Bizde jumys orny men jalaqy qysqarmaıdy

  El Úkimetiniń keńeıtilgen jıynynda Elbasy 2014 jyly atqarylǵan jumystardy qorytyndylap jáne bıylǵy atqarylatyn isterge sholý jasaı otyryp, kóptegen mindetter júktedi. Elbasynyń ásirese, áleýmettik máselelerge nazar aýdaryp, jumys oryndary men jalaqy kólemin qysqartpaý týraly tapsyrmalary barsha jumys berýshilerge oı salady degen senimdemin. Bul baǵytta bizdiń kásiporyn da biraz tirlikter atqardy. «Qazfosfat» negizinen eksporttyq kompanııa bolyp esepteledi. Iаǵnı, ónimniń 94 paıyzy shetelderge ótkeriledi. Kompanııaǵa qarasty 7 zaýytta 6 200-den astam jumysshy eńbek etýde. Elimizdiń aýmaǵynda fosfat óndirip, ony óńdep, tutynýshylarǵa temirjol kóligi arqyly jetkizip beretin biregeı kompanııanyń biri. Búginde munda mıneraldyq tyńaıtqysh, sary fosfor, hımııa ónimderiniń 20 túri óndiriledi. Ázirge negizgi tabystyń 60 paıyzy sary fosfor satýdan túsýde. Qazir ónimimiz Eýroodaq, TMD, Qytaı, Japonııa, Iran, Aýǵanstan jáne Úndistanǵa jiberilýde. Áıtse de, naryq talaby – qatal. Álemdik qarjy daǵdarysy bizdiń kompanııanyń jumysyna da zııanyn tıgizbeı otyrǵan joq. Sondyqtan da, biz ózimizde óndiriletin ónimniń sapasyn turaqty jaqsartyp, básekege qabilettiligine erekshe kóńil bólemiz. Zaýyttyń búgingi tańdaǵy eń basty tutynýshysy – Eýropa odaǵy elderi. Onan soń TMD-ǵa múshe memleketter. О́tken jylmen salystyrǵanda zaýyt ónimdiligi bıyl aıtarlyqtaı artty. Joǵaryda aıtqanymyzdaı, álemdik naryqtaǵy keıbir qıyndyqtarǵa baılanysty ónimdi ótkerýdiń máselesi de joq emes. Soǵan qaramastan kásiporyn aldaǵy jyly ekstraksııaly fosfor qyshqylyn shyǵaratyn jańa óndiristiń alǵashqy kezeńin aıaqtaýdy josparlap otyr. Iаǵnı, 2016 jyldan bastap fosfor tyńaıtqyshtary úsh esege kóp shyǵarylady. Al, ekinshi kezeńi 2020 jyly bitip, kompanııa 1 mıllıon tonnaǵa jýyq tyńaıtqysh shyǵaratyn bolady. Jaqynda ǵana Jambyl oblysynyń ákimdigi, kásiporyn basshylary jáne kásipodaq komıtetteri ózara yntymaqtastyq týraly eki baǵyttaǵy birneshe kelisimderge qol jetkizdik. Bul qujattardyń bas­ty maqsaty – jumysshylardyń eńbek quqyqtary men kepildigin qamtamasyz etý. Sondyqtan, bizdiń kásiporynda jumys ornyn, jalaqy kólemin qysqartý degen bolmaıdy. Osyǵan ýáde beremin. Muqash ESKENDIROV, «Qazfosfat» JShS bas dırektory, Jambyl oblystyq máslıhatynyń depýtaty. TARAZ.