Aımaqtar • 18 Naýryz, 2025

Uıqysyz túnder bastaldy

41 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Batys Qazaqstan oblysynda kún kúrt jylynyp, qar erip, kók­temgi sý tasqynynyń qarbalasy bastaldy. О́ńirde oblys­tyq mańyzy bar bir joldy, aýdandyq mańyzy bar alty joldy sý basyp, qatynas ýaqytsha toqtady.

Uıqysyz túnder bastaldy

Oblystyq tótenshe jaǵdaılar departamenti keshe birneshe eldi mekenmen aradaǵy jol búlinip, qatynas toqtaǵanyn habarlady. Terekti aýdanynda Saryómir men Dýana arasyndaǵy dala jolyn úsh jerden qar sýy basyp ótken. Osy aýdandaǵy Qandyq, Qumaqsaı, Tóń­keris aýyldaryna baratyn jolǵa da sý tolyp, qozǵalysqa bóget jasady. Qaratóbe aýdanyndaǵy Aqtaısaı aýylyna, Shyńǵyrlaý aýdanyndaǵy Ardaq, Aqtaý aýyldaryna da baratyn jol ýaqytsha jabyldy. «Qazirgi ýaqytta aýdandyq mańyzy bar 5 joldyń 8 bóligi qalpyna keltirildi, qalǵan bir bólikte áli sý ótip jatyr», dep ha­bar­lady departamenttiń baspasóz qyzmeti.

Oblystyq mańyzy bar «Bórli–Aqsaı–Jympıty» avtojolynyń 134-shaqyrymynda, Syrym aýdanyna qarasty Araltóbe aýylynyń mańynda Shiderti ózeniniń sý deńgeıi kúrt kóterilip, ýaqytsha kópirdiń kireberis joldaryn sý shaıyp ketken. Bul jerde qazir arnaıy tehnıka men mamandar kezekshilikte tur. Qajetti materıaldar, qum men qıyrshyq tas daıyndalǵan, qapshyqtar qummen toltyrylyp jatyr. Sý saıabyr tapsa, jol qatynasy qalpyna keltiriledi.

Premer-mınıstr Oljas Bek­tenov sý tasqynyna qarsy is-sha­ralardy úılestirý jónindegi res­pýblıkalyq shtab otyrysyn ótkizip, jıynda oblys ákimi Narıman Tóreǵalıev óńirde kóktemgi sý tas­qynynyń aldyn alý maqsatynda jasalyp jatqan sharalar týraly esep bergen edi.

«Uzyndyǵy 143 shaqyrym bolatyn 81 qorǵanys bógeti salyndy, 9 shaqyrym sý burý arnasy, 93 shaqyrym aryq qazyldy, eldi mekenderge 582 metrlik sý ótkizý qubyry ornatyldy, 74 shaqyrym magıstraldyq kanal tazartyldy. Oblystaǵy barlyq sýqoımasy tranzıttik rejimde jumys istep tur», dep málim etti N.Tóreǵalıev.

О́ńirde materıaldyq-teh­nı­kalyq resýrs qory jasaqtalǵan. 1,8 myń arnaıy tehnıka, 123 júzý quraly, 455 motopompa, 4 myńnan astam qyzmetker bir táýlikte iske qosyla alady. Sonymen qatar 12 myń tonnadan astam ınertti materıal, 413 myń qap, 423 tonna janar-jaǵarmaı qory daıyn tur. 95 myńnan astam qum salynǵan qap ázirlengen. 32 myń adam ornalasa alatyn 317 ýaqytsha evakýasııalyq beket daıyndaldy. Sondaı-aq tórt túlik maldy qaýipsiz aımaqqa kóshirý úshin 195 arnaıy oryn belgilendi.

Oblystyq sý tasqynyna qarsy shtab jumysyn 10 naýryzda bas­tap ketken. Qazir sý tasqynyna daıyndyq jumysy qarqyndy júrip jatyr. 27 shaqyrym sý burý arnasy, 62 shaqyrym aryq, 1 200-den astam sý ótkizý qubyry tazartyldy.

Oral qalasynda kóktemgi sý tas­qy­nynyń aldyn alý, muz kep­telisterin boldyrmaý maq­sa­tyn­da ózenderdiń muzyn jarý bas­tal­dy. Shaǵan, Derkól ózenderi ja­ıyl­malarynyń 10 bóliginde, barlyǵy 10 myń sharshy metr aýmaqta muz jarylady. Budan bólek, 5200 oıyq oıylyp, 13 myń sharshy metr­den astam muz kesilgen. «Jaǵdaı tolyq baqylaýda. Qajet jaǵ­daıda táýlik boıy kezek­shilik uı­­ymdastyramyz», deıdi Oral qa­la­­lyq TJB bastyǵynyń minde­tin ýa­qytsha atqarýshy Oljas Ábdi­rahman.

«Qazgıdromet» mekemesi qazir óńirdegi ózenderdiń kúndelikti sý deńgeıin muqııat qadaǵalap otyr. Keıingi táýlikte Jaıyq ózenindegi sý deńgeıi Jarsýat aýylynyń tusynda +13, Iаnvarsev aýyly mańynda +46, Oral qalasynda +46, Kóshim aýylynda +24 sm kóterilgen. Kóp jerde muz qozǵala bastaǵan, ózenniń jıe­gine sý tolǵan. Oral qalasy tusynda ózenniń qaýipti deńgeıi 850 sm bolsa, qazir 301 sm-ge jetti. Iаǵnı dabyl qaǵýǵa áli erte. Reseı aýmaǵyndaǵy Irekli sýqoımasynan sekýndyna 201 tekshe metr sý túsip jatyr.

О́ńirdegi Shaǵan, Derkól, Shyń­ǵyrlaý, Shiderti, О́leńti, Bul­dyrty, Qaldyǵaıty sekildi shaǵyn ózenderden de ázirge qaýip joq. Derkól ózeni Tasqala, Zelenov, Be­les aýyldary tusynda táýlik ishinde tómen tústi, Shejin ózeniniń sý deńgeıi de azaıdy, Kópirań­qaty ózeni Alǵabas aýyly tusynda bir táýlikte 63 sm tómen tústi. Mamandar birneshe ózen boıynsha qaýipti kezeń artta qaldy dep otyr.

«Qazgıdromet» mamandarynyń habarlaýynsha, oblys aýmaǵynyń basym bóliginde qar tolyq erip ketken. 15-18 naýryz aralyǵynda Bórli, Terekti, Shyńǵyrlaý, Sy­rym, Qaratóbe aýdandaryndaǵy ózen­derde sý deńgeıi eń joǵarǵy me­jesinen ótip, sabasyna túsýi kerek. Jaıyq ózenine osy kóktemde keletin sý kólemi 3,2-5,2 mlrd tekshe metrden aspaıdy deıdi mamandar. Salystyrar bolsaq, byltyr kóktemde Jaıyqqa 11 mlrd tekshe metrden astam sý kelgen eken. Bıyl sý 2-2,5 esege az bolady dep boljanyp otyr.

 

Batys Qazaqstan oblysy