Forým • 16 Sáýir, 2025

Rýhanı dıplomatııanyń múmkindigi

0 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Parlament Senatynyń tóraǵasy, Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary sezi hatshylyǵynyń basshysy Máýlen Áshimbaev Saýd Arabııasyna sapary barysynda «Din lıderleri ádiletti jáne qaýipsiz álem úshin» atty dóńgelek ústelge qatysty.

Rýhanı dıplomatııanyń múmkindigi

Forýmda qatysýshylar ózara is-qımyldy nyǵaıtý jáne adamzatty alańdatyp otyrǵan ózekti problemalardy eńserý tásilderin jetildirý jóninde pikir almasty. Is-shara aıasynda Senat tóraǵasy Dúnıejúzilik ıslam lıgasynyń basshylyǵymen kezdesti.

Máýlen Áshimbaev dóńgelek ústelge qatysýshylarǵa iltıpat bildire kelip, qazir búkil álem jańa jahandyq syn-qaterlermen betpe-bet kelip otyrǵanyn atap ótti. Sondaı-aq ol osyndaı alma­ǵaıyp kezeńde atalǵan aýqymdy is-sha­r­any uıymdastyryp otyrǵan Dúnıe­júzilik ıslam lıgasy men Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary sezi hatshylyǵynyń mıssııasy aıryqsha mánge ıe ekenin, bul bastama halyqtar, mádenıetter jáne dinder arasyndaǵy baılanysty jolǵa qoıýdy kózdeıtinin aıtty. Búginde geosaıası shıelenis, ekologııalyq jáne ekonomıkalyq turaqsyzdyq, pandemııa sııaqty túrli problemalar búkil álem­niń damýyna aıtarlyqtaı teris áse­rin tıgizip jatyr. Osy rette ártúrli kon­fe­ssııalardyń, halyqaralyq jáne saıası uıy­mdardyń ókilderin biriktiretin dóńgelek ústel ótkizý syndarly dıalog qurý jolyndaǵy mańyzdy jáne ýaqtyly alań ekeni anyq.

«Biz qazirgi syn-qaterlerdiń, eń aldy­men, ýshyǵa túsken geosaıası shıelenis­tiń saldaryn eńserý jolynda kúsh-jigeri­mizdi biriktirý úshin qasıetti jerde jı­nalyp otyrmyz. Búginde Taıaý Shyǵys­ta, Palestınada, Gazada qıyn jaǵdaı qalyptasyp, beıbit turǵyndar zardap shegýde. Bul máselede qantógisti dereý toqtatyp, saıası dıalogti jandandyrý qajet. Atalǵan úderiste Dúnıejúzilik ıs­lam lıgasy mańyzdy ról atqarady. Son­daı-aq dinge, násilge jáne senimge qatys­ty kemsitýshiliktiń barlyq túrin aıyp­taıtyn Mekke deklarasııasynyń mańyzy men máni zor. Qujat álem jurtyn tózbeýshilik pen jekkórýshilikke qarsy birlesip áreket etýge úndeıdi. Sondyqtan bul deklarasııany bárimiz Saýd Arabııasy men Dúnıejúzilik ıslam lıgasynyń jahandyq beıbitshilikti nyǵaıtýǵa qosqan úlken úlesi dep qabyldaımyz», dedi Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbas­shylary sezi Hatshylyǵynyń basshysy.

Sonymen qatar M.Áshimbaev dóńgelek ústelde kóterilgen máselelerdiń ózek­ti­ligine erekshe nazar aýdaryp, álemde áleýmettik-ekonomıkalyq problemalar da ýshyǵa túskenin atap ótti. Sondaı-aq qalyptasqan rýhanı daǵdarys jáne tabıǵat pen qoǵamǵa tutynýshylyq kóz­qaras ta adamzatqa óz saldaryn tıgi­zetini sóz boldy. Mundaı jaǵdaıda jahan­dyq dıalogti damytýdyń jáne ózara senim­di nyǵaıtýdyń jańa tásilderine degen qajettilik arta túsetini anyq.

«Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev halyqaralyq qaýipsizdiktiń berik júıesin qalyptastyrý máselelerine únemi basa mán berip keledi. Osy maqsatpen Pre­zıdent beıbitshilikke shaqyratyn jańa ja­handyq qozǵalys qurý týraly bastama kóter­di. Bul úderiste din kóshbasshylary aıryqsha ról atqara alady. Bıyl qyr­kúıek aıynda Astanada «Dinder dıalogi: bola­shaq jolyndaǵy sınergııa» taqyry­by­na arnalǵan VIII sezd ótedi. Qazir dinı, saıası jáne qoǵamdyq kóshbasshylar­dyń bir­lesken áreketteri asa mańyzdy. Son­­daı-aq sezd aıasynda Birikken Ulttar Uıy­­my О́rkenıetter alıansymen birlesip, dinı nysandardy qorǵaý jónindegi ar­naıy sessııa uıymdastyrylady. Osy oraı­­da sezd ben Dúnıejúzilik ıslam lıga­sy­nyń qyzmetindegi negizgi basymdyq­­tar uqsas ekenin atap ótken jón. Biz al­daǵy ýaqytta osy jolda Lıgamen jan-jaq­ty yntymaqtastyqty odan ári nyǵaı­týǵa múddelimiz», dedi M.Áshimbaev.

Dóńgelek ústeldiń qorytyndysy bo­ıynsha Dúnıejúzilik ıslam lıgasy men Qazaqstanda ornalasqan Halyqara­lyq konfessııaaralyq jáne dinaralyq dıalog ortalyǵy arasynda ózara túsinis­tik týraly memorandýmǵa qol qoıyldy. Aıta keteıik, dóńgelek ústelge Saýd Arabııasynyń memlekettik organdarynyń, aka­demııalyq toptardyń, azamattyq qoǵam­nyń jáne buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi de qatysty.

Sonymen qatar bul kúni Máýlen Áshimbaev Dúnıejúzilik ıslam lıgasy Bas hatshysynyń orynbasary Abdýlrahman ben Abdýlla Ál-Zaıdpen kezdesti. Onda taraptar qazirgi syn-qaterlerge nazar aýdaryp, olardy eńserý joldaryn talqylady. Sondaı-aq olar túrli baǵyttarda ózara yntymaqtastyqty odan ári nyǵaıtý jóninde pikir almasty.

О́z tarapynan Dúnıejúzilik ıslam lıgasy bas hatshysynyń orynbasary Qazaqstannyń jahandyq dinaralyq dıalogti damytýǵa arnalǵan bastamalaryn joǵary baǵalady jáne birlesken jobalardy iske asyrý baǵytyndaǵy jumysty ári qaraı jalǵastyrýǵa múddeli ekenin jetkizdi. Atap aıtqanda, Astanada Muhammed paıǵambardyń ómirbaıanyna arnalǵan halyqaralyq kórme uıymdastyrý jáne Islam órkenıeti murajaıyn salý jónindegi máseleler sóz boldy.