Tarıh • 05 Naýryz, 2025

Búgin Álıhan Bókeıhannyń týǵan kúni

153 ret
kórsetildi
1 mın
oqý úshin

Sanaly ǵumyryn el múddesine arnaǵan «Alash» qozǵalysynyń jetekshisi Álıhan Bókeıhannyń týǵanyna bıyl 159 jyl toldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Búgin Álıhan Bókeıhannyń týǵan kúni

Foto: ashyq derekkóz

Ol HH ǵasyr basynda qazaqtyń til, jer, adam quqy men halyq bostandyǵy jolynda kúresken eren tulǵa. «Alash» dep atqa qonǵan zııaly azamattar el úshin aıanbaı eńbek etip, memleketshildiktiń ozyq úlgisin kórsetti.

Á.Bókeıhan 1905 jyldan bastap Reseı konstıtýsııalyq-demokratııalyq partııasynyń (kadetter) múshesi bolady.Osy jyly Ahmet Baıtursynuly, Mirjaqyp Dýlatuly, Jaqyp Aqbaevpen birge áıgili Qarqaraly petısııasyn uıymdastyrýshylardyń biri boldy. Petısııada dinı senim bostandyǵy, derbes mektepter men meshitter salý jáne ashý tártibi, qazaq, tatar, arab tilindegi dinı kitaptarǵa senzýrany joıý, týý týraly tirkeý tártibin dinı basqarma oryndaryna berý, shetelge shyǵatyn pasport berýdiń zańdy tártibin belgileý syndy mańyzdy máseleler kóterilgen.

Al 1917 jyly Álıhan qazaq tarıhyndaǵy alǵashqy saıası uıym Alash partııasyn uıymdastyrýǵa kirisedi, artynsha jeltoqsan aıynda Alash avtonomııasyn jarııalaıdy. Onyń úkimeti bolyp Alashorda qurylady. Qazaq dalasyndaǵy tuńǵysh úkimettiń tóraǵasy bolyp Álıhan Bókeıhan taǵaıyndalady.

Alashorda kóseminiń  murasy ár salaǵa arnalǵan myńdaǵan ocherkter men maqalalardan turady. Olar Reseı men qazaq eliniń barlyq basylymdarynda jaryq kórdi. Zertteýshi ǵalymnyń, kórnekti pýblısıst Álıhannyń ekonomıka, ádebıettaný, ormantaný, aýylsharýashylyq salalaryna arnalǵan kóptegen jazbalary saqtalǵan. Buǵan qosa Álıhan Bókeıhan alǵashqy abaıtanýshylardyń biri bolyp sanalady.

Sońǵy jańalyqtar

Qaýqarly qus fabrıkasy

Ekonomıka • Búgin, 09:05

Qarashyǵanaqtyń «kindigin kesken»

Eńbek • Búgin, 09:00

Talap pen tájirıbe

Jumysshy mamandyqtar jyly • Búgin, 08:55

Qazaq toıynyń tólqujaty

Rýhanııat • Búgin, 08:53

Sıfrlyq dáýirdegi kıno óneri

Qoǵam • Búgin, 08:50

Bir táýlikte – 8,3 mıllıon dana

Ǵalam ǵajaptary • Búgin, 08:45

Tehnıkanyń tilin biletin sheber

Eńbek • Búgin, 08:42

Tálimger tálimi

Qoǵam • Búgin, 08:38

Erekshe músin jasaıtyn sheber

О́ner • Búgin, 08:35

Tabyl Qulyıas qazynasy

Qoǵam • Búgin, 08:30

Eń úlken kitap dúkeni

Ǵalam ǵajaptary • Búgin, 08:23

Syr súleıleriniń sarqyty

Rýhanııat • Búgin, 08:18