Sýretti túsirgen – avtor
Buǵy-maral qolattaǵy sýatqa dúr etip túskende, buta-qaraǵanda terbelip otyrǵan top torǵaı pyr etip ushty. Bastaýdyń sýyn qanyp ishken soń buǵylar kúngeıge qaraı baryp, búrisip-búrisip tura qalysty. Bul mańnyń kúni de tym kelte. Kúlshedeı kún tóbeńnen tónip turǵan qaraǵaıly jotanyń tóbesin sıpaı ótip, ǵaıyp bolady. Buǵy-maral da kúnniń shýaǵy túsken ýaqytta bulaqqa bas qoıady. Qazir usqyndary júdeý-jadaý. Shańyraqtaı múıizderin jazdaı kesip, demalýshylardyń paıdasyna jaratqan. Kese sala tamshylap turǵan ystyq qandy týrıster talasa-tarmasa ishken. Buǵyshylar múıizdi qaınatyp, sorpasyn shyǵarady. Onyń bulaýy da myń da bir dertke shıpa. Eń sońynda óńdeýden ótken salaly múıizderdi týrap, shetelge jiberedi. Muny ásirese, Koreıa jaq joǵary baǵalaıdy eken. Qyzyǵyn úsh aı kóretin múıizdi janýardy qystaı baǵady, qaǵady, jemdeıdi, qajet bolsa, emdeıdi. Buǵysy bólek, maraly bólek qamalady. Qozyqalary da jeke turady.
Kúnniń kózi kete bere Qýan tysqa shyqty. Jas shamasy alpysty alqymdap qalǵan jigit aǵasynyń qımyly shıraq. Typyńdap júrip shanasyn jekti. Kúndelikti tirligi osy. Tańerteń maralǵa shóbin shashyp, jemin beredi. Keshkisin taǵy sol sharýa. Buǵy-maral da muny ábden tanyp alǵan. Bótendi alystan sezedi. Qorshaýǵa betteı berip edik, qulaǵyn qaǵyp, josyp ketýge daıyn turdy. О́r jaqtaǵy maraldar quıryqtary aǵarańdap, qaraǵaıly ormanǵa sińip kete bergende Qýan at shanamen jetkizgen shóbin atshaptyrym alańqaıdyń ár-ár jerine shashty. Naýaǵa suly saldy. Shóp sýyrý da ońaı jumys emes. Tańerteń, keshkisin kómekshiler kelip, qolushyn berisedi. Biraq negizgi salmaq, jaýapkershilik Qýannyń moınynda.
– Maǵan osy jumysym unaıdy, – dedi Qýan Boshomjıev aıyr aǵashyna súıenip turyp. – Men qalada týyp-óskenmin. Negizgi mamandyǵym qurylysshy. Osydan jıyrma jyldan astam ýaqyt buryn taǵdyr aıdap, osynda keldim. Qalanyń gazyna tunshyqqansha, osy taýdyń baýyrynda, tamyljyǵan tabıǵat aıasynda júrgenim artyq. 2001 jyldan beri buǵy baǵyp júrmin. Ol kezde múıizdi satyp alyp ketetin. Qazir em-dári jasaıdy. Qalaı degenmen, buǵy – jabaıy janýar. Tolyq qolǵa úırenbeıdi. Dalaǵa eleńdep turady. Qazir qolda. Jazda anaý beldi asyp ketedi. Sodan múıiz kesý kezinde ustaý, qamaý qıyn. Oǵan kez kelgen at ta jaraı bermeıdi. Jabaıy janýar jany qysylsa, at-matyńmen taptap ótedi. Sondyqtan minezine qaraı amaldaısyń, aldaısyń, – dep jan-jaǵyna kerbezdene qarap turǵan sulý janýarǵa jaqyndady.
Baǵym, kútim jumysy munymen ǵana shektelmeıdi. Jylda tıisti egý jumysyn júrgizedi, qan alady. Ol da ońaı emes. Shetinen kertilip bara jatqan maıa-maıa shópti ala jazdaı arnaıy brıgada daıyndaǵan. Júzdegen gektardy alyp jatqan qorshaýdy aınala tekserý jumysy taǵy bar. Áıtpegende, ıt-qus kirip ketýi ábden múmkin.
– Maral maýsymnyń basynda qozylaıdy. Qozyqalary tórt-bes kún jyńǵyl-jyńǵylǵa jasyrynyp jatady. Sodan soń ǵana aıaqtanady. Sol kezde sileýsin, túlki tis salýy múmkin. Kúndiz baqylap otyramyz. Byltyr eki sileýsin kirdi. О́te shapshań eken, kóz ilespeıdi. Eki jarym, úsh metrlik bıik tordan qarǵyp ótti, – deıdi Qýan.
Kúıek kezinde qorshaý nashar bolsa, jabaıy buǵylar da kirip ketýi múmkin. Sondyqtan atqa minip, bel-belesti asyp sozylatyn qorshaýdy tekserý de Qýannyń mindeti. Áńgime túgesilip, qoshtasar sátte:
– Buǵy sharýashylyǵyndaǵy ár maman óz mindetin jaqsy biledi. Jazdyń kúni múıiz qaınatyp, týrısterge sorpa daıyndaıtyn jumysshy bar, buǵylardy qýyp alyp kelip, stanokqa qamaıtyndar bar. Tirshilik qarbalas. Qazir ǵana ǵoı, taý ishinde jalǵyz úı otyrmyz. Maýsym ashyldy ma, óńir saıahatshylarǵa tolady da ketedi. Týrızm salasyna úlken úles qosyp otyrǵan buǵy sharýashylyqtaryna sýbsıdııa qalypty bólinse, – degen tilegin aıtty.
Sýbsıdııa joq emes, bar. Urǵashy bir basqa 10 myń teńgeden ǵana beriledi eken. Onyń ózinde qaǵaz jumysy shashetekten. Qys ishinde taý bókterinde jalǵyz otyrǵan úıdiń tútini túzý ushsyn degen tilekpen attandyq.
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Katonqaraǵaı aýdany
