BÁITEREKTIŃ BUTAQTARY

Biz – qazaqstandyqtarmyz! “Egemen Qazaqstan” el gazeti retinde memleket ómirindegi eleýli oqıǵalardyń qaı-qaısy­syna da qatysyp, óz únin qosyp otyrady. Osy oıdyń taǵy bir dáleli – basylymnyń keshe As­ta­nadaǵy Beıbitshilik jáne ke­lisim saraıynda ótkizgen foto­kórmesi. “Erteń osy ǵımaratta Eýro­pa­daǵy Qaýipsizdik pen yntymaq­tastyq uıymynyń tózimdilik pen kemsitpeýshilik jónindegi joǵary deńgeıdegi konferensııasy ashy­lady. Osy oqıǵanyń aldynda “Ege­men Qazaqstan” respýblı­ka­lyq gazeti” aksıonerlik qoǵamy Qazaqstan halqy Assambleıasymen birlese otyryp, “Qazaqstan – dostyq pen kelisim mekeni” atty fo­tokórme uıymdastyrýdy oryn­dy dep tapty”, dedi kórmeni ashar­daǵy kirispe sózinde basylym basshysy Saýytbek Abdrahmanov. Kórmege osy taqyryptyń tań­dalýy da, onyń EQYU aıasyndaǵy alqaly jıyn ótip jatqan ǵıma­ratta uıymdastyrylýy da zańdy. Rasynda da, Qazaqstan Respýblı­kasynyń óz táýelsizdiginiń 20 jyl­ǵa da jetpeıtin tarıhynda ál­em­ge áıgili memleketke aına­lý­ynda, saıasaty turaqty, eko­no­mı­kasy qýatty el retinde moıyndalýynda, keshegi keńestik keńistiktegi elder ara­synan tuńǵysh ret, Azııa qurlyǵyndaǵy memleketter arasynan tuńǵysh ret, túrki tildes memleketter arasynan tuńǵysh ret Eýropadaǵy Qaýipsizdik pen yntymaq­tas­tyq uıymyna tóraǵalyqqa saılanýynda osy máseleniń, ıaǵnı kóp tildi, kóp dindi, kóp etnosty elde dostyq pen kelisim ahýalyn saqtaýǵa qol jetkizýiniń de úlken orny boldy. Prezıdent Nursultan Ábishuly Na­zarbaev egemendiktiń eleń-alańynan, táý­elsizdiktiń tańsári shaǵynan bizdiń basty baılyǵymyz – birlik ekendigin, kópet­nosty memlekettiń álsizdigi emes, qaıta qýattylyǵynyń bir belgisi retinde qa­raýǵa bolatyndyǵyn talmaı aıtyp, keń baıtaq Qazaqstanǵa ár ǵasyrda, ár kezeńde, ár túrli jaǵdaıda kelgen barlyq etnostardyń mádenıetin, tilin, dástúrin damytýǵa qajetti jaǵdaılardy jasaýmen keledi. Sonyń arqasynda talaılar ult­aralyq shıelenister aldymen osy jerden shyǵady dep boljam jasaǵan Qazaqstan kerisinshe, dostyq pen kelisimniń úıre­nerlik úzdik úlgisine aınaldy. Qazaq­stan­nyń etnosaralyq tatýlyqty saqtaýdaǵy modeli búginde búkil álemge tanymal bolyp otyr. Basylym basshysy uly Abaıdyń: “Adamzattyń bárin súı baýyrym dep”, degen óleń jolyn mysalǵa keltire otyryp, Qazaqstan halqy aqyn atanyń osy amanatyna adaldyǵynyń arqasynda sútteı uıyp, ortaq Otanynyń – táýelsiz Qazaqstannyń órken jaıǵanyna kýá bo­lyp otyr. Prezıdentimiz Qazaqstannyń basty baılyǵy onyń jer qoınaýyndaǵy qazynasy, munaıy men gazy emes, adam­dary, adamdardyń júregindegi jylylyq, jarastyq, bir úıdiń balasyndaı, bir qoldyń salasyndaı tatýlyq, degen oıdy únemi aıtady. Kórme eksponattary bereke basy birlik, yrys aldy yntymaq ekenin sýret óneriniń beıneli tilimen tanytýdy maqsat tutady. S.Abdrahmanov kórmeni uıymdas­ty­rýǵa jasaǵan kómegi úshin Qazaqstan halqy Assambleıasyna alǵys aıtyp, Assambleıa Tóraǵasynyń orynbasary Eraly Toǵjanovqa sóz berdi. Ol Astana tórinde ashylǵan “Qazaq­stan – dostyq pen kelisim mekeni” atty fotokórmeniń ótkizilýine joǵary baǵa berip, ony uıymdastyrýǵa atsalysqan “Egemen Qazaqstan” gazetine alǵys sezi­min jetkizdi. Aldaǵy kezde ata basy­lymnyń jolymen basqa da buqaralyq aqparat quraldary halyqtar arasyndaǵy dostyq pen yntymaqtastyqty kórsetýge arnalǵan is-sharalardy kóptep ótkizýge tilektestigin bildirdi. Sóz oraıynda Assam­bleıa Tóraǵasynyń orynbasary osyndaı kórmeler arqyly elimiz táýelsizdigin alǵan kezden beri tatý-tátti ómir súrip kele jatqan Qazaqstan hal­qynyń búkil tynys-tirshiligin kórýge bolatynyn, munyń ózi Elbasy Nur­sultan Nazarbaevtyń júrgizip jatqan saıasatyna kórsetilgen qoldaý ekenin, bizdiń bári­mizdiń ortaq shańyraqta turyp jatqan­dyqtan, bir-birimizdiń jaqsy­ly­ǵymyzdy asyryp, ózge elderge úlgi bo­lar­lyqtaı isterimizdi álemge tanytý árbir azamattyń mindeti men paryzy degen pikirin bildirdi. Rasynda da qazir biz alysqa barmaı-aq aınalamyzǵa qarasaq, Qazaqstannyń basqa elderge úlgi bolarlyqtaı júrgizip otyrǵan saıasatyn úlkendi-kishili bolyp álemge tanytý qaı-qaısymyzdyń da bo­ryshy­myz ekeni sózsiz. О́ıtkeni, búginde elimiz­de halyqtar arasynda birlikti saqtaý, yntymaqty nyǵaıtýda mán-mańyzy jaǵynan ǵasyrǵa tatıtyn ister kóp. Muny eń aldymen qazaq halqynyń óziniń keń jazıraly dalasyndaı, keýdesi kemedeı kóńilimen, ǵasyrlar boıy ata-babamyzdan boıymyzǵa tarap kele jatqan qonaqjaılyǵymen, úlkenge qurmet, kishige izet kórsetetin minezimen, ár nárseni tereń oılap, bajaılaı alatyn sana-sezimimen, alystaǵyny anyq ańǵa­ratyn oı-parasatymen, óresiniń bıik­tigimen baılanystyrýǵa bolady. Qazirgi kezde osynyń bári qazaq halqynyń keńpeıildigimen, birlikti basty maqsat dep sanaıtyn, ózge ulttardy ózim dep biletin qasıeti Elbasynyń táýel­sizdi­gimizdiń aq tańy araılap atqan kez­den bergi saıasatymen astarlasyp jat­qany ámbege aıan. Sonymen birge halyq­tar arasyndaǵy dostyq pen yntymaq­tastyqty 1995 jyly Memleket basshy­synyń Jarlyǵymen qurylǵan Qazaqstan halqy Assambleıasynyń elimizdegi birlikti saqtaýǵa qosyp otyrǵan úles-salmaǵymen de baılanystyra ketkenimiz jón. Fotokórme jumysynyń barysynda As­sam­bleıa músheleri – Parlament Má­ji­lisiniń depýtattary men ulttyq mádenı ortalyqtardyń ókilderi elimizdegi aýyz­­birshilik pen turaqtylyq jóninde bil­dirgen pikirlerinde joǵaryda keltirilgen málimettermen tolyq kelisetinderin basa aıtty. Ýkraın ulttyq-mádenı ortalyǵy tóraǵasynyń orynbasary Tamara Shır­mer men Cheshen-ıngýsh ulttyq-mádenı ortalyǵynyń ókili Salman Geroev taqyrypqa tuzdyq retinde fotokórmeniń mán-mańyzyn, onyń adamnyń boıyna otansúıgishtik sezimdi qalyptastyrýda atqaratyn róline toqtalyp, elimizde halyqtar arasyndaǵy birlikti saqtaýda, yntymaqty nyǵaıtýda istelinip jatqan is-sharalardyń mańyzdylyǵy jónindegi oı-pikirlerin bildire ketti. Máselen, T.Shırmer ýkraındardyń Qazaqstanǵa alǵash ret taban tiregen sonaý XVII ǵa­syrdan bastap jergilikti ultpen bite qaı­nasyp, qazirde 450 000 qandasta­ry­nyń qazaq halqymen tatý-tátti ómir sú­rip kele jatqanyn aıtsa, S. Geroev ót­ken ǵasyr­dyń 40-jyldarynan beri Kav­kaz halyq­tarynyń Qazaqstanǵa eriksiz kelgenderin, ýaqyt óte kele elimizdi óz Otanyndaı kórip ketkenderin, jaqynda Reseıde olar “Qazaqstan – meniń ekinshi Otanym” atty basqosý ótkizgenderin atap kórsetti. Al Parlament Májilisiniń depýtaty Lıýdmıla Hochıeva Assambleıa tujyrym­damasynda aıtylǵan: “Qoǵamda Qazaq­stan – bizdiń ortaq Otanymyz degen uǵym túpkilikti ornyǵýy qajet. Qandaı ult­tyń ókili bolǵanyna qaramastan, dos­tyq, tatýlyq pen kelisim ahýalyn ornyqtyrýǵa járdemdesý – árbir azamattyń boryshy”, degen túsinik barshamyzdyń boıymyzda qalyp­tasý kerektigin, óıtkeni, bizdiń bir-bi­rimizge tirek bolyp, syılasyp ómir súrý eń mańyzdy da qundy qa­sıet ekenin, ony saqtaý bári­miz­ge zor tarıhı syn bolý kerektigin atap ótti. Odan ári ol elimizde ta­tý-tátti ómir súrip jatqan ult­tar­dyń qazaq topyraǵy, qazaq halqy arqyly qanshama taǵdyry ózger­genin, búginde olarǵa bári óz ana tilderin, salt-dástúrlerin saq­taýǵa barlyq jaǵdaıdyń jasal­ǵa­nyn, sondyqtan olar Qazaqstandy bar­shamyzǵa altyn uıa bola bilgen mem­leket, bárimiz de úlken úıdiń ýyq qanattarymyz, ortaq shańy­ra­ǵymyz qazaq halqy, qazaq máde­nıeti dep sezinetinderin aıtty. Bul oraıda halyq qalaýly­synyń Májilis minberinen, mer­zimdi basylym betterinen Qazaq eliniń árbir jetistigin, taǵdyrdyń jazýymen osynda qonys aýdarǵan ózge ulttardyń erekshe maqtan tutatynyn tilge tıek etip kele jat­qany belgili. Qazir Qazaq­standaǵy saıası turaqtylyq pen halyqtar arasyndaǵy tatýlyqty bıik minberlerden ǵana emes, qa­rapaıym jumysshy otbasy­la­rynyń, qazaq dalasyna kelip, osy jerdiń topyraǵy men aýasyn janyndaı jaqsy kóretin basqa ulttar­dyń da, sheteldikter men sondaǵy aýzy dýaly saıasatkerlerdiń de jasyrmaı aıtqysy keletinderin kórip júrmiz. Osy jaǵynan alǵanda, elimiz mereıiniń óskeni, barsha­myzdyń márte­bemizdiń óskeni dep bilemiz. Qoryta aıtqanda, taqyryp aıasy ja­ǵynan alyp qaraǵanda san-salaly, kórinisterdi qamtý máselesine kelgende óte aýqymdy bul kórneki beınelilik sıpatqa ıe mádenı sharada elimizdiń tuń­ǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń Otanymyzda turyp jatqan 130-ǵa jýyq etnos ókilderiniń tatýlyǵy men ynty­maqtastyǵyn, sonyń negizinen kelip shyǵa­tyn el birligi men tynyshtyǵyn saqtaýdaǵy eren eńbegi jarqyn kórinis tapqanyn atap aıtý jón. Kórmege qazirgi zamanǵy ozyq dızaındyq, joǵary tehnıkalyq oryndaýshylyq sheberlikke ıe túrli-tústi 62 jumys qoıylǵan. Olar elimizdiń 14 oblysy men Astana jáne Almaty qalalaryndaǵy Qazaqstan halqy Assambleıasynyń atqaryp kele jatqan jumysyn, aımaqtar men óńirlerdegi ulttyq mádenı ortalyqtardyń tynys-tirshiligin qamtyp otyr. Bul fotokórmede sonymen birge elimizdi óziniń Otany, taǵdyry, ómiri dep biletin etnos ókil­de­riniń tili men mádenıeti, salt-dástúrleri anyq ári aıshyqty túrde jan-jaqty kórinis tapqan. Dastan KENJALIN.