FÝTBOLDY OILAP TAPQANDAR AÝYLYNA QAITTY

Al qazylar ádil bola almaı jatyr... Bastaldy! Shırek fınalǵa ótý úshin tula boıyndaǵy baryńdy syǵyp berip, eshqandaı qatelikke jol bermeýiń kerek. Bul toptyq kezdesý emes, endigi jeńilgenge úmit joq. Álem chempıonaty esigin ishinen aıqara jaýyp alady. Fýtbol alamany báıgesine dúnıe júzindegi eń myqty sana­latyn memleketter Prezıdentteri­niń de yqpal etýge kúshi jetpeıdi. Aljırdi eki taımǵa júk qyp artqan qosymsha mınýtta gol salyp utyp, pleı-offqa ótken AQSh quramasyn arnaıy qut­tyqtaǵan Barak Obama kelesi matchta Ganany da utyp, Amerıka baıraǵyn kóterýdi tilep edi. Afrıka qurlyǵy quramalary­nan jalǵyz qalǵan Gana Barak Obama tizerlep otyryp, qıylyp otyryp ótinse de memleketiniń namysyn bermek emes. Solaı boldy da. Qara marjan jigitter eki taım boıy basymdylyqtaryn aıqyn ańǵartty. Oıynyń 5-i mınýtynda-aq Kevın-Prıno Boateng alań ortasynan dop qaqshyp alyp, AQSh qaqpasyna jalǵyz ózi súrkil saldy. Onyń on bes metr jerden kerilip tepken dobyn Tım Kovard ustaı almaǵan. Amerıkalyqtardy qorǵanys shebine kirgizbeý úshin bar amal-aıla jasap júrgen ganalyqtar óz aıyp alańynda tártip buzdy. On bir metrlikti Donovan jaqsy-aq paıdalandy. Esep teńelip, amerı­kalyqtar kóńilderin demdegeni­men qara marjan jigitter kelis­pegen eken. Tóreshi belgilegen qosymsha mınýttarda Asamao Gıan amerıka­lyqtardyń qaqpa tórin týlatyp ketti. Esep – 2:1. Teke jáýmit arǵymaqtaı oıqastaǵan ganalyqtar shırek fınalǵa ótti. Al Port Elızabet sta­dıo­nynda ótken Ýrýgvaı-Ońtústik Koreıa kezdesýi 2:1 esebimen aıaq­taldy. Koreı Lı Chhýn En soqqan golǵa ýrýgvaılyqtar surmergeni Lýıs Sýares eki ádemi golmen jaýap berdi. Bas bapker Oskar Tabarestiń kóńili toq. “Bizdiń qurama kez kel­gen qarsylastyń qutyn qashyra­dy. Ár match saıyn oıyn órnegi kúsheıip kele jatyr” deıdi ol. Endi olar shırek fınalda gana­lyqtarmen kezdesedi. Al fýtboldy oılap tapqan eldiń jigitteri aıtýly nemis ma­shınasynyń asýynan óte almady. Germanııa – Anglııa 4:1. Gol soqqandar: Kloze 20 (1:0), Po­dolskıı 32 (2:0), Apson 37 (2:1), Mıýller 68 (3:1), Mıýller 70 (4:1). Nemister alańǵa tas-túıin shyq­qandaryn alǵashqy on mı­nýttyń ishinde-aq tanytty. Mesýt Ozıl qorǵanysty buzyp jaryp, qaqpany kózdegende Djeıms áýpirimmen qutqaryp qaldy. Osydan keıin aǵylshyndardyń qorǵanysynyń syr beretindigi baıqalǵan. Noıer óz qaqpasy tusynan shirene tepkende dop qarsy jaq qaqpa mańynda oıqas­tap júrgen Kloze men qorǵaýshy Apsonnyń ortasyna tústi. Kloze sol qapta­lynda kele jatqan Apsondy uzyn qoly­men tirep alǵa oz­dyr­maǵan kúıi qaq­pa­ǵa jetti. Djeıms te qarsy atylǵan. Qu­lap bara jatyp ja­­nynan dopty teýip úlgerdi Kloze. Aǵyl­shyndar ózdi-ózine kelgenshe araǵa on mınýt salyp Po­dolskıı gol salyp ketti. Sol qanatpen sý betindegi qaıyqtaı syrǵyǵan Mıýller aıyp alańy tusynan qaptaldasyp kelip qalǵan Podol­skııge ádemi pas bergen. Taǵy da qorǵaýshylardyń qateligi. Qaqpa ashyq qaldy. Aǵylshyndar jaǵdaı týra osyndaı bolady degendi kútpese kerek. Eýropadaǵy básekeles eki quramanyń arasyndaǵy kezdesý­lerdiń on ekisinde aǵylshyndar, on matchta nemister jeńis toıyn toılaǵan eken. Bes kezdesý teń aıaqtalǵan. Syralǵy qarsylasqa alǵashqy taımda-aq tizgindi berýge basqa-basqa, biraq aǵylshyndar kelis­peıdi. Lempardtyń aıyp alańy­nyń syrtynan tepken dobyn qorǵaýshy Apson baspen qaqpaǵa darytqan. Araǵa mınýt salyp sol Lempard oıyndy terezesi teń jaǵdaıǵa jetkizgen edi. Ol tepken dop nemisterdiń qaqpasy mańdaıshasyna tıip, jerge soǵylyp qaıta mańdaı­shadan serpilgende Noıer ustap aldy. Vıdeoqaıtalaý doptyń qaqpa syzyǵynan ishke engenin anyq kórsetkenimen ýrýgvaılyq qazy Horheniń sol mezet kózi jet­pedi. Sanaǵan joq. Fabıo Kapello kókke ushyp, jerge túskenimen, joq saqalyn julǵanymen arbıtr­dyń sheshimin eshkim buza almaıdy. Ekinshi taımda aǵyl­shyndar nemis­ter qaqpa­syna lap qoıdy. Dje­rard, Defo bastaǵan noıandardyń gol soǵatyn múmkin­dikteri boldy. Ysqaıaq aǵylshyndar shabýylmen bas qatyryp júrgende sharýalaryna tastaı nemister esepti eselep ketti. Mıýller jaýapsyz eki gol soqty. Aǵylshyndar kádimgideı eseńgirep qaldy. Oıynnan soń Fabıo Kapello Germanııa qura­ma­synyń jaqsy oınaǵanyn aıtty. “Mundaı matchta árbir detal jaýapty ról atqarady. Tóreshiniń Lempardtyń soqqan golyn eseptemeýi oıyn órnegine qatty áser etti” deıdi ol. Torontoda “úlken jıyrma­lyq­tyń” sammıtinde keleli máse­l­e­l­er­di talqylap jatqan Germa­nııa kans­­leri Angela Merkel men aǵyl­­shyndardyń premer-mınıstri De­vıd Kemerton fýtboldy birge tama­shalaǵan eken. Aǵylshyn premer- mınıstri nemisterdiń jaq­sy oıyny­men áriptesin quttyqtaǵan. “Men áli oıynnyń yrqynan shyǵa almaı júrmin, – depti Mer­kel. Bizdiń fýtbolshylar óte jaq­sy oıyn kórsetti. Ári qaraı da jol­dary ońǵarylatyna tilek­tespin”. Endi Germanııa shırek fınalda Meksıkany 3:1 esebimen jolda qaldyrǵan Argentınamen jasyl alańǵa shyǵady. Álem chempıonatynyń aldynda Argentına quramasynyń bas bap­keri Maradonany synǵa alǵandar kóp bolǵan. Sonyń biri dańqty Pele Dıegonyń bapker­ligine shek keltirgen. Maradonada qarap qalý­shy ma edi. “Peleniń murajaıda tu­ra­tyn ýaqyty boldy. Aqyly ar­typ bara jatsa basyna maılap jaq­syn” degen syńaıda burq ete qalǵan. Qorǵanysty emes, shabýyldy jaqsy kóretin Maradonanyń shá­kirt­teri birinshi taımda-aq máse­leni sheship tastady. Oıyn­nyń 26-mınýtynda Karlos Teves sal­ǵan gol eki quramanyń sál bol­ma­ǵanda tóbelesip qalýyna se­bep­ker bola jazdady. Qorǵaý­shy­lardy qoǵadaı japyryp aıyp alańyna jetken Messı qaqpa mańynda tur­ǵan Teves­ke dop asyr­ǵan. Qaq­pa­shy Pe­res alyp úl­­­­­ge­re al­ma­dy. Sol kez­de Te­ves bas­­pen kir­­­g­izip jiber­di. Beı­netaspa Te­ves­tiń of­saıd­­ta tur­ǵa­nyn kór­setti. Argentı­na­lyqtar da, mek­sıkalyqtar da qany boı­laryna syı­maı júretin órshil ulttar. Birinshi taım­nan soń she­shi­netin ból­mege bettep ba­ra ja­typ, ta­ǵy da sheki­sip qala jazdap­ty. Al­ Igýaın qarsy qaqpa janynda jemtigin izdegen búr­kitteı shúıligip júr edi. Osorıo áriptesine dop asyrmaq bolyp ońbaı qatelesti. Igýaın ilip áketti. Gol! 2:0. Ekinshi taımda Teves jıyrma bes metr qashyqtyqtan ádemi gol saldy. Meksıkalyqtar da qarap qalmaǵan. Birneshe ret Argentına qaqpasynyń aldynda atoı salyp, qaqpanyń kiltin asha jazdady. 71-mınýtta Havı Ernandes degenine jetti. Esep 3:1. Kún ótken saıyn Álem chem­pıonatynyń qyzyǵy kóbeıip keledi. Shyjyǵy da jetkilikti. Anglııa quny at basyndaı altynǵa bergisiz dobyn urlatyp aldy. Argentınalyq Tevestiń offsaıdtan salǵan doby esepteldi. Bul – tóreshilerdiń kópe-kóri­neý qateligi. Al FIFA kózin jumyp, qulaqtaryn qos ala­qanymen jaýyp otyr. Baqtııar TAIJAN.