Jergilikti halyq olardy «perilerdiń úıi» dep ataıdy. Qabirlerdiń ishki qurylymy ejelgi turǵyndardyń nanym-senimine saı jasalǵan – olarda adamdardyń kúndelikti úılerine uqsas bólmeler, oshaq oryndary men rásim belgileri kezdesedi. Jańa qabirler burynnan belgili XII jáne XIII qabirlerdiń arasyndaǵy jer bederin zertteý kezinde tabylǵan.
Birinshi tabylǵan XVIII qabirdiń kireberisi dromos – ıaǵnı uzyn dáliz arqyly jasalǵan. Ishinen tas quraldar, sonyń ishinde kúrek, shaǵyn nefrıt balta, urshyq basy jáne janartaýlyq shyny, obsıdıan synyqtary tabyldy. Bul qabir birneshe bólmeden turady. Kireberisinde ortasyna oshaq qoıylǵan, qabyrǵalary órnekpen áshekeılengen, al negizgi zaly tiktórtburyshty. Sol jaǵynan ashylatyn shaǵyn qosalqy bólme de bar. Ǵalymdar bul oryn tek jerleý úshin emes, tiriler men arýaqtar arasyndaǵy baılanysty saqtaıtyn rásim ótkizý keńistigi bolǵan dep esepteıdi.
XIX-qabir shaǵyn ári qarapaıym, ishinen dóńgelek nısha ashylǵan. Munda arheologtar keramıka men obsıdıan fragmentterin, sonyń ishinde óte kishkentaı vazany tapqan. Ol jerleý saltynda qoldanylǵan bolýy múmkin.
Eń kúrdeli qurylym XX-qabirge tıesili. Onyń kireberisinen eki jaqqa tarmaqtalyp, jeti bólmege jalǵasatyn ótpeli joldar jasalǵan. Bir qabyrǵasy túrli-tústi boıaýly jolaqtarmen bezendirilgen. Bul – Sant-Andrea-Prıý keshenindegi osy kúnge deıin tabylǵan eń kóne qabyrǵa sýretteriniń biri. Sonymen qatar, osy qabirden rım dáýirine jatatyn 30-dan astam qysh ydys tabylǵandyqtan, arheologtar ony «Rım vazalarynyń qabiri» dep atap otyr.
Aıta ketý kerek, Sant-Andrea-Prıý 2025 jylǵy shilde aıynda IýNESKO-nyń Búkilálemdik muralar tizimine engen Sardınııadaǵy 17 Domýs-de-Iаnas nekropoliniń biri.
