Ońtaılandyrýda ońtaıly sheshimder qajet

Memleket basshysy Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda 2015 jylǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjetti 700 mıllıard teńgege deıin qysqartýǵa tapsyrma bergen-di. Osyǵan oraı keshe Parlament Senaty men Májilisiniń Qarjy jáne bıýdjet komıtetteriniń basshylary arnaıy brıfıng ótkizip, qazirgi qalyptasyp otyrǵan jaǵdaıǵa túsinik berdi. Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde daǵdarysqa qar­sy shara keńinen sóz boldy. Má­jilistiń Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń tóraıymy Gúl­jan Qaraqusova Úkimettiń keńeı­tilgen otyrysy álemdegi qalyp­tasqan qaýipterge jaýap berýge arnalǵanyn jetkizdi. Elbasy talaı ret bul qazaqstandyq ekono­mıkanyń daǵdarysy emes ekenin aıtqandyǵyna nazar aýdarta ketken tóraıym shynynda da onyń Qazaqstanǵa tıesili emestigin alǵa tartty. Munyń barlyǵy da álemdegi saıasat pen ekonomıkadaǵy keıbir máselelerdegi turaqsyzdyqtarǵa baryp tireledi. Onyń aldyn alý úshin Prezıdent tapsyrmasymen «Nurly Jol» baǵdarlamasy ázirlenip, ony júzege asyrý úshin Ulttyq qordan 500 mıllıard teńge bólinýde. Sondaı-aq, Elba­sy álemdegi qalyptasyp otyrǵan turaqsyzdyqtardy eskerip, taǵy qosymsha 250 mıllıard teńge bólýge pármen berdi. Sonyń 180 mıl­lıardy bıylǵy jyly paıda­lanylatyn bolady, dedi G.Qaraqusova. Depýtat respýblıkalyq bıýdjettiń shyǵysy 700 mıllıard teńgege qysqartylmaıdy, ońtaılandyrylady degendi basa aıtty. 1993-1997 jyldary oryn alǵan daǵdarysty eske sal­ǵan tóraıym sol kezderde bıýd­jettik baǵdarlamalarmen birge áleýmettik tólemder de qysqar­ǵandyǵyn qaperge saldy.Tóraıymnyń aıtýynsha, barlyq mınıstrlikterdiń ákimshiliktik shyǵyndary men kvazımemlekettik sektordyń shyǵyndary da qysqaratyn bolady. Jalpy alǵanda, barlyq mınıstrlikter men vedomstvolar jáne jergilikti atqarýshy organdar bıýdjetiniń ońtaılandyrylýynan shyǵyndar 4 mıllıard teńgege kemıtinin tilge tıek etken komıtet tóraıymy osy oraıda eshqandaı da áleýmettik tólemderdiń qys­qar­maıtyndyǵyna erekshe toqtaldy. Densaýlyq saqtaý jáne bilim berý salalarynda reforma jalǵasyn taba bermek. G.Qaraqusovanyń sózinen belgili bolǵany, Úkimet 2015-2017 jyldarǵa arnalǵan res­pýblıkalyq bıýdjetti naq­tylaýdy Parlamentke kelesi aptada engizetin bolady. Budan keıin sóz alǵan Senat­tyń Qarjy jáne bıýdjet komı­tetiniń tóraǵasy Rashıt Ahmetov bıýdjetti naqtylaý qazirgi ýaqyt­taǵy óte ózekti taqyryp eken­digin ortaǵa saldy. Onyń paıymyn­sha, Qazaqstan ekonomıkasy álem­dik ekonomıkanyń bir bóligi, tıisinshe álemdik ekonomıkadaǵy ózgeris­ter otandyq ekonomıkaǵa da bel­gili bir áserin tıgizbeı qoı­maıdy. Bıýdjetti túzetý syrt­qy faktorlardyń yqpaldaryn beıtarap etýge, otandyq ekono­mı­kanyń odan ári qarqyndy damýyna sebepshi bolýǵa, azamat­tarymyzdyń áleýmettik jaǵdaı­laryn qorǵaýǵa tıis, dedi R.Ah­metov. Sońǵy jyldary Qazaq­standa kóptegen mektep, aýrýhana, sondaı-aq, ózge de áleýmettik nysandar salynyp, iske qosylǵan jańa kásiporyndarda kóptegen jumys oryndary qurylǵan. Bul rette depýtat qalyptasqan qıyndyqtarǵa qaramaı, ulttyq ekonomıkanyń áleýeti men jınaq­talǵan qarjy kózi shaǵyn jáne orta kásipkerlikti qoldaýǵa, «Nur­ly Jol», «Eńbekpen qamtý-2020» jol kartasy men áleýmettik tólemderdi júzege asyrýǵa jeterin nyǵarlap aıtty. Depýtat, sondaı-aq, Elbasynyń «Qarjynyń shamasyna qaraı ómir súrý kerek», degen sózi keńeıtilgen otyrystaǵy negizgi qaǵıdat bolǵandyǵyna da ekpin berdi. Sondyqtan da ońtaılandyrý istiń nátıjesine keri áserin tıgizbeýi tıis. Bul, árıne, memlekettik sek­torǵa ǵana emes, sonymen qatar, árbir ekonomıkalyq belsendi qazaq­standyqqa qatysty bolýy shart. Qazirgi jaǵdaıdy qaper­ge alǵan Memleket basshysy Úkimetke respýblıkalyq bıýd­jettiń shyǵysyn 700 mıllıard teńgege nemese barlyq shyǵynnyń 10 paıyzyna ońtaılandyrýdy mindet etip qoıdy. Olaı bolsa, memlekettik kásiporyndar men kvazımemlekettik sektor sýbektileri óz shyǵyndaryn shaqtaıtyn bolady, dep erekshe atap ketti komıtet tóraǵasy. Onyń sózine qaraǵanda, «Samuryq-Qazyna» AQ aǵymdaǵy shyǵyndaryn 337 mıllıard teńgege nemese 7 paıyzǵa, sonyń ishinde ákimshilik shyǵyndaryn 64 mıllıard teńgege qysqartady. Al «Samuryq-Qazyna» tobynyń basty shyǵyndary 240 mıllıard teńgege nemese 18 paıyzǵa kemıtini de atap kórsetildi. «Báıterek» holdıngi ákimshilik shyǵyndary men salymdaryn ońtaılandyrý úshin 3,8 mıllıard teńgeni nemese bıýdjetiniń 11,8 paıyzyn, al «QazAgro» holdıngi 196 mıllıon teńgeni nemese bıýdjetiniń 12 paıyzyn qysqartpaq. Sonymen qatar, Astana men Almaty qalalary men oblys ákimderi bıýdjet shyǵyndaryn ońtaılandyrý baǵytynda shyǵyndaryn azaıtýy tıis, degen R.Ahmetov jalpylaı alǵanda, Elbasy buryn bastalǵan jobalardy bitirýdi, sonymen de Qazaqstan ekonomıkasyn damytýdy tapsyrǵandyǵyn erekshe atady. Osyǵan oraı Úkimetke jedel is-sharalar úshin 250 mıllıard teńge kóleminde rezerv qurý, «Nurly Jol» baǵdarlamasyn jańa daǵdarysqa qarsy sharalarmen tolyqtyrý, otandyq mashına jasaýshylar men eksporttaýshylardy qoldaý jáne ózge de sharalardy júzege asyrý úshin naqty tapsyrmalar berilgeni alǵa tartyldy. Brıfıng sońynda depýtattar buqaralyq aqparat quraldary ókilderin qyzyqtyrǵan birqatar suraqtarǵa jan-jaqty jaýaptar berdi. Asqar TURAPBAIULY, «Egemen Qazaqstan».