Biz daǵdarysty zamanaýı ınfraqurylym qalyptastyrýǵa, mıllıardtaǵan aktıvterdi engizýge paıdalanamyz. Memleket barlyq qajetti qoldaý tetikterin usynyp otyr. Qarajat bólindi, jaǵdaı jasaldy. Báriniń dereý jumysqa kirisýi qajet. Úkimettiń árbir múshesinen, ákimderden naqty nátıjeler talap etiledi.
Toqtar ESIRKEPOV,
ekonomıka ǵylymdarynyń
doktory, professor.
Elbasy Nursultan Nazarbaev Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda elimizdiń ekonomıkasyna syrtqy faktorlardyń áser etip otyrǵandyǵyn aıta kelip, ekonomıkalyq keńistikte paıda bolǵan negizgi «syrqattyń» dıagnozyn dál basyp aıtty jáne ony saýyqtyrýdyń joldary men naqty atqarylar sharalardy atap-atap kórsetti. Memleket basshysy eki syrtqy faktordyń áserine arnaıy toqtaldy. Birinshisi, álemdik naryqtaǵy munaı baǵasynyń tómendeýi. Byltyrǵy maýsym aıynan bastap baıqalǵan bul problema barlyq elderge óz áserin tıgizýde. Sondaı-aq, elimizdiń syrtqa shyǵaryp otyrǵan eksporttyq taýarlary – tústi metall, tyńaıtqysh sekildi shıkizattar baǵasynyń álemdik naryqta tómendep ketýi. Ekinshisi, kórshiles Reseı ekonomıkasynda oryn alyp otyrǵan jaǵdaıǵa baılanysty. Máselen, Reseı rýbliniń devalvasııaǵa ushyraýy. Mine, osyndaı faktorlardyń bizdiń ekonomıkamyzǵa áserin aıta otyryp, Prezıdent Úkimetke naqty tapsyrmalardy der kezinde berip otyr. Qazaqstannyń jalpy ishki ónimi byltyr 4,2 paıyzǵa ósti. Iаǵnı, eldegi daǵdarys Qazaqstannyń ishki ekonomıkalyq jaǵdaıynan emes, syrtqy faktordyń áserinen bolyp otyrǵan jaıt ekendigin Elbasy oryndy atap kórsetti. Eger Memleket basshysy usynyp otyrǵan daǵdarysqa qarsy baǵdarlamalardy tııanaqty qoldana bilsek, biz bul synnan da sátti ótýimizge negiz mol.
Prezıdenttiń aıryqsha kóńil bólýdi tapsyrǵan salalary – otandyq mashına jasaý jáne eksporttyq áleýetti arttyratyn kásiporyndar, sonymen qatar eldegi orta jáne shaǵyn kásipkerlikti damytý máselesi de qazirgi tańda satylap ilgeri jyljýda. Bul salalarǵa qarjy bólý arqyly otandyq ekonomıkany saýyqtyrýmen qatar jumyspen qamtý sharasyn da tıimdi júzege asyratyndyǵymyz aıtyldy. О́ıtkeni, daǵdarys jaǵdaıynda eń birinshi qoǵamǵa áser etetini jumyssyzdyq máselesi.
Jalpy men ekonomıka salasyn tııanaqty zerttep júrgen maman retinde Elbasynyń el Úkimetine bergen tapsyrmalary men alǵa qoıǵan naqty mindetterine kóńilim tolǵandyǵyn jetkizgim keledi. Endigi másele, sol tapsyrmalardy buljytpaı júzege asyrý bolmaq.
ALMATY.
Almasbek MAMYTBEKOV,
«Nur Otan» partııasy Ońtústik Qazaqstan oblystyq fılıaly tóraǵasynyń birinshi orynbasary, oblystyq máslıhattyń depýtaty.
Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda Elbasy aldaǵy kúnderge alańdap júrgen jurtqa búgingi qıyndyqtardyń ýaqytsha ekendigin, Qazaqstannyń daǵdarystyń bul tolqynynan zardap shekpeıtindigin qadap aıtty.
El ishinde sý ishken qudyǵyna túkirip júretinder kóp qoı. Álemdik daǵdarys Qazaqstanǵa kep qalǵandaı tóndire sóılep júredi. Eldi eriksiz úreılendiredi. Elbasy ondaılardy jaýapkershilikke tartý kerektigin aıtty. «Men taǵy da Qazaqstan halqyna jarııa etemin: biz eshteńeni jasyrmaımyz. Qıyndyqtar bolsa, halyqpen birge kóremiz jáne aldaǵy týyndaıtyn máseleni ashyq aıtamyz», – dedi Memleket basshysy.
Rasynda, halyqqa qatty alańdaıtyndaı negiz joq. Muny Ulttyq banktiń tóraǵasy Qaırat Kelimbetovtiń ótken jyl qorytyndylary men aldaǵy kezeńge arnalǵan makroekonomıkalyq saıasattyń negizgi baǵyttary týraly aıtqandarynan anyq baıqaýǵa bolady.
– 2014 jyly Qazaqstan ekonomıkasynyń beriktigi edáýir nyǵaıdy. Eldiń altyn-valıýta rezervi 102 mıllıard dollarǵa jetti, sonyń ishinde, Ulttyq qor 73 mıllıard dollarǵa deıin ósti. «Nurly Jol» baǵdarlamasyn júzege asyrýmen birge alǵanda, bul 2015 jylǵa arnalǵan ekonomıkalyq saıasatty senimdi qalyptastyrýǵa múmkindik beredi. Ulttyq bank bıyl aıyrbas baǵamynyń kúrt ózgerýin boldyrmaýǵa nıetti, – degen edi Qaırat Kelimbetov.
Árıne, oblys ortalyqtary da Úkimet ne sheshim qabyldaıdy dep kórermen bolyp otyra almaıdy. Máselen, Ońtústikte jaqsy ózgerister bar. Oblys ákiminiń bastamasymen otbasylyq kásipkerlik negizdegi sharýashylyqty damytý baǵdarlamasy 5 myńdaı adamǵa jumys ornyn tabýǵa járdemdesti.
Bul da Úkimettiń qoldaýymen júzege asyrylǵan baǵdarlama. Al, aldynda jumysy bar adamdar taryqpaıdy.
ShYMKENT.
Qanybek AITJANOV,
Almaty oblysy boıynsha
jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń basshysy.
Elbasynyń tóraǵalyq etýimen ótken Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda el ekonomıkasynyń aldaǵy kezeńdegi damý baǵyty boıynsha naqty sharalar aıqyndalyp, tapsyryldy. Bul búgingi tańda qabyldanǵan mańyzdy sheshim bolyp tabylady. Naqtylaı tússem, Memleket basshysy memlekettiń halyq aldyndaǵy áleýmettik mindettemeleriniń qysqartylmaıtynyn atap kórsetýi – áleýmettik salanyń basty nazarda turǵandyǵyn aıqyndaıdy. Ásirese, óz nátıjeliligin dáleldegen «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» baǵdarlamasynyń jalǵastyrylýy úlken qoldaýǵa ıe boldy. Atalǵan baǵdarlamanyń 2011-2014 jyldary iske asyrylýy eńbek naryǵyndaǵy ahýaldy edáýir jaqsartyp, turaqtandyrdy. Baǵdarlamaǵa tartylǵan 30 myńnan astam adamǵa memleket tarapynan qoldaý kórsetilip, jumyspen qamtyldy. Onyń ishinde 2 myńǵa jýyq azamatqa 4 mlrd.teńge kóleminde shaǵyn nesıe berilip, kásipkerlikpen aınalysty. Kásiptik daıarlaýdan ótken 12,0 myńnan astam adam suranysqa ıe mamandyqtar alyp shyqty. Nátıjesinde, jumyssyzdyq deńgeıi búgingi kúnde 4,7 paıyzǵa tómendep, halyqtyń tabysy artýda.
Prezıdentimizdiń atap ótken kún tártibindegi máselelerdiń biri – jumysshylardyń jappaı qysqartylýynyń aldyn alý, eńbek daýlaryn boldyrmaý, osy maqsatta iri jáne orta kásiporyndarmen memorandýmdar bekitý bolyp otyr. Bul baǵytta da oblysymyzda júıeli túrde jumys atqarylýda. Búgingi kúnge bıznes qurylymdarymen 128 memorandýmǵa qol qoıyldy. Onyń ishinde 8 iri kásiporynmen Premer-Mınıstrdiń orynbasary Berdibek Saparbaevtyń Almaty oblysyna jumys sapary barysynda memorandým jasaldy.
TALDYQORǴAN.
N.NAZARBAEV.
Ekonomıkalyq ilgeri basýdyń naqty tapsyrmalary berildi
Toqtar ESIRKEPOV,
ekonomıka ǵylymdarynyń
doktory, professor.
Elbasy Nursultan Nazarbaev Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda elimizdiń ekonomıkasyna syrtqy faktorlardyń áser etip otyrǵandyǵyn aıta kelip, ekonomıkalyq keńistikte paıda bolǵan negizgi «syrqattyń» dıagnozyn dál basyp aıtty jáne ony saýyqtyrýdyń joldary men naqty atqarylar sharalardy atap-atap kórsetti. Memleket basshysy eki syrtqy faktordyń áserine arnaıy toqtaldy. Birinshisi, álemdik naryqtaǵy munaı baǵasynyń tómendeýi. Byltyrǵy maýsym aıynan bastap baıqalǵan bul problema barlyq elderge óz áserin tıgizýde. Sondaı-aq, elimizdiń syrtqa shyǵaryp otyrǵan eksporttyq taýarlary – tústi metall, tyńaıtqysh sekildi shıkizattar baǵasynyń álemdik naryqta tómendep ketýi. Ekinshisi, kórshiles Reseı ekonomıkasynda oryn alyp otyrǵan jaǵdaıǵa baılanysty. Máselen, Reseı rýbliniń devalvasııaǵa ushyraýy. Mine, osyndaı faktorlardyń bizdiń ekonomıkamyzǵa áserin aıta otyryp, Prezıdent Úkimetke naqty tapsyrmalardy der kezinde berip otyr. Qazaqstannyń jalpy ishki ónimi byltyr 4,2 paıyzǵa ósti. Iаǵnı, eldegi daǵdarys Qazaqstannyń ishki ekonomıkalyq jaǵdaıynan emes, syrtqy faktordyń áserinen bolyp otyrǵan jaıt ekendigin Elbasy oryndy atap kórsetti. Eger Memleket basshysy usynyp otyrǵan daǵdarysqa qarsy baǵdarlamalardy tııanaqty qoldana bilsek, biz bul synnan da sátti ótýimizge negiz mol.
Prezıdenttiń aıryqsha kóńil bólýdi tapsyrǵan salalary – otandyq mashına jasaý jáne eksporttyq áleýetti arttyratyn kásiporyndar, sonymen qatar eldegi orta jáne shaǵyn kásipkerlikti damytý máselesi de qazirgi tańda satylap ilgeri jyljýda. Bul salalarǵa qarjy bólý arqyly otandyq ekonomıkany saýyqtyrýmen qatar jumyspen qamtý sharasyn da tıimdi júzege asyratyndyǵymyz aıtyldy. О́ıtkeni, daǵdarys jaǵdaıynda eń birinshi qoǵamǵa áser etetini jumyssyzdyq máselesi.
Jalpy men ekonomıka salasyn tııanaqty zerttep júrgen maman retinde Elbasynyń el Úkimetine bergen tapsyrmalary men alǵa qoıǵan naqty mindetterine kóńilim tolǵandyǵyn jetkizgim keledi. Endigi másele, sol tapsyrmalardy buljytpaı júzege asyrý bolmaq.
ALMATY.
Otandyq ónimge basymdyq kerek
Almasbek MAMYTBEKOV,
«Nur Otan» partııasy Ońtústik Qazaqstan oblystyq fılıaly tóraǵasynyń birinshi orynbasary, oblystyq máslıhattyń depýtaty.
Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda Elbasy aldaǵy kúnderge alańdap júrgen jurtqa búgingi qıyndyqtardyń ýaqytsha ekendigin, Qazaqstannyń daǵdarystyń bul tolqynynan zardap shekpeıtindigin qadap aıtty.
El ishinde sý ishken qudyǵyna túkirip júretinder kóp qoı. Álemdik daǵdarys Qazaqstanǵa kep qalǵandaı tóndire sóılep júredi. Eldi eriksiz úreılendiredi. Elbasy ondaılardy jaýapkershilikke tartý kerektigin aıtty. «Men taǵy da Qazaqstan halqyna jarııa etemin: biz eshteńeni jasyrmaımyz. Qıyndyqtar bolsa, halyqpen birge kóremiz jáne aldaǵy týyndaıtyn máseleni ashyq aıtamyz», – dedi Memleket basshysy.
Rasynda, halyqqa qatty alańdaıtyndaı negiz joq. Muny Ulttyq banktiń tóraǵasy Qaırat Kelimbetovtiń ótken jyl qorytyndylary men aldaǵy kezeńge arnalǵan makroekonomıkalyq saıasattyń negizgi baǵyttary týraly aıtqandarynan anyq baıqaýǵa bolady.
– 2014 jyly Qazaqstan ekonomıkasynyń beriktigi edáýir nyǵaıdy. Eldiń altyn-valıýta rezervi 102 mıllıard dollarǵa jetti, sonyń ishinde, Ulttyq qor 73 mıllıard dollarǵa deıin ósti. «Nurly Jol» baǵdarlamasyn júzege asyrýmen birge alǵanda, bul 2015 jylǵa arnalǵan ekonomıkalyq saıasatty senimdi qalyptastyrýǵa múmkindik beredi. Ulttyq bank bıyl aıyrbas baǵamynyń kúrt ózgerýin boldyrmaýǵa nıetti, – degen edi Qaırat Kelimbetov.
Árıne, oblys ortalyqtary da Úkimet ne sheshim qabyldaıdy dep kórermen bolyp otyra almaıdy. Máselen, Ońtústikte jaqsy ózgerister bar. Oblys ákiminiń bastamasymen otbasylyq kásipkerlik negizdegi sharýashylyqty damytý baǵdarlamasy 5 myńdaı adamǵa jumys ornyn tabýǵa járdemdesti.
Bul da Úkimettiń qoldaýymen júzege asyrylǵan baǵdarlama. Al, aldynda jumysy bar adamdar taryqpaıdy.
ShYMKENT.
Búgingi kúnge qajet mańyzdy sheshim
Qanybek AITJANOV,
Almaty oblysy boıynsha
jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń basshysy.
Elbasynyń tóraǵalyq etýimen ótken Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda el ekonomıkasynyń aldaǵy kezeńdegi damý baǵyty boıynsha naqty sharalar aıqyndalyp, tapsyryldy. Bul búgingi tańda qabyldanǵan mańyzdy sheshim bolyp tabylady. Naqtylaı tússem, Memleket basshysy memlekettiń halyq aldyndaǵy áleýmettik mindettemeleriniń qysqartylmaıtynyn atap kórsetýi – áleýmettik salanyń basty nazarda turǵandyǵyn aıqyndaıdy. Ásirese, óz nátıjeliligin dáleldegen «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» baǵdarlamasynyń jalǵastyrylýy úlken qoldaýǵa ıe boldy. Atalǵan baǵdarlamanyń 2011-2014 jyldary iske asyrylýy eńbek naryǵyndaǵy ahýaldy edáýir jaqsartyp, turaqtandyrdy. Baǵdarlamaǵa tartylǵan 30 myńnan astam adamǵa memleket tarapynan qoldaý kórsetilip, jumyspen qamtyldy. Onyń ishinde 2 myńǵa jýyq azamatqa 4 mlrd.teńge kóleminde shaǵyn nesıe berilip, kásipkerlikpen aınalysty. Kásiptik daıarlaýdan ótken 12,0 myńnan astam adam suranysqa ıe mamandyqtar alyp shyqty. Nátıjesinde, jumyssyzdyq deńgeıi búgingi kúnde 4,7 paıyzǵa tómendep, halyqtyń tabysy artýda.
Prezıdentimizdiń atap ótken kún tártibindegi máselelerdiń biri – jumysshylardyń jappaı qysqartylýynyń aldyn alý, eńbek daýlaryn boldyrmaý, osy maqsatta iri jáne orta kásiporyndarmen memorandýmdar bekitý bolyp otyr. Bul baǵytta da oblysymyzda júıeli túrde jumys atqarylýda. Búgingi kúnge bıznes qurylymdarymen 128 memorandýmǵa qol qoıyldy. Onyń ishinde 8 iri kásiporynmen Premer-Mınıstrdiń orynbasary Berdibek Saparbaevtyń Almaty oblysyna jumys sapary barysynda memorandým jasaldy.
TALDYQORǴAN.
