Onyń sýret salýǵa degen yntasyn kórgen anasy Jańaózendegi Oqýshylar shyǵarmashylyq úıindegi úıirmege aparǵan eken.
– Alty jasymnan sýretpen aınalystym. Keıin Oqýshylar úıinde músin óneri de bar ekenin bilip, sol jaqqa aýystym. Sodan beri músin ónerine erekshe yntyqpyn. Ol jerde Toqtaǵul Bahıtov degen ustazymnan sabaq aldym, ol maǵan plastılınnen bastap, aǵashpen, súıekpen, tipti taspen de jumys isteýdi úıretti. Meniń músin ónerin mamandyq retinde tańdaýyma sebepker bolǵan alǵashqy adam – sol kisi. Shyny kerek, bastapqyda mundaı mamandyqtyń bar ekenin de bilmeppin. Biraq anam men apam «Jarqyn bolashaq» baǵdarlamasy baryn bilip, Almatydaǵy óner akademııasynyń kolledjine qujat tapsyrdyq. Bul maǵan úlken qadam boldy. Sonyń arqasynda qazir elimizdiń úzdik músinshilerinen sabaq alyp, mashyǵymdy shyńdap jatyrmyn, deıdi Júsip.
Bozbalanyń aıtýynsha, oqý ornyna túsken soń, onyń músin ónerine qatysty kózqarasy áldeqaıda ózgergen.
– Kolledjdegi Sanat Baısynov ustazym músin ónerine álemdik kózqaraspen qaraýdy úıretti. Qazirgi tańda músin óneri qaı baǵytta damyp jatyr, onyń mádenıetpen baılanysy qandaı degen ózekti suraqtarǵa jaýap tabýǵa kómektesti. О́kinishtisi, elimizde músin ónerine kópshilik tereń boılaı bermeıdi. Ony bolashaǵy joq mamandyq dep oılaıtyndar da bar. Al shyn máninde, músin óneri – adamzatpen birge jasap kele jatqan, tarıhy tereń mádenı sala. Sondyqtan bolashaqta ulttyq mádenıetimizdi músin óneri arqyly kórsetetin jumys jasaǵym keledi, deıdi jas músinshi.
Tól mádenıetten sýsyndaǵan Júsip búginde birneshe kórmege qatysyp, kórermen yqylasyna bólenip úlgergen. Músinshi óz jumystary arqyly qazaq mádenıetin nasıhattap, ózekti máselelerdi kóteredi. Onyń týǵan ólkesi Mańǵystaý týraly týyndylary bir bólek. Sonyń biri – «Mań dala, mańǵaz meken — Mańǵystaý» músini.
– Osy qysta kórmege daıyndalyp, aýylǵa bara almadym. Bul músin týǵan jerge degen saǵynyshtan týdy desem bolady. Músinde Mańǵystaý taýlaryn arqalaǵan túıe beınelengen. Osy arqyly týǵan ólkemniń mańǵazdyǵyn kórsetkim keldi. О́ıtkeni men úshin Mańǵystaý – shalqar shabyt kózi. Aldaǵy ýaqytta týǵan ólkeme qatysty jumystardy kóptep jasaǵym keledi. Mysaly, bizde 362 áýlıe bar. Sonyń ishinde, Shopan ata, Beket ata sııaqty kıeli tulǵalardyń beınesin portret etip jasamasam da, jan dúnıesin, bolmysyn músin arqyly jetkizsem deımin. Sol sııaqty ádet-ǵuryptarymyz ben salt-dástúrlerimizdi de músinge arqaý etkim keledi. Mysaly, jıyn, toı kezindegi adamdardyń kıim kıisin, turmystyq elementterin músin arqyly beıneleý oıymda júr.
Bozbalanyń taǵy bir armany – Aqtaý qalasynda músin mektebi men mýzeı ashý. Júsip mýzeıge óziniń ǵana emes, otandyq jáne álem músinshileriniń jumystaryn qoıýdy armandaıdy.
– Mańǵystaý halqynyń, ásirese jastarynyń osy ónerge degen qyzyǵýshylyǵyn arttyrsam deımin. О́ıtkeni bizdiń óńirde bul ónerge qyzyǵatyndardyń qarasy óte az. Mysaly, kolledjde Jańaózennen kelip, osy salada bilim alyp jatqan tek men ǵana. Oqýshylar úıinde oqyp júrgenimde eki jyl qatarynan muǵalimim maǵan ǵana sabaq beretin. Keıde bir-eki bala qyzyǵyp kelse de, turaqtap qalmaıtyn. О́ıtkeni ata-analardyń kóbi «músin nan bolmaıdy» dep oılaıdy. Sondyqtan halyqtyń estetıkalyq talǵamyn arttyratyn mádenı keńistik ashý – basty armanym, deıdi ol.
Júsip bilim alyp jatqan «Jarqyn bolashaq» baǵdarlamasy 12–22 jas aralyǵyndaǵy mańǵystaýlyq jastarǵa tegin bilim alýǵa múmkindik beredi. Joba «QazMunaıGaz» ulttyq kompanııasy men «Samruk Kazyna Trust» qorynyń qoldaýymen, «Bilim Foundation» korporatıvtik qorynyń uıymdastyrýymen júzege asyp keledi. Baǵdarlama aıasynda búginde myńnan astam mańǵystaýlyq jas elimizdiń úzdik mektepteri men kolledjderinde tegin bilim alyp júr.
Júsiptiń aıtýynsha, baǵdarlama onyń ónerge degen kózqarasyn ózgertip, kásibı músinshi retinde shyńdalýyna kómektesken.
– Men buryn músin ónerin tek saıabaqta turatyn músin nemese eskertkish dep oılaıtynmyn. Biraq «Jarqyn bolashaq» arqyly men músin baǵytynyń tereń fılosofııaǵa ıe úlken óner ekenin bildim. Jeke stılimdi taba aldym, alda osy baǵytta shyńdala túskim keledi. Qazaqtyń músin ónerin elimizde ǵana emes, shetelde de tanytsam degen maqsatym bar, dep túıindedi Júsip.
Armany asqaq, qoly sheber, ult qundylyǵyn súıetin, ózindik maqsaty bar jastyń talaby ońynan ońǵarylǵaı dep tiledik.
Mańǵystaý oblysy
