumsady. Onda túrli oıyn, trenajer, bılıard, boks zaldary ornalasqan. Bıyl voleıbol, bas­ketbol, jeńil atletıka alańdaryn qalpyna keltirýge 2,7 mıllıon teńge bóldi. Spartakıadaǵa 19 aýyl­dyq aımaqtardan saıdyń tasyndaı iriktelgen 670-ke jýyq sportshy qatysyp, eki kún boıy jarys kórigin qyzdyrdy. Baǵdar­lamaǵa 11 sport túri endi. Aýdandyq spartakıada salta­nat­ty túrde ashylyp, úlken mere­kege aınaldy. Onda sóz alǵan aýdan ákimi M. Tasmaǵambetov 30 paıyzǵa deıingi qazaqstan­dyq­tar­dy buqaralyq sportqa tartý, ómir súrýdiń uzaqtyǵyn 70 jasqa deıin ulǵaıtý, qaterli aýrýlardyń aldyn alý máseleleri memlekettik saıa­sattyń eń basty kórinisine aı­nal­ǵanyn, bul talaptardyń Joldaýda jan-jaqty kórinis tapqanyn, alda buqaralyq dene shynyqtyrý-sport qozǵalysyn jandandyrý basty mindet bolyp qala beretinin atap kórsetti. Komandalar jurt­shylyq aldynan sap túzep ótken boıy birden jattyǵýǵa kiristi. Jarystyń bastalǵanyn pash et­ken­deı tóreshi ysqyryǵy estilýi muń eken, voleıbol alańyna boı­lary syryqtaı sportshylar shyǵa berdi. Nejındikter qarsylas shy­datpaı aqtyq synda birliktikterdi tize búktirdi. Áıelder arasynda da alań ıeleriniń mereıi ústem bol­dy. Chervonnyı aýyldyq aımaǵy­nyń sportshylary fýtbol men basketboldan namysty qoldan bermese, erkin kúresten, shahmat pen doıbydan novoıshımdikterdiń baǵy jandy. Osylaısha komanda­lar alma-kezek jeńiske jetip, jalpy esep boıynsha alań ıeleri bárinen ozdy. Odan Novosel jáne Novoıshım aýyldyq aımaǵynyń sportshylary sál keıindeý qaldy. Spartakıadanyń saltanatty jabylýy taıaǵan sátte seriktes­tik­tiń ıeligindegi “AN-2” ushaǵy as­pan­ǵa sharyqtaı kóterildi. Kóp­shilik oǵan qyzyqtaı kóz salyp turǵanda Sergeı Mengılev, Ser­geı Kobelev, Gennadıı Vasılev, Oleg Targýnakov, Sergeı Solnsev sekildi jergilikti áýe qyrandary zańǵar bıiktikten tómen qaraı quldılaı jóneldi. Sóıtsek, sha­rýa­shylyqta júrekjutqan jas saıypqyrandardy baýlý maqsa­ty­men arnaıy parashıýtıster klýby jumys isteıdi eken. Jarys jeńimpazdary men júldegerlerine qomaqty syılyqtar tapsyryldy. Baıraqty báseke otshashýǵa, kóńildi oıyn-saýyqqa ulasty. Kelesi jazǵy spartakıada Rý­zaev aýyldyq aımaǵynda ótkizile­tin bolyp belgilendi. О́mir ESQALI, Soltústik Qazaqstan oblysy, Ǵ.Músirepov aýdany. OTAN OTBASYNAN BASTALADY DESEK... Qalalyq mádenıet jáne til­derdi damytý bólimi memlekettik tildiń mártebesin arttyrý maqsa­ty­men túrli sharalardy jıi ótki­zip keledi. Jýyrdaǵy bir shara “Memlekettik til jáne otbasy” degen taqyryppen ótkizildi. Atalǵan konkýrsqa Meshkovtar otbasy úsh balasymen qatyssa, al Klıvenko men Shıl – sábıleri endi ǵana shırap kele jatqan jas otbasy. Biraq bir qyzyǵy, bular­dyń sońǵy ekeýi tilderdi damytý bólimi ishinen ashylǵan qazaq tili kýrsyna jazylyp, til úırengen­de­rine nebári tórt-aq aı bolǵan eken. Solaı bola turǵanmen, bul jol­ǵy til konkýrsy da qyzyqty ótti. Konkýrsqa qatysýshylardyń árqaısysy otbasynda memlekettik tildi qalaı meńgerip jatqandary týraly beınesıýjet túsirip alyp kelipti. Al munyń áseri erekshe boldy. Aıtty-aıtpady, otan otba­synan bastalady demekshi, mem­lekettik tildi meńgerý de otbasy­nan bastalǵanda ǵana óz jemisin bermek. Sonyń bir aıǵaǵyndaı, erli-zaıypty Shıl: “Barlyq­tary­ńyz qoldaryńyzdy júrek tusyna qoıyńyzdar”, dep eli­miz­diń Ánuranyn shyrqaı jónel­gende tebirenbegen jan qalmady. Júırikten júırik ozar jarys­qanda demekshi, saıys sońynda qazylar alqasy bas júldeni Klıvenkonyń otbasyna berý týraly biraýyzdy sheshimge keldi. Basqa otbasylary da syı-sııa­pattan qur qalǵan joq. Osyndaı maǵynaly konkýrstardan soń áli de óz úıirin taba almaı júrgen kógenkózderimiz oıǵa túsip, tolǵanatyn shyǵar deımiz! Dáýlet SEISENULY, SEMEI. BÁRINEN DE ALDAMYZ Medısına qyzmetkerleriniń kásiptik me­re­ke­si “Jastar” stadıonynda jyldaǵyǵa uqsa­maı­tyn ózgeshe dástúrde atalyp ótti. Oǵan aýdan­dar­dan kelgen densaýlyq saqtaý jáne emdeý mekemeleriniń jetekshileri, óz salasynyń úzdik mamandary qatysty. Saltanatty sharany oblys ákimi Serik Bilálov ashyp, densaýlyq saqtaý salasynda atqarylyp jatqan ıgi isterdi aıtyp berdi. Elbasy N.Nazarbaevtyń bastamasymen qolǵa alynǵan “100 mektep, 100 aýrýhana” baǵ­dar­lamasy boıynsha 6 densaýlyq saqtaý nysa­nyn salý josparlansa, bıyl jylyna 10 myń lıtr plazma daıyndaıtyn qan ortalyǵy iske qosyldy. Ol álemdik standart boıynsha jumys isteıdi. Jyl aıaǵyna deıin Petropavl qalasynda bir aýysymda 500 naýqas qabyldaıtyn emhana men Presnov jáne Novoıshım kentterinde 90 naýqas qabyldaýǵa arnalǵan 100 tósektik aýdan­ara­lyq týbdıspanserdi paıdalanýǵa berý kózdelgen. Ústimizdegi jyldan bastap Biryńǵaı ulttyq den­saýlyq saqtaý júıesi engizilgeli medısına­lyq qyzmet kórsetý talaptary kúsheıe tústi. Bas­ty máselelerdiń biri— joǵary bilimdi dári­ger­lerdiń jetispeýi. Bul oraıda jas mamandardy áleýmettik jaǵdaı jasaý arqyly ǵana turaq­tandyryp, problemany sheshýge bolatynyn tá­ji­rıbe kórsetip otyr. Osy turǵydan alǵanda, oblys ortalyǵynda 80 páterlik kommýnaldyq jataqhananyń boı kóterýi—quptarlyq qadam. Budan tysqary Soltústik Qazaqstan medısı­na­lyq kolledjiniń júz túlegine elimizdiń medısı­na­lyq joǵary oqý oryndarynda bilimderin jal­ǵastyrý úshin oblys ákiminiń granty taǵaıyndalyp otyr. Budan keıin óz salasynyń úzdik mamandary túrli marapattarǵa ıe boldy. Taıynsha aýdandyq SES basqarmasynyń bastyǵy Moldaǵalı Ken­je­ǵara, oblystyq aýrýhananyń hırýrgııa bólim­she­siniń meńgerýshisi Qabdyrahman Saqtaǵanov, oblystyq medısınalyq qyzmetter kórsetýge aqy tóleý departamentiniń bólim bastyǵy Meń­sulý Kóshekova, Petropavl qalalyq №3 aýrý­ha­na­nyń bas dárigeri Anatolıı Ko “Qazaqstan Res­pýblıkasynyń densaýlyq saqtaý isiniń úz­digi” tósbelgisin alsa, bir top dárigerge Den­saý­lyq saqtaý mınıstrliginiń qurmet gramotalary men alǵys hattary tapsyryldy. Densaýlyq saq­taý salasynyń ardageri Valentına Pavlýhına jer­gilikti medısınalyq arnaýly oqý ornyn bitir­gen túlekterge aq jol aıtyp, sát sapar tiledi. Kásiptik biliktilikterimen el qurmetine bó­le­nip júrgen aq halatty abzal jandar sporttyń birneshe túrinen saıysqa túsip, tabandy qa­sıet­terimen tanyla bildi. Arqan tartýda Ǵ.Músirepov aýdandyq aýrýhanasy men Petropavl qalalyq emhanasynyń komandalary úzdik dep tanylsa, erler arasyndaǵy qol kúresinde V.Golýbınıs­kıı men A.Shvesov jeńimpaz atandy. Bir jastaǵy sábıler eki metr qashyqtyqqa eńbektep jarysyp, máre syzyǵyn A.Shamıǵanov birinshi bolyp qıdy. Oǵan plazmalyq teledıdar syıǵa tartyldy. 3-5 jas aralyǵynda balaqandardyń velosıpedpen jarysy da qyzyqty boldy. Jeńimpazdar men júldegerlerge oblystyq kásipodaq medısına qyzmetkerleri komıtetiniń tartý-taralǵylary tapsyrylyp, onyń sońy ásem án keshine jalǵasty. О́mir ESQALI, Soltústik Qazaqstan oblysy. JAS JÝRNALISTER SLETI Qoǵam damýyna qalam qarymymen úles qo­syp júrgen jastar sletin oblystyq ishki saıasat basqarmasy “Birligimiz jarasqan!” uranymen jalǵastyrdy. “Jigerli, ushqyr, jas qalam” V oblystyq sletke óńirdegi aýdandyq jáne qa­lalyq, oblystyq buqaralyq aqparat qural­da­rynda qalam terbep júrgen jas jýrnalıster qatysyp, egemen elimizdegi memlekettik saıasatty júrgizýmen qatar qoǵamdyq pikirdi qalyptas­tyrý­daǵy tájirıbelerin ortaǵa saldy. Sondaı-aq, olar memlekettik tildi nasıhattaý, baspa­sózdiń mártebesin kóterý, shyǵarmashylyqty shyńdaý jaıly tyń pikirlerin ortaǵa salyp, jasqa tán jalyndaryn tanyta bildi. Búgingi órkenıetke bettegen tusta saıasatpen aınalyspasań, saıasat senimen aınalysady degen sóz bar. Demek, ómir kóshinen qalmaı halyqqa ony túsindirý, jaqsy men jamannyń arajigin ashý paryz ekeni anyq. О́ńir ómirindegi búgingi ıgilikti isterdi oqyrmanǵa jetkizýde jýrna­lıs­tı­ka salasynyń maıtalmany atalǵan aǵa býyn­nyń aqyl-keńesi men kásibı tájirıbesi de jas­tar­ǵa asa qajettigi belgili. Sondyqtan da “Dos­tyq úıindegi” jas jýrnalıster sletinde olar da shaqyrylyp, urpaq úndestigi ornyǵa tústi. Jınalǵandar aldynda oblystyq ishki saıasat basqarmasynyń bastyǵy Gúljıan Súleımenova sóılep, ómir bolǵan soń jaqsy men keleńsizdik qatar júretini de bar. Jaqsysyn jarqyratsa, keleńsizdikti nazarǵa usynýda  buqaralyq aq­pa­rat quraldaryna júkteletin mindet aýqymdy eke­ni daýsyz. О́ńirdiń tynys-tirshiligin taldap, jetkize bilý, moıyndatý da qurmetke laıyq ekenine toqtaldy. Qazirgi kezde bizdiń óńirde barlyǵy 62 buqaralyq aqparat quraly bar bolsa, olardyń sapynda 1200-den astam jýrnalıst qyzmet etedi eken. Bulardyń arasynda jastyǵyna qaramastan qalamynyń ushqyrlyǵymen kózge túsip, oqyr­man jazǵanyn izdep júrip oqıtyn jas jýr­na­lıster bar. Olardyń búgin basyn qosyp, ózara tájirıbe almasýlaryna, shyǵarmashylyqtaryn shyńdaýǵa jaǵdaı jasalǵany qýanarlyq. Jastar aldynda oblystyq “Jetisý” tele­kom­panııasynyń bas dırektory Beısen Quran­bek sóılep, jas jýrnalısterge atalǵan maman­dyq­tyń júgi telejýrnalıstıkanyń qyr-syry jaı­ynda áńgimeledi. Jalpy jýrnalıstıka sala­synda tabysty jumys isteýdiń kúrdeliligi men jýrnalısterge qoıylatyn talap pen mindettiń mańyzdylyǵyna toqtaldy. Almaty oblystyq til­derdi damytý jónindegi basqarma bastyǵy Táńirbergen Qasymberkebaev qalam ustaǵan qaýymnyń memlekettik tildiń qoldanys aıasyn barynsha keńeıtýge jáne bedelin arttyrýǵa qatysty atqaryp otyrǵan mindetterdiń asa mártebeli ekendigin atap kórsetti. Jas jýr­na­lıster de sózden qur qalmady. Kóńilderin maza­la­ǵan saýaldarǵa jaýap alýǵa tyrysqan olar ja­handanýǵa  bettegen búgingi tańdaǵy  memlekettik til, qoǵamdyq pikirdi qalyptastyrýdaǵy jaýap­ker­shilik jaıly oı qozǵap, pikir aıtty. Oblys­tyq ishki saıasat basqarmasy men buqaralyq aqparat quraldaryndaǵy kásibı maman aǵa urpaq ókilderi olardyń ár suraǵyna jaýap qaıtaryp, jol siltedi. Jas jýrnalısterge aq jol tilegen slette olar syılyqtan da qur qalmady. Kúmisjan BAIJAN, Almaty oblysy.