Baıaǵyda, M.Áýezovtiń «Qarash-qarash oqıǵasy» hıkaıatynda bas keıipker Baqtyǵul ustaǵan berdeńke osyndaı. Amerıka ofıseri Haırem Berdan 1870 jyly oılap tapqan bul qarýdyń patentin orys ımperııasy satyp alyp, Týla qarý jasaý zaýytynda shyǵaryp, patshalyq aýmaǵyna taratqan. Ol kezdegi orystyń qarýy budan áldeqaıda sapasyz bolǵan. Jalpy sany 360 myńdaı shyǵarylǵan eken. Sol kezde biraz danasy qazaq dalasyna da jetken bolýy kerek. Baqtyǵul qas jaýy Jarasbaıdy jartastan kózdep atatyn berdeńkeniń bul túri uńǵysy uzyn bolǵandyqtan, alystan tıedi.
Sońǵy ret Reseı ımperııasy ony Birinshi dúnıejúzilik soǵysta qoldanǵan. 1916 jyly maıdandaǵy armııadan alynyp, tyldaǵy bólimderge taratylǵan kórinedi.
Qazir mundaı berdeńkeni keńestik kınofılmderde ormanshylar men partızandardyń qolynan jıi kórýge bolady. Keıin olardyń qalǵan danalary ańshylyq qarý retinde satylǵan. Bul úshin myltyqtardy bytyramen atýǵa bolatyndaı etip zaýyttyq tásilmen ózgertken.
Sarapshylardyń baǵalaýynsha, aqqaıyńdyq turǵynnyń myltyǵy 30-jyldarǵa deıin ózgertilgen.
Al Aqqaıyń turǵynyna otbasylyq muramen qosh aıtysýyna týra keldi. О́ıtkeni myltyqty tirkelmegen qarý retinde polısııa tárkilep, ári ıesin ákimshilik jaýapkershilikke tartty.
Soltústik Qazaqstan oblysy