Ǵylym • 29 Maýsym, 2025

Elimizde joǵary bilim júıesi qarqyndy damyp keledi

100 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Stýdentter sany kóbeıdi, sheteldik talapkerlerdiń úlesi ósti, bilim granttary men stıpendııa kólemi artty, dep jazady Egemen.kz.

Elimizde joǵary bilim júıesi qarqyndy damyp keledi

 

Qazirgi tańda elimizde 122 joǵary oqý orny jumys isteıdi. Onyń ishinde 10 zertteý ýnıversıteti, 23 sheteldik joǵary oqý oryndarynyń fılıaldary bar. 2024-2025 oqý jylynda JOO-larda 680 myńnan astam stýdent bilim alady. Onyń ishinde 624 500 adam – bakalavrıatta, 39 200 – magıstratýrada, 7 600 – doktorantýrada jáne 8 900 – rezıdentýrada oqyp jatyr.

Bıyl elimizdegi sheteldik stýdentter sany 31,5 myńǵa jetti. Alǵash ret Azııa elderinen kelgen stýdentter sany TMD elderinen kelgen stýdentter sanynan asyp tústti. Azııa elderinen – 17 456 adam, al TMD elderinen – 12 816 adam.

2024 jyly elimizdegi joǵary oqý oryndaryn 177 586 túlek aıaqtady. Onyń ishinde 149 160-y bakalavrıat, 26 093-i magıstratýra men rezıdentýra, al 2 333-i doktorantýra boıynsha dıplom aldy. Túlekterdiń basym bóligi pedagogıka, bıznes, quqyq, ınjenerlik ǵylymdar, aqparattyq tehnologııalar jáne medısına salalarynda mamandandy. Máselen, pedagogıkalyq baǵytta – 48 428, bıznes jáne quqyq salasynda – 24 666, ınjenerlik ǵylymdarda – 24 320, IT salasynda – 13 393, densaýlyq saqtaý salasynda – 10 300 jáne aýyl sharýashylyǵy boıynsha – 1 776 túlek bitirgen.

Keıingi 5 jylda memleket tarapynan bólinetin bilim granttarynyń sany 1,4 esege artty. 2024-2025 oqý jylyna barlyǵy 93 116 grant bólindi: onyń 77 084-i bakalavrıatqa, 13 113-i magıstratýraǵa, 2 919-y doktorantýraǵa arnalǵan. Sonymen qatar, bıyl 1 qyrkúıekten bastap stýdentterdiń stıpendııa mólsheri de ulǵaıady. Endi bakalavrıat stýdentteri aı saıyn 52 372 teńge, magıstranttar 117 098 teńge, al doktoranttar 262 500 teńge kóleminde shákirtaqy alady. Bul kórsetkishter 2020 jylmen salystyrǵanda bakalavrıatta 2 ese, magıstratýra men doktorantýrada 1,75 ese ósken.

Jataqhana ınfraqurylymyn damytý jumystary da jalǵasyp jatyr. 2019 jyly elimizde 82 500 oryn tapshylyǵy tirkelse, 2024 jyly bul kórsetkish 14 873 orynǵa deıin azaıdy. Ásirese, erekshe bilim berý qajettiligi bar stýdentterge jataqhanadan oryn berý qyzmeti avtomatty, ıaǵnı proaktıvti formatta usynylady.

Aldaǵy jyly elimizde 217 myńǵa jýyq oqýshy mektep bitiredi. Onyń ishinde 183 myń túlek Ulttyq biryńǵaı testileýge tirkelgen. Bul ótken jylmen salystyrǵanda 30 myń adamǵa kóp. Osy málimetterdiń ózi elimizdegi joǵary bilim salasynyń aýqymy keńeıip, qoljetimdiligi artyp, halyqaralyq deńgeıde básekege qabiletti bolýǵa baǵyt alyp kele jatqanyn kórsetedi.