Al qazylar ádil bola almaı jatyr...
Bastaldy! Shırek fınalǵa ótý úshin tula boıyndaǵy baryńdy syǵyp berip, eshqandaı qatelikke jol bermeýiń kerek. Bul toptyq kezdesý emes, endigi jeńilgenge úmit joq. Álem chempıonaty esigin ishinen aıqara jaýyp alady.
Fýtbol alamany báıgesine dúnıe júzindegi eń myqty sanalatyn memleketter Prezıdentteriniń de yqpal etýge kúshi jetpeıdi.
Aljırdi eki taımǵa júk qyp artqan qosymsha mınýtta gol salyp utyp, pleı-offqa ótken AQSh quramasyn arnaıy quttyqtaǵan Barak Obama kelesi matchta Ganany da utyp, Amerıka baıraǵyn kóterýdi tilep edi.
Afrıka qurlyǵy quramalarynan jalǵyz qalǵan Gana Barak Obama tizerlep otyryp, qıylyp otyryp ótinse de memleketiniń namysyn bermek emes. Solaı boldy da.
Qara marjan jigitter eki taım boıy basymdylyqtaryn aıqyn ańǵartty. Oıynyń 5-i mınýtynda-aq Kevın-Prıno Boateng alań ortasynan dop qaqshyp alyp, AQSh qaqpasyna jalǵyz ózi súrkil saldy. Onyń on bes metr jerden kerilip tepken dobyn Tım Kovard ustaı almaǵan.
Amerıkalyqtardy qorǵanys shebine kirgizbeý úshin bar amal-aıla jasap júrgen ganalyqtar óz aıyp alańynda tártip buzdy. On bir metrlikti Donovan jaqsy-aq paıdalandy. Esep teńelip, amerıkalyqtar kóńilderin demdegenimen qara marjan jigitter kelispegen eken. Tóreshi belgilegen qosymsha mınýttarda Asamao Gıan amerıkalyqtardyń qaqpa tórin týlatyp ketti. Esep – 2:1. Teke jáýmit arǵymaqtaı oıqastaǵan ganalyqtar shırek fınalǵa ótti.
Al Port Elızabet stadıonynda ótken Ýrýgvaı-Ońtústik Koreıa kezdesýi 2:1 esebimen aıaqtaldy. Koreı Lı Chhýn En soqqan golǵa ýrýgvaılyqtar surmergeni Lýıs Sýares eki ádemi golmen jaýap berdi.
Bas bapker Oskar Tabarestiń kóńili toq. “Bizdiń qurama kez kelgen qarsylastyń qutyn qashyrady. Ár match saıyn oıyn órnegi kúsheıip kele jatyr” deıdi ol.
Endi olar shırek fınalda ganalyqtarmen kezdesedi.
Al fýtboldy oılap tapqan eldiń jigitteri aıtýly nemis mashınasynyń asýynan óte almady.
Germanııa – Anglııa 4:1.
Gol soqqandar: Kloze 20 (1:0), Podolskıı 32 (2:0), Apson 37 (2:1), Mıýller 68 (3:1), Mıýller 70 (4:1).
Nemister alańǵa tas-túıin shyqqandaryn alǵashqy on mınýttyń ishinde-aq tanytty. Mesýt Ozıl qorǵanysty buzyp jaryp, qaqpany kózdegende Djeıms áýpirimmen qutqaryp qaldy.
Osydan keıin aǵylshyndardyń qorǵanysynyń syr beretindigi baıqalǵan. Noıer óz qaqpasy tusynan shirene tepkende dop qarsy jaq qaqpa mańynda oıqastap júrgen Kloze men qorǵaýshy Apsonnyń ortasyna tústi.
Kloze sol qaptalynda kele jatqan Apsondy uzyn qolymen tirep alǵa ozdyrmaǵan kúıi qaqpaǵa jetti. Djeıms te qarsy atylǵan. Qulap bara jatyp janynan dopty teýip úlgerdi Kloze. Aǵylshyndar ózdi-ózine kelgenshe araǵa on mınýt salyp Podolskıı gol salyp ketti. Sol qanatpen sý betindegi qaıyqtaı syrǵyǵan Mıýller aıyp alańy tusynan qaptaldasyp kelip qalǵan Podolskııge ádemi pas bergen. Taǵy da qorǵaýshylardyń qateligi. Qaqpa ashyq qaldy.
Aǵylshyndar jaǵdaı týra osyndaı bolady degendi kútpese kerek. Eýropadaǵy básekeles eki quramanyń arasyndaǵy kezdesýlerdiń on ekisinde aǵylshyndar, on matchta nemister jeńis toıyn toılaǵan eken. Bes kezdesý teń aıaqtalǵan.
Syralǵy qarsylasqa alǵashqy taımda-aq tizgindi berýge basqa-basqa, biraq aǵylshyndar kelispeıdi. Lempardtyń aıyp alańynyń syrtynan tepken dobyn qorǵaýshy Apson baspen qaqpaǵa darytqan. Araǵa mınýt salyp sol Lempard oıyndy terezesi teń jaǵdaıǵa jetkizgen edi.
Ol tepken dop nemisterdiń qaqpasy mańdaıshasyna tıip, jerge soǵylyp qaıta mańdaıshadan serpilgende Noıer ustap aldy. Vıdeoqaıtalaý doptyń qaqpa syzyǵynan ishke engenin anyq kórsetkenimen ýrýgvaılyq qazy Horheniń sol mezet kózi jetpedi. Sanaǵan joq. Fabıo Kapello kókke ushyp, jerge túskenimen, joq saqalyn julǵanymen arbıtrdyń sheshimin eshkim buza almaıdy. Ekinshi taımda aǵylshyndar nemister qaqpasyna lap qoıdy. Djerard, Defo bastaǵan noıandardyń gol soǵatyn múmkindikteri boldy.
Ysqaıaq aǵylshyndar shabýylmen bas qatyryp júrgende sharýalaryna tastaı nemister esepti eselep ketti. Mıýller jaýapsyz eki gol soqty. Aǵylshyndar kádimgideı eseńgirep qaldy.
Oıynnan soń Fabıo Kapello Germanııa quramasynyń jaqsy oınaǵanyn aıtty. “Mundaı matchta árbir detal jaýapty ról atqarady. Tóreshiniń Lempardtyń soqqan golyn eseptemeýi oıyn órnegine qatty áser etti” deıdi ol.
Torontoda “úlken jıyrmalyqtyń” sammıtinde keleli máselelerdi talqylap jatqan Germanııa kansleri Angela Merkel men aǵylshyndardyń premer-mınıstri Devıd Kemerton fýtboldy birge tamashalaǵan eken. Aǵylshyn premer- mınıstri nemisterdiń jaqsy oıynymen áriptesin quttyqtaǵan.
“Men áli oıynnyń yrqynan shyǵa almaı júrmin, – depti Merkel. Bizdiń fýtbolshylar óte jaqsy oıyn kórsetti. Ári qaraı da joldary ońǵarylatyna tilektespin”.
Endi Germanııa shırek fınalda Meksıkany 3:1 esebimen jolda qaldyrǵan Argentınamen jasyl alańǵa shyǵady.
Álem chempıonatynyń aldynda Argentına quramasynyń bas bapkeri Maradonany synǵa alǵandar kóp bolǵan. Sonyń biri dańqty Pele Dıegonyń bapkerligine shek keltirgen. Maradonada qarap qalýshy ma edi. “Peleniń murajaıda turatyn ýaqyty boldy. Aqyly artyp bara jatsa basyna maılap jaqsyn” degen syńaıda burq ete qalǵan.
Qorǵanysty emes, shabýyldy jaqsy kóretin Maradonanyń shákirtteri birinshi taımda-aq máseleni sheship tastady. Oıynnyń 26-mınýtynda Karlos Teves salǵan gol eki quramanyń sál bolmaǵanda tóbelesip qalýyna sebepker bola jazdady. Qorǵaýshylardy qoǵadaı japyryp aıyp alańyna jetken Messı qaqpa mańynda turǵan Teveske dop asyrǵan. Qaqpashy Peres alyp úlgere almady. Sol kezde Teves baspen kirgizip jiberdi. Beınetaspa Tevestiń ofsaıdta turǵanyn kórsetti.
Argentınalyqtar da, meksıkalyqtar da qany boılaryna syımaı júretin órshil ulttar. Birinshi taımnan soń sheshinetin bólmege bettep bara jatyp, taǵy da shekisip qala jazdapty.
Al Igýaın qarsy qaqpa janynda jemtigin izdegen búrkitteı shúıligip júr edi. Osorıo áriptesine dop asyrmaq bolyp ońbaı qatelesti. Igýaın ilip áketti. Gol! 2:0.
Ekinshi taımda Teves jıyrma bes metr qashyqtyqtan ádemi gol saldy. Meksıkalyqtar da qarap qalmaǵan. Birneshe ret Argentına qaqpasynyń aldynda atoı salyp, qaqpanyń kiltin asha jazdady. 71-mınýtta Havı Ernandes degenine jetti. Esep 3:1.
Kún ótken saıyn Álem chempıonatynyń qyzyǵy kóbeıip keledi. Shyjyǵy da jetkilikti.
Anglııa quny at basyndaı altynǵa bergisiz dobyn urlatyp aldy. Argentınalyq Tevestiń offsaıdtan salǵan doby esepteldi.
Bul – tóreshilerdiń kópe-kórineý qateligi. Al FIFA kózin jumyp, qulaqtaryn qos alaqanymen jaýyp otyr.
Baqtııar TAIJAN.