Qazaqtyń keń dalasyn kúmbirlegen kúımen terbegen dáýlesker kúıshi, birtýar sazgerdiń shyǵarmashylyǵyn keńinen nasıhattaýdy maqsat etken is-sharaǵa Prezıdent keńesshisi Málik Otarbaev, Almaty oblysynyń ákimi Marat Sultanǵazıev, Nurǵısa Tilendıevtiń qyzy Dinzýhra Tilendi qatysty. Sondaı-aq zııaly qaýym ókilderi, qoǵam qaıratkerleri men óner janashyrlary boldy. О́nersúıer qaýymnyń nazaryna Nurǵısa Tilendıev memorıaldy mýzeıiniń jyljymaly kórmesi usynyldy. Onda kesh qonaqtary uly kompozıtordyń 70-ten astam jeke zatyn tamashalady.
Táńir tileýin berip, ón boıyna ónerdiń jaryq sáýlesi quıylǵan Nurǵısa Atabaıuly halqyna qaltqysyz qyzmet etip qana qoımaı, qazaq ónerin álemge áıgiledi. Sábıi dúnıege kelgende qýanǵan Atabaı ákeniń sahnadaǵy monologi kimdi de bolsyn tebirentkendeı edi. Ile óner qaıratkeriniń qoltańbasy qalǵan «Otyrar sazy» orkestri «Ata tolǵaýyn» oryndady.
«О́zderińiz biletindeı, ótken jyly qazaqtyń klassık jazýshysy Berdibek Soqpaqbaevtyń 100 jyldyǵyn joǵary deńgeıde atap óttik. Endi, mine, keń dalany kúıimen kúmbirletken ult perzenti Nurǵısa Atabaıulynyń mereıtoıyna arnalǵan halyqaralyq is-sharalar tizbegi josparlanyp otyr», degen óńir basshysy Marat Sultanǵazıev kompozıtordyń ómir deregin tarqatty.
Kúı qudiretin sanaǵa sińirip, júrekke jetkizgen áıgili kúıshi-kompozıtor, dırıjer Nurǵısa Atabaıuly asqaq Alataýdyń saf aýa, móldir bulaǵynan nár alǵan. Halyq qaharmany Ile aýdanynyń Shılikemer aýylynda 1925 jyldyń 1 sáýirinde ómirge kelgen. Qazir bul aýyl birtýar óner tarlanynyń, ıaǵnı Nurǵısa Tilendıevtiń esimimen atalady. Oblys ákimi IýNESKO kóleminde atalatyn tuǵyrly tulǵanyń 100 jyldyǵy aıasynda irgesi jańadan qalanǵan rýhanııat oshaqtaryna Nurǵısa Tilendıev esimi beriletinin, Ile aýdanynyń ortalyǵy О́tegen batyr kentinen mádenıet úıi ashylyp, aldynan eńseli eskertkishi boı kóteretinin aıryqsha atady. Sondaı-aq TÚRKSOI halyqaralyq uıymymen birlesken óner ujymdarynyń qatysýymen halyqaralyq is-sharalar ótetinin qulaǵdar etti.
«Nurǵısa Tilendıev shyǵarmashylyǵynda bir ǵana óńirdiń óner mektebin arqalaǵan joq. Onyń tutas shyǵarmashylyǵyn qarap otyrsaq, Altaıdyń tik kúıin, Arqanyń qońyr kúıin, Jetisýdyń jaısań kúıin, Syr boıynyń boılaýyq kúıin, Atyraýdyń adýyn kúılerin sheber oryndap, sonaý Qorqyttan, Asanqaıǵydan, Ketbuǵadan, berisi Qurmanǵazy men Táttimbet, Dına sııaqty kúı sańlaqtarynan bastaý alatyn kúı ónerin HH ǵasyrda búkil respýblıka boıynsha ulttyq deńgeıge kóterip, ózi de ulttyq tulǵa retinde qalyptasty jáne de ulttyq ónerimizdi búkil álemge pash etti. Qazaqqa ǵana emes, álemge ortaq tulǵa. IýNESKO 2023 jyly 42-sessııasynda, TÚRKSOI 40-sessııasynda 2025 jyldy «Tilendıev jyly» dep sheshim qabyldap, jarııa etti. Bul – memlekettiń bedeli, ultymyzdyń abyroıy», dedi Prezıdent keńesshisi Málik Otarbaev óńir jurtshylyǵyna Memleket basshysynyń zor yqylasy men sálemin jetkizip.
Merekelik is-sharaǵa jyly lebizin bildirgen Mádenıet jáne aqparat mınıstri A.Balaevanyń quttyqtaý hatyn Mádenıet komıteti tóraǵasynyń mindetin atqarýshy Aıdyn Qapashev oqyp berdi.
Qazaq óneriniń tutas dáýirine aınalǵan dáýlesker kúıshi-kompozıtordyń shyǵarmashylyǵy men ánderiniń jazylý tarıhy týraly tanymal akter Erlan Bilál tebirene syr shertti. Sóıtip, kúı kenishine boılaǵan tyńdarman júregin máńgi shyrqalatyn ásem án men kúmis kúı terbetti. Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkerleri, ánshiler Meırambek Bespaev, Tamara Asar, Aıgúl Qosanova, Mádına Sádýaqasova, Mıras pen Quralaı, Gúlnur Orazymbetova óner kórsetip, kóptiń qoshemetine bólendi.
Saltanatty keshke «Altynaı» memlekettik halyq bıi ansambli, Súıinbaı atyndaǵy Almaty oblystyq fılarmonııasy, «Úshqońyr» folklorlyq-etnografııalyq ansambliniń ónerpazdary qatysyp, án men kúıden shashý shashty.
Qazaqstannyń halyq ártisi, kúıshi
Seken Turysbekov bolsa:
«Otyrar sazynyń» qurylýy – qazaq ónerinde tyńǵa túren salǵanmen teń boldy. Kóne sarynmen kómkerilgen halyqtyq ónerdi qulpyrtty, ulttyq aspaptardy tiriltti. Sol kezdegi Nur-aǵanyń erliginiń teńdesi joq edi. Ol kisiniń ánderi men kúılerinde, fılmge jazǵan mýzykasynda qaıtalanbas qoltańbasy jatyr», dep túıdi.
Ulttyq óner qoryna mol mura qaldyrǵan aqıyq óner ıesi Nurǵısa Tilendıevtiń shyǵarmashylyǵyn tarqatar bolsaq, ol «Altyn taýlar» operasynyń (Q.Qojamııarovpen birge), «Dostyq jolymen» baletiniń (L.Stepanovpen birge), «Orteke» balet-poemasynyń, «Meniń Qazaqstanym» kantatasynyń, orkestrge arnalǵan «Poema», «Ata tolǵaýy», «Aqsaq qulan», «Aqqý», «Arman», «Mahambet», «Kósh kerýen» poemalary men «Halyq qýanyshy», «Qaırat», «Jeńis saltanaty» atty kirispelerdiń, 400-ge tarta án men romanstyń avtory. 50-den astam dramalyq qoıylymǵa, 19 kórkem fılmge, 17 mýltıplıkasııalyq fılmge, 14 derekti-hronıkalyq fılmge mýzyka jazdy. Máselen, Nurǵısa Tilendıev mýzykasyn jazǵan M.Áýezovtiń, Sh.Aıtmatovtyń, Á.Tájibaevtyń pesalary, sondaı-aq «Qyz Jibek», «Qıly kezeń», «Meniń atym – Qoja» fılmderi, «Qarlyǵashtyń quıryǵy nege aıyr?», «Aqsaq qulan» mýltfılmderi qazaq sahnasy men ekran óneriniń klassıkasyna aınaldy.
Almaty oblysy,
Qonaev qalasy
