Mınıstr mýzeılerdi tek kórme orny retinde emes, tarıhı jady men mádenıettiń ǵylymı-zertteý ortalyǵy dep atap ótti. Búginde Qazaqstanda 275 mýzeı jumys isteıdi. 2024 jyly olardyń ishinde Ortalyq memlekettik mýzeı men Ábilhan Qasteev atyndaǵy Memlekettik óner mýzeıine "Ulttyq" mártebesi berildi.
Baǵa jetpes jádigerler
Qazaqstan mýzeıleriniń qorynda 4,5 mıllıonnan astam eksponat saqtaýly. Eń mańyzdy artefaktar qatarynda "Altyn adam", Araltobeden tabylǵan sarmat jaýyngeri, Shilikti jáne Baıgetóbe qorǵandarynan shyqqan "Altyn adamdar", Taldy eskertkishteri bar. Sonymen qatar, "Taksaı hanshaıymy", "Urjar abyz áıeli", Eleke sazy qorǵanyndaǵy altyn jaýynger álemdik nazarǵa ilikken.
Qasteev mýzeıi elimizdegi jetekshi kórkemsýret murajaıy sanalady. Ol 2025 jyly óziniń 90 jyldyǵyn atap ótpek. Munda Qazaqstan, Reseı, Eýropa men Shyǵystyń qoldanbaly jáne beıneleý óner týyndylary jınaqtalǵan.
Ǵylymı-zertteý jumystary
Almatydaǵy Ortalyq mýzeı 2011-2016 jyldary Reseı mýzeılerinen qazaq etnografııasyna qatysty jádigerler izdestirip, birneshe mańyzdy artefakttardyń kóshirmelerin aldy. 2018-2024 jyldary Omby, Astrahan, Orynbor qalalaryna uıymdastyrylǵan ekspedısııalar nátıjesinde buryn jarııalanbaǵan fotolar men tarıhı jádigerlerdiń elektrondyq nusqalary alynǵan.
2024 jyly Fransııada júrgizilgen zertteýlerde Hodja Ahmet Iаsaýı kesenesinen shyqqan XI ǵasyrlyq shyraǵdan bólsheginiń Lývr mýzeıindegi nusqasy qarastyrylǵan. Sonymen qatar, "Kóshpeli álem: dala órkenıetiniń mádenı kody" ǵylymı jobasy aıasynda birneshe baǵytta jumystar atqarylýda.
Mýzeı qyzmetkerleri Qımaq arbasynyń konstrýksııasyn qalpyna keltirip, mýmııalaý dástúrlerin zerttedi. Hodja Ahmet Iаsaýı kesenesiniń kirpishteri men Saraıshyq qalasynan tabylǵan kóne qumyra qalpyna keltirildi.
Halyqaralyq áriptestik jáne kórmeler
Italıandyq mamandardyń qatysýymen Qazaqstanda mýzeılik restavrasııa ortalyǵy qurylmaq. Bul ortalyq qazaqstandyq restavratorlardyń biliktiligin arttyryp, zamanaýı ádistermen jumys isteýge múmkindik beredi.
2024 jyly Tretıakov galereıasynda Qasteev mýzeıiniń qorynan ulttyq óner týyndylary kórmesi ótpek. Sonymen qatar, Qytaı, Germanııa, О́zbekstan, Túrkııa, Ázerbaıjan mýzeılerimen birlesken birneshe halyqaralyq jobalar josparlanýda. Olardyń qatarynda "Oǵyz dalalyq mádenıetiniń izimen", "Qazaq Altaıynyń arheologııalyq jaýharlary", "Adamzattyń Abaıy", "Hakim Abaı murasy" kórmeleri bar.
Qoǵamdyq qyzyǵýshylyq
Mýzeılerge degen qyzyǵýshylyq artyp keledi. 2024 jyly Qazaqstan mýzeılerin 6,6 mıllıon adam tamashalaǵan. Bul ótken jylmen salystyrǵanda 409,5 myńǵa kóp. Ár aıdyń úshinshi jeksenbisi — "Ashyq esik kúni", oqýshylar úshin demalys kezinde kirý tegin. Sondaı-aq áleýmettik osal toptarǵa da tegin kirý múmkindigi qarastyrylǵan.
Mádenı kadrlar daıyndyǵy
Qazirgi tańda elimizde mádenıet salasyna maman daıyndaıtyn 10 oqý orny bar. Olarda 10 myńnan astam stýdent bilim alýda, 4000-nan astam pedagog jumys isteıdi. Mýzeı salasynda 4000-ǵa jýyq maman eńbek etýde, olardyń 54-i ǵylym doktory jáne kandıdaty, 132-si magıstr dárejesine ıe. Sońǵy úsh jylda júzden astam mýzeı qyzmetkeri shetelde biliktiligin arttyrǵan.
Kúlásh Baıseıitova atyndaǵy Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetiniń ǵımaraty qaıta jóndeýden ótkizilip, Prezıdentke jańa sahnalar men tehnologııalar tanystyryldy.
Mınıstr mýzeı qyzmetkerlerin kásibı merekesimen quttyqtap, olardyń eńbegin erekshe atap ótti: "Bul – úlken júrek pen adal jan ıeleriniń tańdaýy. Jastar úshin, keler urpaq úshin jasap jatqan eńbekterińizge alǵys aıtamyn!"
