О́ńdeý sektorynda ósim bar

190 ónerkásiptik joba jańǵyrady

Jıynǵa Premer-mınıstr­diń birinshi orynbasary Roman Sklıar, Indýstrııa jáne qury­lys mınıstri Ersaıyn Naǵas­paev, Energetıka mınıstri Erlan Aqkenjenov, Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Er­lan Nysanbaev, Kólik mı­nıstri Nurlan Saýranbaev jáne «QazAvtoJol» ulttyq kom­panııasynyń basqarma tóraǵasy Darhan Imanashev qatysty.

Roman Sklıar Memleket basshysynyń ónerkásip, energetıka jáne kólik salalary boıynsha bergen tapsyrmalary qalaı oryndalyp jatqany týraly baıandap berdi. Onyń aıtýynsha, bıylǵy alǵashqy jartyjyldyqta ónerkásiptegi óndiris kólemi 28,9 trln teńgege jetip, 6,5 paıyz ósim kórsetken. Sonyń ishinde óńdeý ónerkásibi 13,7 trln teńgeniń ónimin óndirgen, ótken jylmen salystyrǵanda 5,5 paıyzǵa artyq. Bul sala eldiń ishki jalpy óniminiń 12,4 paıyzyn qamtamasyz etip otyr. О́ńdeý sektoryndaǵy ósim negizinen myna salalar esebinen tirkelgen: mashına jasaý 11,1%-ǵa, hımııa ónerkásibi 7%-ǵa, qurylys materıaldary óndirisi 8,6%-ǵa, al azyq-túlik ónimderi 10%-ǵa artqan. Sondaı-aq Roman Sklıar 2025 jylǵa deıin jalpy quny 1,5 trln teńge bolatyn 190 ónerkásiptik joba iske qosylatynyn aıtty. Qazirdiń ózinde 47 joba júzege asyp, 196 mlrd teńge kóleminde ınvestısııa tartylǵan. Bul jobalar aıasynda 3 myńnan astam jańa jumys orny qurylǵan.

Premer-mınıstrdiń birin­­shi orynbasary Memleket basshysynyń tapsyrmalary aıasynda kólik ınfraqurylymyn damytý boıynsha, júrgizilip jatqan jumystar týraly habarlady. Onyń aıtýynsha, elimizde birqatar iri temirjol jobalary iske asyrylýda. Máselen, «Dostyq – Moıynty» jáne «Almaty qalasynyń aınalma joly» jobalary aıaqtalý saty­synda. Kelesi jyly «Moıyn­ty – Qyzyljar», «Dar­baza – Maqtaaral» jobalary aıaq­talady. Al 2027 jyly «Baqty – Aıagóz» jobasy iske qosylady.

«Jyl sońyna deıin 175 jańa jolaý­shylar vagonyn satyp alý jospar­lanyp otyr. Áýe habtaryn da­mytý ári áýe júkteriniń kóle­min arttyrý maqsatynda áýe­jaı ınfraqurylymy jańǵyr­tylyp, kedendik rásimder jeńil­detilýde, sıfrlyq sheshim­der engizilmek. Zaısan, Katon­qaraǵaı jáne Kendirli kýrort­tyq aımaqtarynda áýejaı qu­rylysy bastaldy. Avtokólik jol­dary salasynda 12 myń shaqy­rym jol qurylys jáne jón­deý jumystarymen qamtyl­ǵan, onyń 7 myń shaqyrym bıyl­ǵy jyl sońyna deıin aıaqtaý jos­par­da tur», dedi Premer-mı­nıstrdiń birinshi orynbasary.

62 mlrd tekshe metr gaz óndiriledi

Memleket basshysynyń eldi mekenderdi gazdandyrý deń­geıin jáne elimizdiń gaz sala­syndaǵy áleýetin arttyrý týraly tapsyrmalaryn oryn­daý barysynda bıyl 60 mlrd tekshe metrden astam gaz óndi­rý, sondaı-aq strategııalyq mańyz­dy ınfraqurylymdyq obekti­ler iske qosylady. Elimizdiń munaı-gaz salasynda birinshi jartyjyldyq qorytyndysy boıynsha 7,6 mln tonna munaı ónimderi óndirildi, al jyldyq jospar – 14,8 mln tonna.

«Bıyl 62 mlrd tekshe metr gaz óndirý josparlanǵan. 94 eldi meken gazben qamtamasyz etiledi, 300 myńnan astam adam kó­gildir otynǵa qol jetki­ze­di. Qyrkúıek aıynda uzyndy­ǵy 302 shaqyrym bolatyn «Tal­dy­qorǵan – Úsharal» magıstral­dyq gaz qubyry iske qosylady. Bul 60-tan astam eldi mekendi gazben qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Sáýir aıynda «Beıneý – Bozoı – Shymkent» magıstraldyq gaz qubyry ekinshi jelisiniń qurylysy bastaldy. Ony kelesi jyldyń sońyna deıin paıdalanýǵa berilý josparlanyp otyr», dedi birinshi vıse-premer.

Munaı-gaz hımııasy salasynda 6 aıdyń qorytyndysy boıynsha 380 myń tonnadan astam ónim óndirildi, bul ótken jyldyń deńgeıinen 12,7%-ǵa artyq.

19,2 mln sharshy metr turǵyn úı beriledi

Memleket basshysynyń otan­das­tarymyzdy qoljetimdi bas­panamen qamtý týraly bergen tapsyr­malaryn júzege asyrý aıa­synda bıyl turǵyn úı qury­ly­sy salasynda rekordy 19,2 mln sharshy metr turǵyn úıdi paı­da­lanýǵa beriledi. Alǵashqy alty aıdyń qorytyndysynda 7,9 mln sharshy metr paıdalanýǵa berilgen. Sonymen qatar energetıka salasynda bıylǵy birinshi jartyjyldyqta 62,2 mlrd kVt/saǵat elektr energııasy óndirildi, bul ótken jyldyń deńgeıinen 3,3%-ǵa joǵary. 2028 jylǵa qaraı jalpy qýaty shamamen 6700 MVt bolatyn jańa generasııa iske qosylady, onyń ishinde bıyl dástúrli jáne balamaly qýat kózderi boıynsha 620 MVt engiziledi. Al Investısııalyq shtab jumysy aıasynda jyl basy­nan beri jalpy quny shama­men 60 mlrd dollardy quraı­tyn 71 ınvestısııalyq joba qaral­dy. Investısııalyq jobalar­dy súıemeldeý Ulttyq sıfr­lyq ınvestısııalyq platforma ar­qyly júzege asyrylyp jatyr. Atal­ǵan platformada jalpy somasy 77 trln teńgeden asatyn 1 106 jo­ba tirkelgen. «Jalpy alǵan­da, Mem­leket basshysynyń bar­lyq tap­syrmalary qatań baqy­laýda tur», dedi Premer-mınıstr­diń birinshi orynbasary Roman Sklıar.

Jańa Salyq kodeksi bólshekteý máselesin sheshedi

Jańa Salyq kodeksiniń qabyl­danýyna baılanysty iri qury­lys kompanııalary bıznesti bólshek­tep, úlken paıda tabatyn tá­jirıbe joıylady. Roman Sklıardyń sózinshe, jańa Salyq kodeksi turǵyn úı satyp alý kezinde qarapaıym azamat­tarǵa áser etpeıtinine sendirdi. Bıyl 19 mln sharshy metrden astam qurylys salynady.

«Bizde turǵyn úı quny naryqtyq ádistermen retteledi. Alaıda jeke qurylysshylardan turǵyn úı satyp alatyn tapsyrys berýshi retinde memlekettiń aralasýy 10 jyl ishinde óziniń tıisti áserin berip keledi. Bizde turǵyn úı baǵasy qatty qymbat emes. Bıznes nemese elıta klass segmentin emes, ekonom klas­taǵy turǵyn úıdi aıtyp otyr­myn. Onyń baǵasy ózine la­ıyq. Biz munda baǵanyń kúrt ózgeris­terge ushyrap jatqanyn kórip otyrǵan joqpyz. Jańa Sa­lyq kodeksiniń qabyldanýyna baı­lanysty iri qurylys kompanııalary bıznesti bólshektep, úlken paıda tabatyn tájirıbe jo­ıy­lady», dedi Roman Sklıar.

Vıse-premer turǵyn úı quny jobalaý-smetalyq qujat­tama men az qamtylǵan azamattar úshin beriletin memlekettik tapsyrysqa sáıkes, onyń ishinde «Baqytty otbasy» baǵdarlamasy nemese jumys isteıtin jastarǵa arnalǵan «Naýryz jumysker» baǵdarlamasy sheńberinde retteletinin aıtty.

Shymkent munaı óńdeý zaýyty keńeıedi

Elimizde jylyna 85-90 mln tonna munaı óndirilmek. Bul rette suranys usynystan asyp túsedi. Bul máseleni sheshý úshin 2017–2019 jyldar aralyǵynda úsh otandyq munaı óńdeý zaýytyn rekonstrýksııalaý sátti aıaqtaldy, bul óndiris kólemin edáýir arttyrýǵa múmkindik berdi. Bul 2019 jylǵa qaraı benzın, dızel jáne avıakerosın tapshylyǵyn toqtatty. Degenmen tutynýdyń artýyna baılanysty avıakerosındi áli de ımporttaýǵa týra keledi.

Sonymen qatar kórshi eldermen salystyrǵanda Qazaqstanda benzın men dızel otynynyń tómen baǵasy olardyń zańdy jáne kontrabandalyq joldarmen ketýine ákelip soǵady, bul ishki tapshylyqty týdyrady.

«О́ndiristi keńeıtý jónindegi josparlarǵa keletin bolsaq, Shymkent munaı óńdeý zaýyty­nyń ekinshi kezegin salý josparlanyp otyr, bul Shymkenttegi munaı óńdeý kólemin 6 mln tonna­dan 12 mln tonnaǵa deıin ulǵaı­týǵa múmkindik beredi. Son­daı-aq Pavlodar jáne Atyraý zaýyttaryndaǵy ónimdilikti arttyrý boıynsha is-sharalar bar», dep atap ótti R.Sklıar.