Infografıkany jasaǵan – Amangeldi Qııas, «EQ»
Premer-mınıstr Memleket basshysynyń 2025 jyldy «Jumysshy mamandyqtary jyly» dep jarııalap, eńbek adamynyń bedelin arttyrýǵa qatysty naqty mindetter qoıǵanyn atap óte kele, óndiriste eńbekti qorǵaý máselesi basty nazarda ekenine toqtaldy.
Al Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Svetlana Jaqypova qabyldanyp jatqan is-sharalardyń nátıjesinde elimizde óndiriste bolatyn jazataıym oqıǵalardyń sany azaıǵany týraly baıandady. Máselen, 2025 jylǵy 1 mamyrdaǵy málimet boıynsha 2024 jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda kásiporyndarda jaraqat alý jaǵdaıy 16,9%-ǵa tómendegen.
Osy oraıda Premer-mınıstr eńbekti qorǵaý máselelerin zamanaýı tásilderge negizdeýdi tapsyrdy.
«Adam ómiri men densaýlyǵy – eń basty qundylyq. Sondyqtan eńbekti qorǵaý júıesi jumys ornynda qaýipsizdikti qamtamasyz etýdiń zamanaýı tásilderine negizdelýi kerek. Memleket basshysy kásiporyndarda eńbek qaýipsizdigi máselelerin sheshýdi naqty tapsyrdy. Erte eskertý jáne habarlaý júıeleri apat qaýpi týyndaǵan jaǵdaıda jedel áreket etýge múmkindik beredi. Jazataıym oqıǵalardy azaıtý úshin jumys berýshiler jaraqattanýǵa, ásirese adam ólimine alyp keletin jaǵdaılardy boldyrmaıtyn eńbek qaýipsizdigin, avtomattandyrý men sıfrlandyrýdy qamtamasyz etýge mindetti», dep atap ótti O.Bektenov.
Premer-mınıstr eńbekti qorǵaý sharalaryn uıymdastyrýdyń biryńǵaı tásilin ázirleý qajettigin jáne bul barlyq memlekettik organdardyń, ákimdikter men kásiporyndardyń birlesip atqaratyn aýqymdy jumysyna aınalýǵa tıis ekenin atap ótti. Sonymen qatar Eńbek zańnamasynyń buzylýyna qatysty, onyń ishinde Kásiporyndardyń sıfrlyq kartasyn paıdalana otyryp monıtorıng júrgizýdi kúsheıtýge basa nazar aýdaryldy. Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligine memlekettik organdarmen birlesip, osy jyldyń 1 jeltoqsanyna deıin eńbekti qorǵaý salasyndaǵy birtutas sıfrlyq ekojúıeni qurýdy qamtamasyz etý tapsyryldy.
«Eńbekti qorǵaý máselesinde jumys berýshilerdiń ózderiniń róli men qatysýy óte mańyzdy. Jumys berýshilerdiń jumyskerlermen jazataıym oqıǵalardan mindetti saqtandyrý sharttaryn jasasýyn qamtamasyz etý qajet. Jalpy, kásiporyndarda jaraqattanýǵa múldem tózbeýshilik qaǵıdatyn, sondaı-aq halyqaralyq standarttarǵa sáıkes keletin kásibı táýekelderdi baǵalaý men basqarý júıesin belsendi túrde engizý kerek», dedi Premer-mınıstr.
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligine múddeli memlekettik organdarmen birlesip, osy jyldyń 1 qarashasyna deıin jumys berýshilerdiń óndiriste jaraqat alý faktilerin jasyrýyna jol bermeý bóliginde zańnamalyq túzetýler ázirleý tapsyryldy. Sondaı-aq О́nerkásip jáne qurylys mınıstrligine jumys berýshilermen birlesip, jyl sońyna deıin ónerkásip oryndary men qurylys sektorynda óndiristik qaýipsizdik pen eńbekti qorǵaýǵa arnalǵan arnaıy jabdyqtardy mindetti túrde ornatýdy qamtamasyz etý júkteldi. Al Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi osy jyldyń sońyna deıin kásiporyndarǵa ónerkásiptik qaýipsizdik normalaryna sáıkestigi turǵysynan tekserý júrgizýge tıis.
Sonymen qatar Úkimet otyrysynda elimizde týrısterdiń jaıly jáne qaýipsiz bolýyn qamtamasyz etý máselesi qaralyp, Týrızm jáne sport mınıstri Erbol Myrzabosynov Qazaqstannyń týrıstik salasy jyl saıyn damyp, óz áleýetin arttyryp kele jatqanyn baıandady. Máselen, 2024 jyly ishki týrıster sany 10,5 mln adamdy, sheteldik kelýshiler 15,3 mln-dy quraǵan. Búginde 87 el úshin vızasyz rejim qarastyrylǵan, 107 shet memlekettiń azamattary vızany elektrondy túrde rásimdeýge múmkindigi bar.
Ishki ister mınıstri Erjan Sádenov vedomstvo tarapynan týrıster úshin qolaıly jaǵdaı jasaý boıynsha barlyq qajetti jumys júrgizilip jatqanyn habarlady. Atap aıtqanda, saıahattaýshylardyń bizdiń elge kirý jáne bolý rásimderi jeńildetilgen. Búgingi tańda sheteldikter tirkelý úshin polısııaǵa barýdan bosatyldy, qabyldaýshy tarap bul rásimdeýdi onlaın júzege asyra alady. Sheteldik qonaqtar úshin qazaq, orys, aǵylshyn jáne qytaı tilderinde qajetti jáne paıdaly aqparatty qamtıtyn arnaıy mobıldi saıt ashyldy. О́ńirlerde týrısterdiń qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin shet tilderin meńgergen týrıstik polısııa qyzmetkerleri jumys isteıdi. Týrıstik oryndarda beınebaqylaý júıesi ornatylǵan, jeke tasymaldaýmen aınalysatyn adamdarmen profılaktıkalyq jumys júrgiziledi, tranzıttik kólik júrgizýshilerine kómek kórsetiledi.
«Memleket basshysy týrızm ındýstrııasy ekonomıkalyq ósimniń mańyzdy draıveri ekenin birneshe ret atap ótti. Biz Qazaqstannyń sheteldik týrısterge dostyq peıili bar, emin-erkin demalýǵa qolaıly el retinde tartymdylyǵyn arttyrý úshin qajetti jaǵdaı jasaýymyz kerek. Bul baǵytta aýqymdy jumys atqarylyp jatyr. Halyqaralyq áýe qatynastarynyń, temirjol jáne avtokólik baǵyttarynyń geografııasy keńeıtilip jatyr. Sheteldik azamattar úshin kóshi-qon rásimderin jeńildetý qolǵa alyndy. Kelgen qonaqtardyń emin-erkin ári qaýipsiz demalysyna erekshe kóńil bólinip otyr», dep atap ótti O.Bektenov.
Premer-mınıstr Almaty, Shyǵys Qazaqstan jáne Jetisý oblystarynda kórshiles elderden kelgen týrısterdi qabyldaý jumystary júrgizilgenin atap ótti. Bul tájirıbeni keńinen taratý qajet.
«Týrıstik ónimderdi naqty týrıstik toptardyń, ásirese shekaralas óńirlerdegi týrısterge beıimdegen jón. Munyń shaǵyn jáne orta bıznestiń qyzmetine ǵana emes, sondaı-aq baǵdarlamalyq-sıfrlyq ónimderge de qatysy bar. Týrıstik lokasııalarda sapaly uıaly baılanys pen ınternet bolýǵa tıis. Qonaqúıler men týrıster jıi baratyn basqa da oryndarda qyzmet kórsetý sapasy men qaýipsizdik deńgeıine, sondaı-aq baǵa saıasatynyń qolaıly bolýyna nazar aýdarý kerek. Týrıster úshin kelgen sátten bastap, búkil sapar marshrýty boıynsha jáne elden ketkenge deıin qolaıly jaǵdaılardy qamtamasyz etý qajet», dep atap ótti Úkimet basshysy.
Otyrys barysynda Premer-mınıstr sala basshylaryna birqatar tapsyrma berdi. Atap aıtqanda, Týrızm jáne sport mınıstrligi Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligimen birlesip, ulttyq týrıstik portaldyń, eQonaq kóshi-qon servısiniń, taksı qyzmetteriniń jáne týrısterge arnalǵan basqa da paıdaly resýrstardyń fýnksıonalyn keńeıtý jumysyn júrgizýdi tapsyrdy. Al Ishki ister, Tótenshe jaǵdaılar, Densaýlyq saqtaý mınıstrlikteri týrısterdiń qaýipsizdik sharalaryn kúsheıtip, shetel azamattary úshin kóptildi jedel jelini engizý máselesin pysyqtaýy qajet. Sondaı-aq Týrızm mınıstrligine múddeli memlekettik organdarmen jáne ákimdiktermen birlesip, bir aı merzimde sheteldik týrısterdiń Qazaqstanda jaıly ári qaýipsiz bolýyn qamtamasyz etý boıynsha is-sharalar keshenin ázirleý júkteldi.